Lời kêu gọi của Người soi chiếu vào mọi giai đoạn của cách mạng, mọi lĩnh vực, mọi ngành nghề đều thấy đúng, điều đó khẳng định giá trị trường tồn của văn kiện lịch sử này”. Đại tá Nguyễn Văn Tín, Phó cục trưởng Cục Tuyên huấn, Tổng cục Chính trị, Phó trưởng ban Ban Thư ký Hội đồng Thi đua-Khen thưởng Bộ Quốc phòng khẳng định trong cuộc trò chuyện với phóng viên Sự kiện và Nhân chứng nhân kỷ niệm 70 năm Ngày Bác Hồ ra Lời kêu gọi thi đua ái quốc (11-6-1948 / 11-6-2018).

Lời “hịch” và tấm gương mẫu mực, vĩ đại

Phóng viên (PV): Thưa đồng chí, 70 năm đã trôi qua nhưng Lời kêu gọi thi đua ái quốc ngày 11-6-1948 của Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn luôn thời sự và có ý nghĩa lịch sử. Đồng chí tâm đắc điều gì nhất khi nghiên cứu về lời kêu gọi của Bác?

Đại tá Nguyễn Văn Tín: Có 3 điều tôi tâm đắc:

Một là, thời điểm Chủ tịch Hồ Chí Minh lựa chọn đề xuất với Trung ương Đảng và ra Lời kêu gọi thi đua ái quốc rất đặc biệt, khi hoàn cảnh đất nước vô cùng khó khăn, được ví như “ngàn cân treo sợi tóc”, đặc biệt là đối mặt với 3 thứ giặc. Lời kêu gọi mang tính chất một lời “hịch” để phát động phong trào quần chúng rộng lớn, nhằm “kháng chiến và kiến quốc thành công”, nhưng đồng thời thể hiện những quan điểm cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về tổ chức, lãnh đạo một phong trào cách mạng, tạo thành sức mạnh chính trị tinh thần to lớn, động viên, lôi cuốn, dẫn dắt cả dân tộc tiến lên, vượt mọi khó khăn và giành thắng lợi vẻ vang.

Hai là, nội dung Lời kêu gọi thi đua ái quốc có giá trị như một “cẩm nang thần kỳ” đối với cả người lãnh đạo, chỉ huy; với cơ quan, cán bộ làm công tác tham mưu và với tất cả mọi thành viên trong tổ chức thực hiện phong trào thi đua yêu nước. Với chỉ vẻn vẹn 441 từ nhưng lời kêu gọi đã thể hiện rất rõ mục đích, quan điểm, nội dung, cách thức tổ chức, phương châm, lực lượng tiến hành thi đua, qua đó lay động, lôi cuốn cả dân tộc thi đua. Lời kêu gọi của Người soi chiếu vào mọi giai đoạn của cách mạng, mọi lĩnh vực, mọi ngành nghề đều thấy đúng, điều đó khẳng định giá trị trường tồn của văn kiện lịch sử này.

Ba là, càng nghiền ngẫm, nghiên cứu, tôi càng đặc biệt ấn tượng và tâm đắc về tư tưởng, tinh thần thi đua ái quốc của Bác được thể hiện trong lời kêu gọi. Bác viết: “Tưởng lầm rằng thi đua là một việc khác với những việc hằng ngày. Thật ra công việc hằng ngày chính là nền tảng thi đua”. Như vậy, thi đua không phải điều gì khó hiểu, mà thi đua là những việc làm thường xuyên, hằng ngày của mỗi người để làm cho bản thân và tổ chức, lớn hơn là cho đơn vị, cho đất nước tốt hơn. Theo Bác, để thực hiện tốt phong trào thi đua cần có hai điều, một là ai cũng phải tham gia thi đua, “người người thi đua, ngành ngành thi đua”; hai là trong thi đua “kế hoạch 10 phần thì biện pháp phải 20 phần và quyết tâm 30 phần”, có vậy thi đua mới thiết thực, tránh được hình thức, mới khơi dậy, lôi cuốn mọi người cùng làm, cùng “đua, đuổi, vượt” để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.

leftcenterrightdel
Đại tá Nguyễn Văn Tín. Ảnh: THANH TÚ

PV: Giá trị bền vững của Lời kêu gọi thi đua ái quốc theo chúng tôi còn gắn liền với tấm gương mẫu mực của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong thực hiện phong trào thi đua yêu nước. Người là linh hồn của phong trào, làm cho thi đua từ chủ trương trở thành hành động, từ khả năng trở thành hiện thực; chính thi đua đã đào luyện nên những anh hùng, chiến sĩ thi đua, những điển hình tiên tiến?

