Đài kỷ niệm được làm bằng đá xanh Đồng Giao (tỉnh Ninh Bình) gồm tổng hợp các hình tượng: Trang sách gấp, lá cờ “Tiền tuyến gọi-chúng tôi sẵn sàng”, cây bút và chiếc mũ cối gắn ngôi sao là kết tinh ý tưởng, tâm huyết của tập thể những người lính sinh viên năm xưa và các thế hệ cán bộ, giảng viên của Học viện Nông nghiệp Việt Nam. Trong tâm trạng đầy xúc động, CCB Ngô Quang Năng, cựu sinh viên Trường Đại học Nông nghiệp 1 Hà Nội (nay là Học viện Nông nghiệp Việt Nam) chia sẻ:

- Ngày ấy, rời giảng đường, ai trong chúng tôi cũng có nuối tiếc vì phải gác ước mơ trở thành bác sĩ, kỹ sư, thầy giáo... Nhưng “Tổ quốc lâm nguy, thất phu hữu trách”, vì danh dự và trách nhiệm, lớp lớp sinh viên chúng tôi viết đơn tình nguyện lên đường nhập ngũ. Ngoài quân tư trang và cây súng, những người lính sinh viên còn mang theo sách vở trong ba lô với niềm tin vào ngày chiến thắng sẽ trở về thực hiện ước mơ tiếp tục hành trình trên con đò tri thức còn dang dở.

leftcenterrightdel
Các cựu chiến binh - sinh viên 1969-1971 dâng hoa tại Đài kỷ niệm “Tiền tuyến gọi-chúng tôi sẵn sàng”. Ảnh: VIỆT THÙY.

Kỷ niệm chất chứa kỷ niệm, hồi ức tuôn trào theo hồi ức. Hình ảnh bạn học, hình ảnh đồng đội cứ thế trở về theo dòng cảm xúc. CCB Nguyễn Quý Lăng, cựu sinh viên Trường Đại học Tổng hợp bùi ngùi xúc động: “Năm 1970, tôi học Khoa Toán-Cơ khóa 15, Trường Đại học Tổng hợp, cùng lớp với liệt sĩ Nguyễn Văn Thạc. Thạc là học sinh giỏi văn nhưng thích toán và đá bóng. Ngày 6-9-1971, chúng tôi nhập ngũ và biên chế cùng tiểu đội huấn luyện tân binh. Sau đó, tôi về binh chủng xe tăng, Thạc về thông tin. Sáng sớm hôm lên đường, tôi viết vội mấy dòng chia tay Thạc và Thạc đã ghi vào nhật ký: “Sớm nay bọn lính tăng mới đi. Lăng đi rồi, lúc 5 giờ sáng. Bọn mình còn mệt nằm ngủ, nó không gọi và để lại mảnh giấy nhỏ. Chia tay, giản dị và thân mến quá…”.

Từ năm 1970 đến 1972, khoảng 10.000 sinh viên các trường đại học ở Hà Nội lên đường nhập ngũ, trực tiếp tham gia vào cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước trên khắp các chiến trường. Hơn một nửa trong số các anh đã hy sinh. Có những cái tên đã đi vào lịch sử như liệt sĩ Nguyễn Kim Duyệt, hy sinh khi cùng xe tăng đánh địch ở căn cứ Nước Trong để toàn quân tiến vào giải phóng Sài Gòn, trong ba lô của anh mang theo còn có mấy quyển từ điển tiếng Anh, tiếng Pháp cùng các tài liệu nghiên cứu làm bạn đồng hành trên đường ra trận; hay anh hùng liệt sĩ Lê Xuân Đĩnh, cựu sinh viên lớp Điện K12, Trường Đại học Nông nghiệp 1 Hà Nội, tác giả câu thơ: “Ngày mai đây hành quân trong gió lộng/ Mãi trong lòng ôm ấp mái trường xưa...”, người đại đội trưởng kiên trung, chấp nhận hy sinh chặn đường địch để đồng đội mang thiết bị thông tin quân sự rút lui về hậu cứ an toàn…

Sinh thời, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã lưu viết: “Tổ quốc ghi công lớp lớp thầy giáo, sinh viên đã xếp bút nghiên lên đường chiến đấu và đóng góp xứng đáng vào chiến thắng của dân tộc. Tinh thần yêu nước mãi mãi là ngọn lửa soi sáng các thế hệ thanh niên Việt Nam trong sự nghiệp phát triển đất nước trở thành quốc gia giàu mạnh, hòa bình và hạnh phúc”. Tri ân một thời “tài hoa ra trận” của sinh viên, những lời của Đại tướng đã được khắc lên đài kỷ niệm như một lời nhắc nhớ thế hệ trẻ hôm nay.

VIỆT HÀ