Đó là một vài số liệu trong năm 2018 mà chúng tôi tổng hợp được khi đến thăm Đoàn Đo đạc, biên vẽ hải đồ và nghiên cứu biển (Đoàn 6)-lực lượng duy nhất của Quân chủng Hải quân và Bộ Quốc phòng làm nhiệm vụ đo đạc và nghiên cứu biển đúng dịp đơn vị đang chuẩn bị các hoạt động kỷ niệm 55 năm Ngày truyền thống (22-2-1964 / 22-2-2019).

Đại đội 6-tiền thân của Đoàn 6 trực thuộc Bộ Tham mưu, Quân chủng Hải quân ngày nay thành lập trên cơ sở sáp nhập hai đội đo đạc biển lúc bấy giờ của Quân chủng Hải quân đúng thời điểm đế quốc Mỹ bắt đầu kế hoạch mở cuộc tấn công phá hoại ra miền Bắc lần thứ nhất. Vừa khẩn trương ổn định tổ chức, Đại đội 6 vừa tổ chức lực lượng thực hiện gấp việc khảo sát đo đạc khu vực đảo Trà Bản, Cẩm Phả, Quảng Ninh để nghiên cứu xây dựng trạm ra-đa quan sát trên núi, phục vụ nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu của Quân chủng Hải quân. “Mặc dù chỉ có chiếc máy đo sâu HEL-2 và một số khí tài thô sơ như dây dọi, sào tre, dây cáp dò chướng ngại vật nhưng sau hơn một tháng làm việc tích cực, khẩn trương, Tổ đo sâu và tàu P.527 do đồng chí Hoàng Duy Quý phụ trách cùng tôi chỉ đạo về kỹ thuật đã hoàn thành nhiệm vụ đo đạc, khảo sát kiểm định lại toàn bộ địa hình khu vực được giao, đối chiếu với tài liệu kịp thời gửi số liệu về Phòng Bảo đảm hàng hải để xử lý”-đồng chí Phạm Văn Thanh, người trực tiếp tham gia tổ công tác lần đó từng kể lại. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ ở Trà Bản, tổ công tác của đại đội lại khẩn trương cơ động vào sông Gianh theo chỉ thị của trên để tiến hành đo đạc, khảo sát luồng từ Cửa Ròn vào cửa Nhật Lệ (Quảng Bình) phục vụ cho công tác SSCĐ và hoạt động của tàu, thuyền hải quân. 

leftcenterrightdel
Đại tá Phạm Hải Châu (người mặc thường phục) thăm và nói chuyện truyền thống với cán bộ Đoàn 6. Ảnh: NGỌC MAI.

Tháng 6-1964, lệnh báo động SSCĐ trong các lực lượng vũ trang trên toàn miền Bắc. Trong khi các tàu của Khu tuần phòng 2 đã được lệnh sơ tán thì tàu P.527 cùng Tổ đo sâu của Đại đội 6 vẫn tích cực ngày đêm tranh thủ mọi điều kiện, khả năng có thể để tiến hành đo đạc, khảo sát, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trên giao. Lịch sử Đoàn 6 từng ghi lại sự kiện: Lúc 12 giờ 30 phút ngày 5-8-1964, một tốp máy bay Mỹ lao xuống bắn phá tàu P.527 đang làm nhiệm vụ đo đạc ở Cửa Ròn. Mặc dù chỉ được trang bị hai khẩu trung liên RPĐ, lại đơn độc ở xa bờ nhưng toàn tàu đã dũng cảm chiến đấu đánh trả máy bay địch. Hai khẩu trung liên trong tay đồng chí Phạm Văn Thanh và Lại Tấn Ngôn liên tục nhả đạn về phía máy bay địch. Tổ trưởng đo sâu Hoàng Duy Quý hy sinh. Mấy phút sau, Đại đội trưởng Lê Hữu Dơng và các đồng chí Lại Tấn Ngôn, Nông Đức Ân bị thương. Thuyền trưởng Bùi Gia Anh đã bình tĩnh chỉ đạo sơ cứu cho các đồng chí bị thương và động viên bộ đội giữ vững quyết tâm chiến đấu, đồng thời ra lệnh thả khói mù, cho tàu cơ động vào gần bờ để phối hợp với lực lượng dân quân xã Cảnh Dương đánh trả máy bay địch. Bị hỏa lực của dân quân xã Cảnh Dương và tàu P.527 phối hợp giáng trả quyết liệt, tốp máy bay địch đã nâng độ cao bay ra ngoài biển...

leftcenterrightdel
Tàu 888 ra khơi thực hiện nhiệm vụ. Ảnh: NGỌC QUANG.

Suốt cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, lực lượng của Đoàn 6 liên tục cơ động trên các vùng biển, cửa biển của cả nước. Trong điều kiện nhiều khó khăn, vất vả, phân tán xa đơn vị và luôn phải đối phó với sự đánh phá ác liệt của máy bay địch, nhưng toàn đơn vị quyết tâm khắc phục, tìm mọi biện pháp vượt qua nên bộ phận công tác nào cũng hoàn thành nhiệm vụ được giao và trở về an toàn. Đại tá Phạm Hải Châu, nguyên Chính ủy Đoàn 6 kể: Gần 40 năm quân ngũ là ngần ấy thời gian công tác ở đây, tôi đã chứng kiến từng bước đổi thay của đơn vị từ khi còn ở cấp đại đội đến nay. Thời kỳ nào cũng vậy, cán bộ, nhân viên kỹ thuật của đoàn không ngừng sáng tạo, phát huy sáng kiến, vượt qua mọi khó khăn, thậm chí chấp nhận hy sinh trong thực hiện nhiệm vụ.

