Nhân dịp kỷ niệm 70 năm Ngày truyền thống Cục Dân vận, phóng viên Nguyệt san Sự kiện và Nhân chứng có cuộc trò chuyện với Thiếu tướng Ngô Văn Bích, Cục trưởng Cục Dân vận, Tổng cục Chính trị.

leftcenterrightdel
Thiếu tướng Ngô Văn Bích, Cục trưởng Cục Dân vận. Ảnh: Ngọc Mai 
Từ chiếc áo của “ông già tốt bụng”

Phóng viên (PV): Nói đến công tác dân vận, binh-địch vận, chúng tôi nhớ tới câu chuyện cởi áo ấm tặng tù binh của Chủ tịch Hồ Chí Minh sau Chiến dịch Biên Giới năm 1950. Câu chuyện này gợi lại trong đồng chí cảm xúc và suy nghĩ gì?

Thiếu tướng Ngô Văn Bích: Ngay sau khi Chiến dịch Biên Giới kết thúc, Bác Hồ đã đến thăm và nói chuyện với tù binh. Bác hỏi một tù binh bằng tiếng Pháp: “Áo của anh đâu?”, tên tù binh trả lời: “Mất hết, cháy hết ở trận Đông Khê rồi”. Lúc này, Bác cởi áo ka-ki đang mặc đưa cho anh ta, trên người Bác còn lại chiếc áo ba lỗ. Tên tù binh sững sờ giây lát rồi nắm chặt tay hai bàn tay “ông già tốt bụng”, miệng ríu rít cảm ơn. Bác đã chỉ thị phải cứu chữa tận tình cho thương binh, bệnh binh địch, không được để tù binh thiếu ăn thiếu mặc dù lúc đó thuốc men, lương thực của ta không hề dư dật. Bác còn chỉ thị cho Bộ Chỉ huy chiến dịch thông báo cho phía Pháp rằng ta sẽ trao trả tất cả số tù binh bị thương tại Thất Khê.

Câu chuyện trên đã thể hiện rõ chính sách khoan hồng, nhân đạo với tù binh, được thể hiện sinh động qua hành động của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Tôi cho rằng, hành động của Bác xuất phát từ tình yêu thương con người rất tự nhiên và sâu sắc, vì thế nó có sức cảm hóa lớn và giác ngộ tù binh, hàng binh địch nhanh chóng. Các lính Âu Phi sau đó đã loan báo cho sĩ quan, binh lính của họ, giác ngộ cho họ về tính chính nghĩa của ta, giúp họ trở thành những người chống lại cuộc chiến tranh phi nghĩa, thành người dân lương thiện khi được trả về nước sau này. Một số đã thông tin cho ta những tin tức quý giá về hoạt động quân sự của địch, giúp ta tìm hiểu về vũ khí mới của địch. Đồng thời, họ cũng thông báo tới gia đình, vợ con về cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam để đấu tranh chống bắt lính, đả đảo xâm lược. Sau này, Vô-le (Vollire), viên quan ba Pháp đã viết trong hồi ký: “Chủ tịch Hồ Chí Minh và dân tộc của Cụ đã xem chúng tôi chỉ là những công cụ mù quáng, những quân nhân bị lừa phỉnh bởi những luận điệu tuyên truyền dối trá”; “Sự giam giữ này không phải là sự trừng phạt mà là cơ hội cho những tù binh biến cải trở thành những chiến sĩ của hòa bình…”.