Đại tá Nguyễn Văn Tín: Đúng vậy, Chủ tịch Hồ Chí Minh là lãnh tụ thiên tài, người thầy vĩ đại của cách mạng Việt Nam. Người đã để lại cho dân tộc ta một tài sản tinh thần vô giá, trong đó có tư tưởng về thi đua yêu nước. Bác không chỉ là người sáng lập, người tổ chức ra phong trào thi đua yêu nước mà còn là tấm gương sáng về thi đua yêu nước để cả dân tộc học tập và làm theo. Khi nói về thi đua thực hành tiết kiệm, chống “giặc đói” năm 1945, chính Người đã nêu gương xin thực hành trước: “Cứ 10 ngày nhịn ăn một bữa, mỗi tháng nhịn ăn 3 bữa”, đem gạo nhịn ăn của mình lạc quyên trước tiên tại buổi khai mạc lạc quyên tại Nhà hát Lớn Hà Nội. Khi kêu gọi mọi người “cần, kiệm, liêm, chính”, Bác đã khước từ ở nhà sang trọng, chỉ đi đôi dép lốp, mặc áo ka ki đã sờn, dùng chiếc quạt lá cọ. Phát động phong trào rèn luyện thân thể, Bác hằng ngày “tự tôi ngày nào cũng tập”.

Từ tấm gương sáng của Người, các thế hệ người Việt Nam đã noi gương làm theo, qua đó xuất hiện hàng vạn điển hình, anh hùng, chiến sĩ thi đua tiêu biểu, nâng tầm cốt cách anh hùng của dân tộc Việt Nam. Trong kháng chiến chống Pháp có La Văn Cầu, Nguyễn Thị Chiên, Cù Chính Lan…, trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước có chị Út Tịch, Nguyễn Viết Xuân, Nguyễn Văn Trỗi, Phạm Tuân…, trong thời kỳ đổi mới là Thượng tá Dương Văn Thanh, Phó trung đoàn trưởng Trung đoàn Không quân 910, Thượng úy Phạm Hữu Huyên, y sĩ Bộ CHQS tỉnh Quảng Bình, Thượng úy Và Bá Giải, trinh sát Đồn Biên phòng 551, BĐBP tỉnh Nghệ An... Học tập và làm theo tấm gương của Bác về thi đua yêu nước ngày nay có ý nghĩa rất quan trọng đối với cán bộ, chiến sĩ toàn quân, đặc biệt là tư tưởng nói đi đôi với làm của cán bộ chủ trì, chủ chốt các cấp.

Bản sắc, đặc trưng và động lực mạnh mẽ trong xây dựng quân đội

PV: Phong trào Thi đua Quyết thắng là sự cụ thể hóa của phong trào thi đua yêu nước trong quân đội. Theo đồng chí, phong trào này có ý nghĩa như thế nào đối với quá trình xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của Quân đội ta?

Đại tá Nguyễn Văn Tín: Vào khoảng cuối năm 1975, sau khi đất nước thống nhất, đứng trước nhiều nhiệm vụ mới, khó khăn, phức tạp và nặng nề sau chiến tranh, nhất là nhiệm vụ tham gia xây dựng chính quyền mới, xây dựng phát triển kinh tế, giữ gìn an ninh chính trị, ổn định đời sống nhân dân, truy quét tàn quân, bảo vệ thành quả cách mạng, bài trừ văn hóa xấu độc; xây dựng quân đội vững mạnh, kiên quyết đấu tranh với những biểu hiện tư tưởng say sưa chiến thắng, thỏa mãn dừng lại, muốn nghỉ ngơi, tự do vô kỷ luật trong nội bộ… Phát huy truyền thống các phong trào thi đua yêu nước trong kháng chiến, Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng đã phát động Phong trào Thi đua Quyết thắng của LLVT trong giai đoạn mới. Từ đó đến nay, Phong trào Thi đua Quyết thắng đã trở thành bản sắc, đặc trưng của Quân đội ta, tạo động lực mạnh mẽ góp phần xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam vững mạnh, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN và là điển hình của phong trào thi đua yêu nước toàn quốc.