Cùng chúng tôi thăm đơn vị, Đại tá Phạm Hải Châu vừa chia sẻ kỷ niệm năm 2003 khi ông là Đoàn phó chính trị, trực tiếp cùng tổ công tác tàu HQ.612 (nay là tàu 883) làm nhiệm vụ đo đạc bản đồ trên Biển Đông. Liên tục nhiều tháng liền, trong điều kiện vất vả, căng thẳng, 4-5 giờ ngâm mình dưới đáy biển đo đạc đến mờ sáng thì trở lại vị trí tập kết để kiểm tra, lấy thông số, đội công tác mới tạm nghỉ để chiều xuống lại bắt đầu hành trình mới. Chính tinh thần làm việc đó của những “người lính thợ” ở Đoàn 6 đã góp phần khẳng định vị thế của đơn vị đặc biệt này. Từ chỗ chỉ được trang bị tàu, thuyền, khí tài, phương tiện đo đạc thô sơ, đến nay, đoàn đã được trang bị khí tài hiện đại, độ chính xác cao, có hải đội tàu với những con tàu chuyên dụng hoạt động dài ngày trên các vùng biển của cả nước, nhất là các khu vực biển xa, khí hậu, thời tiết khắc nghiệt. “Những năm qua, Đoàn 6 đã thực hiện có hiệu quả các nhiệm vụ, kế hoạch đo đạc, biên vẽ hải đồ biển phủ trùm toàn bộ vùng biển nước ta; khảo sát đo đạc ở các khu vực trọng điểm, phục vụ phân định vịnh Bắc Bộ giữa nước ta và Trung Quốc; đo đạc tại Trường Sa, DK, vùng biển Tây Nam, khảo sát đo đạc phục vụ đưa điện lưới quốc gia ra xã đảo Cù Lao Chàm, tỉnh Quảng Nam và 7 xã đảo thuộc tỉnh Kiên Giang, bảo vệ các tàu thăm dò dầu khí. 100% các đảo, điểm đảo, vị trí đóng quân ở Trường Sa, DK1 đã được đoàn khảo sát, đo đạc chính xác”-Đại tá Hà Quyết Chiến, Chính ủy Đoàn 6 tự hào cho biết.

Để minh chứng cho điều đó, tiếp lời Đại tá Hà Quyết Chiến, Trung tá Đinh Ngọc Quang-Phó chính ủy đoàn giới thiệu chúng tôi đến thăm tàu 888-con tàu mang tên Giáo sư, Viện sĩ Trần Đại Nghĩa, một trong số tàu nghiên cứu biển hiện đại nhất Đông Nam Á hiện nay vừa hoàn thành chuyến công tác trên vùng biển phía Nam trở về hồi đầu tháng 1-2019. Dù vừa kết thúc nhiệm vụ nhưng lúc này trên tàu vẫn duy trì 100% quân số. Người nào việc nấy, họ bắt tay vào công tác bảo quản, sửa chữa để chuẩn bị cho chuyến hải trình tiếp theo. Đại úy Bùi Văn Hiếu, Thuyền trưởng tàu 888 cho biết: “Cũng như những con tàu khác của đoàn, chúng tôi thường làm nhiệm vụ trên biển liên tục nhiều tháng. Để có được những thông số chính xác về độ mặn, tính chất địa hình đáy biển, về khí tượng thủy văn, yếu tố dòng chảy cùng những thông số khác theo yêu cầu nhiệm vụ, các chiến sĩ của tàu luôn phải tuân thủ nghiêm hải trình kỹ thuật. Có những điểm, chúng tôi phải rà đi rà lại nhiều lần trong những điều kiện thời tiết khác nhau mới xong. Chính vì vậy, nhiều khi anh em gia đình có việc đột xuất nhưng không thể về được. Ngay trong chuyến đi vừa rồi, Trung úy QNCN Nguyễn Văn Quyết-nhân viên máy của tàu cưới vợ mà chỉ có mặt đúng hôm tổ chức nghi lễ và phải hủy chuyến đi trăng mật với người vợ trẻ để trở lại tàu thực hiện nhiệm vụ”.

Trò chuyện với cán bộ, chiến sĩ tàu 888, chúng tôi được biết, cùng với công việc chuyên môn, các anh còn phối hợp với các lực lượng trên biển làm tốt công tác tìm kiếm cứu nạn, cứu hộ, hỗ trợ hoạt động trên biển của ngư dân. Vừa qua, tàu 888 đã tham gia cứu nạn khoảng 10 tàu các loại. Trong đó có tàu Minh Dương 8888 gặp nạn ở khu vực Cam Ranh-Khánh Hòa; tàu Hải Thành 26-BLC bị đâm va ở Bà Rịa-Vũng Tàu... mà thời gian gần đây báo chí nhắc đến nhiều, nhưng ít ai biết làm được điều đó có đóng góp không nhỏ của những người lính của Đoàn 6. Gặp những người lính ấy hôm nay, dù không sinh ra từ biển nhưng cuộc đời họ lại gắn liền với biển, với lòng yêu Tổ quốc và công việc mà họ đang lặng thầm cống hiến hằng ngày. Chấp nhận gian khổ, thiếu thốn, lênh đênh trên biển nhiều tháng ròng, ngâm mình dưới nước cùng với biết bao máy móc trên người đo đạc đáy biển để vẽ nên chân dung của nó cho hôm nay và mai sau!

TUẤN TÚ