PV: Trong chiến công của ngành địch vận, có sự kiện “tập kết ngược” sau Hiệp định Giơ-ne-vơ năm 1954. Khi ấy, hàng trăm cán bộ binh-địch vận ưu tú “tập kết ngược” chi viện cho chiến trường miền Nam, làm lực lượng nòng cốt cho phong trào binh-địch vận, phối hợp và tổ chức công tác tuyên truyền, vận động, giác ngộ binh sĩ địch…

Thiếu tướng Ngô Văn Bích: Sau Hiệp định Giơ-ne-vơ năm 1954, nhận thức rõ ý đồ, âm mưu của đế quốc Mỹ chia cắt đất nước ta, đàn áp phong trào cách mạng, Cục Dân vận chủ động đề xuất và tổ chức đưa hàng trăm cán bộ binh-địch vận ưu tú “tập kết ngược” chi viện cho chiến trường miền Nam, được Trung ương Cục miền Nam đánh giá cao. Cụ thể: Đợt đi B đầu tiên (1954-1955), trong số 52 đồng chí cán bộ của cục có 36 đồng chí được Trung ương giới thiệu cho Đảng bộ miền Nam, 16 đồng chí còn lại hoạt động đơn tuyến “chui sâu leo cao” vào trong hàng ngũ địch để tiến hành công tác binh vận. Lực lượng cán bộ binh-địch vận của cục tăng cường cho miền Nam đã chủ động móc nối quan hệ, xây dựng được nhiều cơ sở, nhân mối trong lòng địch, trong các đơn vị quân ngụy, cơ quan ngụy quyền, qua đó đã sử dụng các cơ sở này để hỗ trợ các địa phương đấu tranh chính trị và võ trang tự vệ, tổ chức làm binh biến, diệt ác ôn, đưa lực lượng về cùng nhân dân kháng chiến. Tại tỉnh Quảng Trị, trong hai năm (1955-1956) đã xây dựng được 75 cơ sở từ binh lính đến sĩ quan cấp tá; tỉnh Thừa Thiên-Huế cũng tổ chức được hơn 30 cơ sở, tỉnh Thủ Dầu Một có 220 cơ sở nội tuyến. Trong số 52 cán bộ tăng cường của cục, có 34 đồng chí bị địch bắt tra tấn tù đày tại các nhà tù của Mỹ, ngụy nhưng vẫn tuyệt đối trung thành với cách mạng; 28 đồng chí đã anh dũng hy sinh và được công nhận là liệt sĩ.

leftcenterrightdel
Cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn 2 (Quân khu 5) hành quân dã ngoại về với đồng bào Tây Nguyên. Ảnh: Văn Phóng 
Cán bộ dân vận: Óc nghĩ, mắt trông...

PV: Trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, công tác binh-địch vận có vai trò rất quan trọng, là một trong 3 mũi giáp công (chính trị, quân sự, binh-địch vận). Trong đó, đã tổ chức được hàng vạn vụ binh biến, nội ứng, phản chiến… Đồng chí có thể nói rõ hơn về điều này?

Thiếu tướng Ngô Văn Bích: Công tác binh-địch vận là một bộ phận của sức mạnh tổng hợp, một mũi tiến công chiến lược, không chỉ phục vụ và kết hợp với đấu tranh chính trị và đấu tranh vũ trang, mà còn độc lập chiến đấu diệt ác ôn, phá hoại phương tiện chiến tranh của địch, khởi nghĩa làm binh biến. Cục Dân vận cùng Ban Binh vận Trung ương Cục miền Nam chỉ đạo, tổ chức hoạt động công tác binh-địch vận rất phong phú, như: Dùng nội tuyến diệt ác ôn, nghi binh, dùng lực lượng gia đình hay người yêu kêu gọi binh lính đầu hàng; cho nhắn tin, đọc thư gửi về gia đình qua đài phát thanh; tổ chức cho hàng binh, tù binh viết truyện ngắn, bút ký, viết thư gửi kèm theo ảnh, ghi âm tiếng nói... gửi về cho gia đình, gửi vào chiến trường, in truyền đơn có ảnh và bút tích của tù binh, hàng binh; tại các đồn bốt địch, ta bố trí tổ binh vận vũ trang, lực lượng binh vận thường trực, bao vây tuyên truyền vận động gia đình và binh sĩ; sử dụng các cơ sở nhân mối làm nội ứng, tiêu diệt đồn bốt địch, làm binh biến khởi nghĩa… Nhờ đó, đã tổ chức được rất nhiều vụ binh biến, nội ứng, phản chiến… tiêu biểu như: Bức hàng Chiến đoàn 9 ngụy ở Bình Long, một bộ phận Sư đoàn 22 ở Đăk Tô-Tân Cảnh, Trung đoàn 56, Sư đoàn 3 ở Tân Lâm, Quảng Trị...