PV: 70 năm hưởng ứng Lời kêu gọi thi đua ái quốc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Quân đội ta đã có hàng vạn anh hùng, chiến sĩ thi đua, chiến sĩ quyết thắng, điển hình tiên tiến (ĐHTT). Tuy nhiên, có quan điểm cho rằng, những năm gần đây, các anh hùng ngày một ít đi, sức ảnh hưởng của ĐHTT ngày càng mức độ, đồng chí có suy nghĩ gì về vấn đề này?

Đại tá Nguyễn Văn Tín: Đúng là so với thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ thì hiện nay số lượng được phong tặng, truy tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân có ít hơn. Tuy nhiên, mọi sự so sánh đều phải gắn với điều kiện thực tế, thời điểm lịch sử cụ thể. Cho rằng thời nay anh hùng và ĐHTT kém hơn theo tôi là chưa khách quan. Bởi vì trong các cuộc kháng chiến, mỗi người dân là một chiến sĩ, “cả nước hành quân, 40 thế kỷ cùng ra trận”, số lượng người tham gia nhiều thì anh hùng xuất hiện nhiều là đương nhiên. Trong chiến tranh khốc liệt, mọi người luôn đối mặt với sự sống và cái chết, điều này đã tạo môi trường, cơ hội để có thể bộc lộ được phẩm chất anh hùng, để đào luyện nên những anh hùng, dũng sĩ. Ngày nay, trong điều kiện đất nước hòa bình, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc và nhiệm vụ của quân đội có bước phát triển mới với nội hàm rộng lớn hơn, với hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật, các thiết chế quản lý hiện nay ngày càng đồng bộ; các yêu cầu, chỉ tiêu, tiêu chí ngày càng chặt chẽ, những vấn đề đó làm cho khả năng trở thành anh hùng của tập thể, cá nhân ngày càng khó hơn.

Mặc dù vậy, vẫn phải khẳng định, hiện nay trong Phong trào Thi đua Quyết thắng có rất nhiều điển hình, gương người tốt, việc tốt, mô hình hay, sáng kiến tiêu biểu được ghi nhận, tuyên dương. Chỉ tính riêng giai đoạn 2010-2015, toàn quân đã có 51 tập thể, cá nhân được phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân, Anh hùng Lao động; 15 Chiến sĩ thi đua toàn quốc; 1.288 Chiến sĩ thi đua toàn quân; 955 tập thể được tặng Cờ thi đua của Chính phủ, của Bộ Quốc phòng; 5.800 tập thể, cá nhân được tặng huân chương các loại, hơn 14.000 ĐHTT được biểu dương, tôn vinh ở cấp cơ sở. Kết quả đó đã khẳng định, điển hình trong Quân đội ta ở thời kỳ nào cũng có và rất tiêu biểu. Đúng là đó đây vẫn có những điển hình còn hạn chế nhưng không thể lấy đó để quy chụp, phủ nhận. Nguyên nhân có nhiều, trong đó chủ yếu là do nhận thức của một bộ phận lãnh đạo, chỉ huy và cán bộ làm công tác thi đua-khen thưởng ở đơn vị cơ sở chưa đầy đủ, chưa thực sự quan tâm đến việc phát hiện, bồi dưỡng, xây dựng và nhân rộng ĐHTT, việc tuyên truyền phổ biến, tổ chức học tập và làm theo ĐHTT chưa thành nền nếp, thường xuyên.

Để công tác xây dựng, nhân ĐHTT hiệu quả hơn, thời gian tới, các cấp cần bám sát sự lãnh đạo của cấp ủy đảng, quán triệt, đẩy mạnh thực hiện hiệu quả Kế hoạch số 510/KH-CT của Tổng cục Chính trị về tiếp tục xây dựng và nhân ĐHTT giai đoạn 2016-2020. Phát huy sức mạnh tổng hợp của mọi cấp, mọi ngành, mọi tổ chức, mọi người, nhất là việc phát huy vai trò của các ngành, các tổ chức quần chúng trong việc xây dựng ĐHTT. Tích cực đổi mới nội dung, hình thức, phương pháp tuyên truyền; phối hợp chặt chẽ với các cơ quan truyền thông trong và ngoài quân đội để làm tốt hơn nữa việc tuyên truyền về ĐHTT, tạo sức lan tỏa rộng rãi gắn với làm tốt công tác sơ kết, tổng kết, biểu dương khen thưởng ĐHTT, rút ra được nhiều bài học kinh nghiệm, cách làm hay, sáng tạo trong xây dựng, nhân ĐHTT để nhân rộng.

TRANG HOÀNG (thực hiện)