Các sư đoàn Bộ binh 10, 316, 968 được xe của Sư đoàn Ô tô vận tải 471 lặng lẽ chở cả đội hình theo đường mới mở Đông Trường Sơn rải quân ở Buôn Ma Thuột và phía tây Plei-cu mà địch vẫn chưa biết gì về việc này.

Thế rồi Plei-cu bị pháo tầm xa của ta tấn công, các vị trí tiền tiêu bảo vệ Sở chỉ huy Quân đoàn 2 ngụy bị thất thủ. Trung đoàn 45 của Sư đoàn 23 ngụy ở Buôn Ma Thuột được dịch chuyển lên phía bắc có ý tiếp ứng bảo vệ cho Sở chỉ huy Quân đoàn 23 ngụy đóng ở Plei-cu.

Địch đang phán đoán ý đồ của ta và tăng cường phòng thủ cho Plei-cu thì ta nổ súng tấn công Buôn Ma Thuột, nơi kẻ địch không ngờ nhất. Buôn Ma Thuột được giải phóng, chính quyền cách mạng được thành lập. Những ngày sau đó địch luôn vào thế bị động, chống đỡ yếu ớt. Quân ta ào ạt tấn công.

Chúng tôi được lệnh vào thị xã Kon Tum ngay sau khi địch rút chạy. Ở đây chúng tôi gặp lại những người bạn chiến đấu cũ. Những cán bộ, chiến sĩ bộ đội Kon Tum cùng với lực lượng chiến đấu của Bộ tư lệnh Khu vực 471 chúng tôi bảo đảm an toàn hành lang vận tải chi viện cho chiến trường năm 1973, 1974 tuyến Đông Trường Sơn qua Kon Tum. Sau những cái bắt tay, ôm nhau thật chặt thân thiết, chúng tôi được các bạn chỉ dẫn và bảo đảm an toàn khi thị sát những nơi cần đến.

Địch vội vã chạy khỏi Kon Tum để lại nhà cửa, cơ sở vật chất hầu như nguyên vẹn. Hai bên phố xá không thấy bóng dáng một người dân. Nhiều cửa hàng, cửa hiệu vẫn mở, cửa không khóa. Hàng hóa trong các tủ kính còn nguyên vẹn, chứng tỏ quân ta chấp hành rất nghiêm kỷ luật chiến trường.

Đường phố vắng lặng, những đoàn xe tải của quân ta vẫn rầm rập tiến về phía nam. Cờ Mặt trận Giải phóng tung bay trên các công sở, nhưng cửa cổng vẫn cửa đóng then cài chờ chủ nhân vào tiếp quản. Các đồng chí thuộc Tỉnh đội Kon Tum đưa chúng tôi thăm khu sân bay, khu kho, trại lính. Tất cả đều trống rỗng. Tất cả đã theo đoàn quân rút chạy theo Đường 7 về duyên hải miền Trung.

leftcenterrightdel
Trạm dừng chân tiếp xăng và hậu cần của Sư đoàn Ô tô vận tải 471, Bộ đội Trường Sơn trong chiến dịch chi viện chiến trường đầu năm 1975. Ảnh tư liệu  
Tạm biệt Kon Tum, chúng tôi xuôi về hướng nam. Ra khỏi thị xã, dọc Đường 14, dấu vết của cuộc tháo chạy vội vã bắt đầu lộ rõ. Mới đầu chỉ là quần áo, chăn màn vung vãi dọc đường. Sau đó là những túi đồ, hòm xiểng, những xe ba gác, những rơ-moóc kéo hàng, rồi xe lật nghiêng bên đường. Giày, dép trẻ con, người lớn, mũ mão quần áo, quân phục vung vãi. Dấu vết của cuộc rút chạy hoảng loạn, vội vã.

Xe vào thị xã Plei-cu, cảnh tượng không khác mấy Kon Tum. Phố xá vẫn vắng bóng người. Các cửa hàng, cửa hiệu phần lớn bị đập phá, đồ đạc, giấy tờ vương vãi. Phố xá xác xơ nhưng không có cảnh tàn phá bom đạn mà chỉ bị phá phách của bàn tay con người khi rút chạy đập phá, cướp của nhau gây nên.

Bỏ lại thị xã Plei-cu, xe chúng tôi theo Đường 14 về phía nam nhằm hướng Buôn Ma Thuột. Tây Nguyên với ba tỉnh: Kon Tum, Gia Lai, Đắc Lắc đã được giải phóng. Đường Đông Trường Sơn tới Đăk Tô-Tân Cảnh theo Đường 14 qua Kon Tum - Plei-cu - Buôn Ma Thuột về miền Đông Nam Bộ đường thảm nhựa, cầu cống còn nguyên vẹn, xe hoạt động rất tốt. Những đoàn xe tải chở nặng hàng phủ bạt kín mít nối đuôi nhau về phía nam.

Núi rừng Tây Nguyên im tiếng súng, không thấy không quân địch hoạt động. Mặc dù vậy, quân ta vẫn đề cao cảnh giác, sẵn sàng chiến đấu cao, các xe trên đường đều được trang bị súng AK sẵn sàng nhả đạn. Đội hình, chỉ huy hành quân, bố trí lực lượng vẫn được duy trì chặt chẽ.

Bốn trung đoàn ô tô vận tải thuộc Sư đoàn 471 Bộ tư lệnh Trường Sơn chiếm lĩnh Tây Nguyên. Để rồi từ đây làm nhiệm vụ cơ động các sư đoàn Bộ binh 320, 968, 316… truy kích tàn quân địch và giải phóng các tỉnh duyên hải miền Trung. Mạng lưới thông tin liên lạc luôn được củng cố và giữ vững. Tất cả được chỉ huy thống nhất từ tổng hành dinh đến các tiểu đoàn tham gia trận chiến.

Sư đoàn bộ, Sư đoàn Ô tô vận tải 471 được lệnh vào đóng quân ở Buôn Ma Thuột tiếp quản doanh trại của Sư đoàn 23 ngụy. Doanh trại Sư đoàn 23 ngụy được xây dựng kiên cố, nhưng trước sức mạnh hỏa lực của tăng, pháo, sức mạnh của quân ta nhiều khu cũng bị hư hại. Việc đầu tiên của chúng tôi là thu dọn, chôn lấp xác chết, tẩy uế, sửa chữa nhà cửa, bố trí các phòng ngủ nghỉ làm việc cho bộ tư lệnh, các phòng tham mưu, chính trị, hậu cần, kỹ thuật và các đơn vị trực thuộc. Chỉ trong một thời gian ngắn mọi việc đi vào nền nếp.

Những ngày cuối tháng 3-1975, tin vui dồn dập được loan báo: Quảng Nam, Thừa Thiên-Huế, Đà Nẵng… lần lượt được giải phóng. Cả Tây Nguyên chào đón tin vui. Đoàn cán bộ của các phòng tham mưu, chính trị, kỹ thuật… đi xem xét các khu vực lân cận để bố trí các đơn vị trực thuộc. Hàng nghìn đại xa của sư đoàn hoạt động không ngơi nghỉ. Khi chuyển hàng hóa đạn dược, khi chuyển quân tất cả vẫn theo nền nếp điều chuyển của phòng tham mưu sư đoàn để thực hiện mệnh lệnh của sở chỉ huy chiến dịch. Từ ăn nghỉ của bộ đội lái xe, đến bảo dưỡng xe đều thực hiện trên đường, không có thời gian để xây dựng lán trại. Tất cả cho trận đánh quyết định, tất cả cho phía trước. Bộ đội 471 sẵn sàng xuất kích...

NGUYỄN KIM CHÚC