Toàn tỉnh có hơn 5,1 vạn liệt sĩ; trên 3,2 vạn thương binh, bệnh binh; 2,9 vạn người là nạn nhân chất độc hóa học do quân đội Mỹ sử dụng trong chiến tranh tại Việt Nam; gần 6.000 người hoạt động cách mạng, hoạt động kháng chiến bị địch bắt, tù đày…

Đó là “những con số biết nói” về tỉnh Thái Bình-một hậu phương vững chắc đã chi viện rất nhiều sức người, sức của cho tiền tuyến và có những hy sinh to lớn trong công cuộc giải phóng đất nước. Đó cũng là vấn đề lớn đặt ra đối với đất nước nói chung và tỉnh Thái Bình nói riêng trong việc giải quyết chế độ, chính sách và thực hiện công tác đền ơn đáp nghĩa mà nhiều năm qua toàn tỉnh đã nỗ lực thực hiện hiệu quả.

leftcenterrightdel
Đền thờ liệt sĩ tỉnh Thái Bình - một công trình văn hóa lịch sử ý nghĩa, nơi giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ hôm nay. Ảnh: MINH VĂN.

Cách đây 73 năm, ngay sau khi Cách mạng Tháng Tám thành công, với phong trào “Mùa đông binh sĩ”, “Giúp binh sĩ bị thương”, nhân dân Thái Bình đã tích cực quyên góp tiền mua thuốc men, vật dụng… tặng bộ đội và chiến sĩ bị thương. Trong kháng chiến chống Pháp, sau khi Nhà nước ban hành các chính sách đối với thương binh, liệt sĩ, các cấp chính quyền trong tỉnh đã thực hiện tốt các chế độ “hưu bổng thương tật” đối với thương binh và “chế độ tiền tuất” đối với gia đình liệt sĩ, ngoài ra còn ưu tiên chia công điền, công thổ cho thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sĩ. Nhiều cuộc vận động chăm sóc thương binh, thân nhân liệt sĩ do Trung ương phát động như thành lập “Hội mẹ chiến sĩ”, “Đón thương binh về làng” được nhân dân Thái Bình hưởng ứng và thực hiện có kết quả.

Kháng chiến chống Pháp thắng lợi, Thái Bình đã tiếp nhận và giải quyết chính sách cho hơn 4.000 quân nhân phục viên về địa phương, 15.000 thương binh, bệnh binh miền Nam tập kết ra Bắc. Nhân dân trong tỉnh còn góp công, góp của cất bốc gần 8.000 hài cốt liệt sĩ quy tập vào các nơi tập trung và xây dựng thành các nghĩa trang liệt sĩ. Đặc biệt, cuộc vận động “Đón thương binh về làng” đã phát triển thành phong trào rộng khắp toàn tỉnh. Các mẹ, các chị đã đón nhận hơn 1.000 thương binh, bệnh binh nặng về gia đình chăm sóc, nuôi dưỡng, góp phần quan trọng để điều trị bệnh lý và ổn định sức khỏe cho anh em. Bước vào cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, với khẩu hiệu “Thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người”, Thái Bình vừa tiếp tục động viên con em lên đường chiến đấu và phục vụ chiến đấu, vừa thực hiện chính sách hậu phương quân đội và công tác thương binh, liệt sĩ. Các cơ sở an dưỡng tiếp nhận thương binh, bệnh binh gấp rút được thành lập, kịp thời đón 30.000 lượt thương binh, bệnh binh về điều trị, an dưỡng và giải quyết chính sách. Ngoài ra, Thái Bình còn tiếp nhận hơn 5.000 thương binh, bệnh binh tỉnh ngoài và gần 3.000 học sinh là con em chiến sĩ, đồng bào “tuyến lửa” Vĩnh Linh (Quảng Trị) về nuôi dưỡng, chăm sóc.

leftcenterrightdel
Lễ truy điệu và an táng hài cốt liệt sĩ trong kháng chiến chống Pháp được phát hiện tại huyện Thái Thụy và Kiến Xương, tỉnh Thái Bình. Ảnh: ANH SƠN.

