Năm 1978, tướng Davis làm trưởng đoàn cựu chiến binh (CCB) Mỹ đề đạt nguyện vọng được trở lại Việt Nam. Bên cạnh đó, Davis còn đề nghị Hội CCB Việt Nam cho gặp một cán bộ từng trực tiếp chỉ huy Quân đội Việt Nam tại chiến trường Đường 9-Khe Sanh. Thiếu tướng Nguyễn Đức Huy-người từng chiến đấu ở chiến trường này được chỉ định cùng đón tiếp đoàn CCB Mỹ.

“Không khí buổi gặp mặt hôm đó thật dung dị, ấm cúng và tràn đầy tinh thần thiện chí. Tuy có gặp khó khăn do sự bất đồng ngôn ngữ nhưng cán bộ phiên dịch đã giúp hai bên hiểu nhau. Những người lính Mỹ từng tham chiến tại chiến trường Việt Nam mà tôi được gặp, khi đã hiểu về Việt Nam đều cảm thấy day dứt, ân hận vì đã tiếp tay cho tội ác của chính quyền Mỹ và họ luôn bày tỏ điều này trong buổi gặp mặt”-Thiếu tướng Nguyễn Đức Huy nhớ lại.

leftcenterrightdel
Thiếu tướng Nguyễn Đức Huy (thứ tư, từ trái sang) và tướng bốn sao Davis (thứ ba, từ trái sang) tại buổi gặp mặt. Ảnh chụp lại

Tướng Davis cũng có tâm trạng như vậy. Nhưng ông ta còn có băn khoăn khác trong lòng. Sau những nghi thức xã giao, tướng Davis cùng phiên dịch tiếp cận riêng ông Huy để bày tỏ thành ý muốn tìm hiểu vì sao ở chiến trường Đường 9-Khe Sanh, lực lượng của Mỹ đông, cộng thêm hỏa lực rất mạnh mà Việt Nam lại đánh thắng và buộc Mỹ phải bỏ Khe Sanh.

Nghe tướng Davis hỏi, không chút đắn đo, Thiếu tướng Nguyễn Đức Huy trả lời:

- Chúng tôi thắng các ngài trên mặt trận là nhờ 3 yếu tố. Thứ nhất, đó là chúng tôi mạnh hơn về tinh thần. Mục tiêu của Quân Giải phóng là chiến đấu vì độc lập, thống nhất và tự do của Tổ quốc nên chúng tôi không sợ hy sinh. Các ngài bị đẩy vào cuộc chiến phi nghĩa nên thiếu sự dũng cảm. Điều thứ hai: Tướng lĩnh của tôi giỏi hơn tướng lĩnh của ngài!

Nghe đến điều thứ hai, tướng Davis lập tức phản đối:

- Ngài nói thế nào chứ, tướng lĩnh của chúng tôi toàn tốt nghiệp các trường danh giá của thế giới. Còn tướng lĩnh của các ngài đi từ du kích lên. Sao lại giỏi hơn được?

Thiếu tướng Nguyễn Đức Huy bình tĩnh giải thích:

- Đúng là tướng lĩnh của các ngài được đào tạo bài bản ở các trường quân sự trên thế giới. Thực tế ở tập đoàn cứ điểm Khe Sanh cho thấy: Hỏa lực bên các ngài rất mạnh. Công sự, hàng rào kiên cố cùng hàng trăm lượt máy bay ngày đêm ném bom yểm trợ chiến trường. Các ngài tổ chức đánh theo phương án dùng hỏa lực tiêu diệt Quân Giải phóng. Nhưng chúng tôi đã xây dựng kế hoạch tác chiến theo chiến thuật vây lấn, nhằm tiêu hao, tiêu diệt từng phần sinh lực của các ngài trong căn cứ; làm các ngài không chịu đựng nổi (do tử sĩ, thương binh không đem đi được; tiếp tế, viện trợ bị chặn), buộc các ngài thay đổi phương án tác chiến theo ý định chiến thuật “đánh địch ngoài công sự” của chúng tôi”. Chính vì các ngài phải đi theo “nước cờ” của chúng tôi nên chúng tôi giỏi hơn các ngài.

Tướng bốn sao Davis im lặng. Thiếu tướng Nguyễn Đức Huy nói tiếp:

- Điều cuối cùng là các ngài tưởng chỉ chiến đấu với mấy chục vạn Quân Giải phóng. Đây là sai lầm lớn nhất. Trên thực tế, các ngài phải đối mặt với cả một dân tộc đoàn kết nói riêng và tất cả nhân dân yêu chuộng hòa bình trên thế giới nói chung. Với các yếu tố chính trên, chúng tôi thắng các ngài.

Kết thúc câu chuyện, Thiếu tướng Nguyễn Đức Huy bắt tay tướng Davis:

- Trước đây, tôi và ngài gặp nhau ở chiến trường, ta “tặng” nhau súng đạn. Hôm nay, tôi tặng ngài chai rượu Lúa mới, rượu của Việt Nam sản xuất, chúng ta mở ra để liên hoan và chúc tình bạn của chúng ta.

VIỆT THÙY