Sinh thời, ông chia sẻ, có lẽ được nhiều lần tháp tùng Bác đi công tác, ông dần thấm nhuần phong cách của Người. Trong nhiều kỷ niệm với Chủ tịch Hồ Chí Minh, ông thường tự hỏi không biết có phải cơ duyên hay không mà chỉ riêng năm 1969-năm Bác từ giã cõi trần, ông có 3 sự tình cờ: Được cử đi viết tường thuật Bác tham gia Tết trồng cây lần cuối cùng ở Vật Lại, Ba Vì, Hà Tây (nay là Hà Nội) Tết Kỷ Dậu 1969; tường thuật lần đi bầu cử cuối cùng của Bác tháng 4-1969 ở nhà thuyền Hồ Tây và tiễn biệt Bác tháng 9-1969.

leftcenterrightdel
Nhà báo Hữu Thọ (1932-2015).  Ảnh: TUẤN TÚ

Lần ấy, nhà báo Hữu Thọ vinh dự là phóng viên Báo Nhân Dân được cơ quan cử đi cùng các bạn đồng nghiệp ở một số tờ báo khác viết tường thuật ngày tiễn biệt Bác Hồ. Trong 6 ngày túc trực ở Hội trường Ba Đình, nơi đặt linh cữu Bác, họ đã chứng kiến biết bao gương mặt của các tầng lớp nhân dân các dân tộc và bạn bè quốc tế đến viếng Bác và nhiều lần không cầm được nước mắt.

Quảng trường Ba Đình, nơi Bác đọc Tuyên ngôn Độc lập, là nơi tổ chức tiễn đưa Bác. Hơn 10 vạn chiến sĩ, đồng bào và 34 đoàn đại biểu quốc tế đứng chật quảng trường. Những ngày ấy, Hà Nội thoắt nắng, thoắt lại mưa ngay. Nhà báo Hữu Thọ cho biết, buổi Lễ truy điệu Người ngày 9-9-1969, đồng chí Lê Duẩn, Bí thư thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đảng đọc lời điếu, rồi đọc Di chúc của Bác, là quãng thời gian thật sự xúc động. Cả quảng trường im lặng như nuốt từng lời. “Khi đồng chí Lê Duẩn xúc động đọc Di chúc của Bác, đến đoạn: “Suốt đời tôi hết lòng hết sức phục vụ Tổ quốc, phục vụ cách mạng, phục vụ nhân dân. Nay dù phải từ biệt thế giới này, tôi không có điều gì phải hối hận, chỉ tiếc là tiếc rằng không được phục vụ lâu hơn nữa, nhiều hơn nữa”, cả rừng người òa lên khóc nức nở. Dù phải quan sát, ghi chép để tường thuật nhưng hai hàng nước mắt của tôi cũng ròng ròng rơi xuống cuốn sổ tay, người run lẩy bẩy. Kết thúc bản Di chúc, đồng chí Lê Duẩn đọc: “Cuối cùng, tôi để lại muôn vàn tình thân yêu cho toàn dân, toàn Đảng, cho toàn thể bộ đội, cho các cháu thanh niên và nhi đồng...”. Cả chục vạn người ở quảng trường lại òa lên khóc. Việt Thảo, người bạn đồng nghiệp đứng cạnh ôm choàng lấy tôi. Chúng tôi cùng gục vào vai nhau để khóc, để chia sẻ nỗi đau mất mát chung quá to lớn”-nhà báo Hữu Thọ từng chia sẻ.

Tấm lòng của Bác với nhân dân, với Đảng thể hiện trong bản Di chúc càng gây xúc động vì được chứng thực bằng chính cuộc đời của Bác với dân, với nước, cho nên những lời dặn dò trong Di chúc là những lời dặn dò không chỉ từ tấm lòng một vị lãnh tụ với Đảng, với chiến sĩ, đồng bào, mà còn là lời dặn của người ông, người cha với người thân trong gia đình. Những lời dặn dò đó không chỉ in trong trí nhớ mà còn thấm đượm trong tim, hun đúc ý chí quyết tâm và lòng tin mãnh liệt của mỗi người Việt Nam. Bản thân nhà báo Hữu Thọ sau này, trên từng vị trí công tác đều thể hiện bản lĩnh cách mạng, học và làm theo di huấn của Người. Những việc “học và làm theo Bác” của ông trên các vị trí công tác hẳn không phải bàn nhiều. Sau này khi đã nghỉ hưu, ông vẫn luôn thể hiện điều đó. Là một người rất quan tâm đến việc bồi dưỡng thế hệ trẻ nên khi được đề nghị phỏng vấn, ông không quan tâm đó là nhà báo mới vào nghề hay đã thành danh, mà sẵn sàng nhận lời nếu có thời gian. Những cuộc trò chuyện với ông, bên cạnh câu chuyện nghề, ông thường nhắc nhở lớp trẻ không ngừng học tập, trau dồi kiến thức. Nhất là nhà báo, phải có chí tiến thủ, không ngại khó, ngại khổ, hãy đi đến những miền đất mới để có những chất liệu chân thực, phong phú, phục vụ chuyên môn của mình.

Dịp kỷ niệm 50 năm thực hiện Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng là tròn 4 năm ngày mất của nhà báo Hữu Thọ (ông mất ngày 13-8-2015). Bài viết này xin là nén tâm nhang tưởng nhớ tới ông, một nhà báo lão thành với những lời tâm huyết dành cho lớp trẻ chúng tôi mỗi lần gặp: “Chúng ta là đồng chí, đồng nghiệp thì hãy luôn ghi nhớ lời Bác dặn “phải có tình đồng chí thương yêu lẫn nhau”. Hôm nay, tôi kể cho các bạn câu chuyện của mình và những kinh nghiệm chuyên môn thì ngày mai, các bạn hãy truyền lại cho thế hệ kế cận. Như vậy là chúng ta đang làm theo lời Bác dặn trước lúc đi xa, làm một việc “rất quan trọng và rất cần thiết”, đó là không ngừng bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau!”.

BÍCH TRANG