Đất nước thống nhất, thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, Đảng bộ và nhân dân Thái Bình tiếp tục nêu cao truyền thống “Đền ơn đáp nghĩa”, phát huy nội lực và sức mạnh toàn dân thực hiện tốt công tác chăm lo đến đối tượng chính sách và người có công. Theo thông tin do ông Nguyễn Văn Bái, Giám đốc Sở Lao động, Thương binh và Xã hội tỉnh Thái Bình cho biết: Hiện toàn tỉnh có 70.099 người có công và thân nhân đang hưởng trợ cấp ưu đãi hằng tháng. 100% xã, phường, thị trấn được công nhận làm tốt công tác thương binh, liệt sĩ; 98,65% gia đình người có công có mức sống từ trung bình trở lên; 100% Bà mẹ Việt Nam anh hùng còn sống được các tổ chức, cá nhân nhận chăm sóc, phụng dưỡng.  Hằng năm có gần 50.000 người có công được hưởng chế độ điều dưỡng; hàng trăm nghìn người có công và thân nhân được cấp thẻ bảo hiểm y tế. Việc hỗ trợ nhà ở cho người có công được các cấp, các ngành và toàn xã hội quan tâm thực hiện.

Cùng với đó, công tác quy tập hài cốt liệt sĩ cũng được các cấp, các ngành đặc biệt quan tâm. Còn nhớ, tháng 5-2017, Nguyệt san Sự kiện và Nhân chứng đăng bài viết phản ảnh ý kiến của người dân về việc phát hiện hài cốt nghi là của chiến sĩ Quân đội ta hy sinh trong kháng chiến chống Pháp tại địa bàn huyện Thái Thụy và Kiến Xương. Sau khi bài báo đăng và thông tin đến địa phương, Bộ CHQS tỉnh Thái Bình đã nhanh chóng vào cuộc kiểm tra, xác minh làm rõ. Ngay trong năm 2017, 27 hài cốt liệt sĩ đã được cất bốc, quy tập vào nghĩa trang liệt sĩ. Chúng tôi còn được biết, Thái Bình đã thành lập Ban chỉ đạo 1237 về tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ. Mỗi năm có hàng trăm hài cốt liệt sĩ người Thái Bình được giám định, xác định danh tính và di chuyển về nghĩa trang liệt sĩ quê hương. Trực tiếp đến huyện Vũ Thư, huyện tiêu biểu trong việc thực hiện công tác chính sách của tỉnh, chúng tôi được Thượng tá Nguyễn Đăng Hải, Chính trị viên Ban CHQS huyện, trực tiếp chia sẻ nhiều câu chuyện, kỷ niệm của cán bộ địa phương khi làm công tác này. Anh cho biết: Hiện nay, huyện Vũ Thư đang thực hiện chủ trương của trên, rà soát để giải quyết những hồ sơ tồn đọng sau chiến tranh. Đối tượng nhiều, tuổi tác cũng đều đã cao, việc lưu giữ hồ sơ còn hạn chế… ảnh hưởng không nhỏ đến công tác của chúng tôi. Đây là công việc nhạy cảm, đòi hỏi cán bộ phải nhẫn nại, kiên trì và có tâm...

Những năm qua, huyện Vũ Thư nói riêng, tỉnh Thái Bình nói chung không có đơn thư tố cáo vượt cấp, khiếu kiện dài ngày liên quan đến thực hiện chế độ chính sách. Chúng tôi thật sự ấn tượng khi thấy trong cuốn sổ tay của cả hai cán bộ trực tiếp làm công tác này ở Bộ CHQS tỉnh-Trung tá Lương Đình Dư và Ban CHQS huyện Vũ Thư-Thiếu tá Phạm Đức An là danh sách dài ghi chép về những trường hợp vì một vài lý do chưa thực hiện được chế độ. Mà như các anh chia sẻ, làm thế để nhắc mình những việc phải làm và làm nhanh, làm nhiều hơn nữa để những dòng ghi chép này ngắn lại...

Rời “quê hương năm tấn”, đoàn công tác chúng tôi nhớ tới nội dung trao đổi bên lề một cuộc gặp với ông Đặng Trọng Thăng, Phó bí thư thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh: Thái Bình có 8 đền thờ liệt sĩ; 74 đài tưởng niệm liệt sĩ; 56 nhà bia liệt sĩ; 98 nghĩa trang liệt sĩ. Nhiều công trình trở thành công trình văn hóa, có giá trị về mỹ thuật và giáo dục truyền thống như: Đền thờ liệt sĩ tỉnh, Đền thờ liệt sĩ các huyện Kiến Xương, Hưng Hà, Tiền Hải…để thêm khẳng định, Đảng bộ và nhân dân “quê lúa” luôn coi trọng việc tri ân, tri ân để trao truyền đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” cho hôm nay và muôn đời sau!

BÍCH TRANG