PV: Nhìn lại lịch sử 70 năm của Cục Dân vận, điều tâm đắc nhất của đồng chí là gì? Để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, ngành dân vận cần được quan tâm về hệ thống tổ chức và hoạt động như thế nào?

Thiếu tướng Ngô Văn Bích: 70 năm qua, cùng với sự nghiệp cách mạng của Đảng, quân đội, Cục Dân vận luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Điều lắng đọng, tâm đắc nhất đối với tôi về Cục Dân vận đó chính là cán bộ, chiến sĩ của cục luôn một lòng một dạ trung thành với Đảng, với Tổ quốc, tận tâm, tận lực với công việc, đoàn kết, quyết tâm hoàn thành tốt nhiệm vụ trong mọi điều kiện, hoàn cảnh. Đó chính là nền tảng, là sức mạnh nội lực quan trọng để cục hoàn thành tốt nhiệm vụ trong những điều kiện khó khăn, gian khổ nhất.

Trong những năm tới, nước ta sẽ có nhiều thời cơ, thuận lợi song cũng phải đối mặt với không ít khó khăn, thách thức. Để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, ngành dân vận cần thường xuyên quan tâm xây dựng cơ quan và đội ngũ cán bộ làm công tác dân vận các cấp có chất lượng, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Cơ quan dân vận thực hiện tốt vai trò tham mưu cho cấp ủy lãnh đạo, chỉ đạo hoạt động công tác dân vận của quân đội; xây dựng đội ngũ cán bộ làm công tác dân vận có trình độ, năng lực, phẩm chất đạo đức tốt, có kỹ năng công tác vận động quần chúng theo phong cách của Bác Hồ: Cán bộ dân vận phải “óc nghĩ, mắt trông, tai nghe, chân đi, miệng nói, tay làm”, biết “nghe dân nói, nói dân hiểu, làm dân tin”, luôn “gần dân, học dân và có trách nhiệm với dân”.

PV: Công tác dân vận và cán bộ dân vận quan trọng như vậy nhưng trong thực tế, ở chỗ này, chỗ khác vẫn có những quan niệm không đúng. Thậm chí có thực tế, ở một số nơi, người không làm được việc thì “cho sang làm dân vận”...

Thiếu tướng Ngô Văn Bích: Trong thực tế một số cơ quan, đơn vị đúng là có những biểu hiện như thế. Điều đó đã làm ảnh hưởng tới việc thực hiện nhiệm vụ chính trị nói chung, hiệu quả hoạt động công tác dân vận nói riêng, nhất là ở cơ sở. Để khắc phục thực trạng đó, trước hết phải có nhận thức đúng về dân vận và công tác dân vận; từ đó có sự quan tâm đúng mức và ngang tầm với hoạt động dân vận và xây dựng đội ngũ cán bộ dân vận. Trong lựa chọn cán bộ đảm nhiệm công tác dân vận, theo tôi, cần quan tâm tới tiêu chuẩn với “4T” là: Tầm, Tâm, Tình và Tài. Có chính sách đãi ngộ phù hợp cho cán bộ làm công tác dân vận, nhất là số cán bộ công tác ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, địa bàn trọng điểm về quốc phòng, an ninh. Chú trọng xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng, quản lý, sử dụng đội ngũ cán bộ dân vận chuyên trách là con em đồng bào dân tộc thiểu số, đồng bào các tôn giáo...

PV: Trân trọng cảm ơn đồng chí!

Ngô Hoàng - Bích Đặng (thực hiện)