Sự kiện nhân chứng - QĐND

Mùa thu mang đến cách mạng và độc lập. Riêng tôi, mùa thu cũng là lúc khơi dậy hồi ức về những con người đã góp phần đặc biệt quan trọng cho sự ra đời của nước Việt Nam mới.

Thời gian qua, các đơn vị, địa phương thuộc Quân khu 2 đã nỗ lực triển khai thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ (HCLS)” (Chiến dịch 500 ngày đêm). Để làm rõ hơn về nội dung, mục tiêu, giải pháp và kết quả thực hiện chiến dịch, phóng viên Báo Quân đội nhân dân đã có cuộc trao đổi với Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Ngân, Phó chủ nhiệm Chính trị, Phó trưởng ban Thường trực Ban chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính HCLS (BCĐ 515) Quân khu 2.

Trong số những tướng lĩnh thời Trần, Lê Tần là danh tướng, mưu sĩ tài ba đã có nhiều cống hiến quan trọng, trong đó nổi bật là vạch kế hoạch tạm thời lui quân về đóng giữ vùng Thiên Mạc (nay thuộc phường Duy Tiên và phường Duy Tân, tỉnh Ninh Bình) để bảo toàn lực lượng ta.

Trung tá QNCN Trịnh Xuân Hiền (sinh năm 1977), quê xã Sơn Đông, huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phúc (nay là xã Sơn Đông, tỉnh Phú Thọ), là Trợ lý Ban Chính sách, Phòng Chính trị, Bộ CHQS tỉnh Tuyên Quang. Anh Hiền nhập ngũ năm 1998 và có hơn 20 năm làm công tác chính sách.

Trung tướng, Anh hùng LLVT nhân dân Nguyễn Trung Thu, nguyên Phó Tổng Tham mưu trưởng, có nhiều kỷ niệm sâu sắc trên hành trình hơn 46 năm quân ngũ, trong đó có việc ông đưa Trung tá Lại Nam Dương, Đoàn trưởng Đoàn quân sự 5503 (Mặt trận 579, Quân khu 5) từ cõi chết trở về...

Trong cuộc đời nhà giáo của tôi, mỗi khi năm học mới đến, tôi lại nhớ đến “Thư gửi các học sinh” của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đó cũng là nguồn động lực giúp tôi yêu nghề, hết lòng vì sự nghiệp “trồng người”.

Nhà thơ Nguyễn Minh Khiêm từng là đội viên thuộc Đội Thanh niên xung phong (TNXP) 4212 (N42-P37) tỉnh Thanh Hóa tham gia mở đường Hồi Xuân-Tén Tằn dài 112km và đường Nam Động-Lốc Toong dài 17km trên biên giới Việt-Lào những năm 1977-1981.

Trong căn nhà nhỏ ở phố Hoa Bằng (Hà Nội), Đại tá, cựu chiến binh Nguyễn Thanh Tùng, nguyên Chỉ huy trưởng Trường bắn Miếu Môn (nay là Trung tâm Huấn luyện Quân sự quốc gia 4), cùng vợ-bà Vũ Thị Chính vui vẻ tiếp chuyện chúng tôi. Hồi ức như một cuốn phim quay chậm đưa ông bà về những tháng ngày của 50 năm trước.

Trong số hàng nghìn hiện vật đang được lưu giữ, bảo quản, phát huy giá trị tại Bảo tàng Nghệ An-Xô viết Nghệ Tĩnh, có chiếc gối làm bằng gỗ của đồng chí Hoàng Lạc. Chiếc gối được sử dụng để cất giấu tài liệu trong quá trình hoạt động cách mạng.

Mang trong mình di chứng do chất độc da cam/dioxin, chị Trịnh Thị Thủy (phường Văn Miếu-Quốc Tử Giám, TP Hà Nội) vẫn bền bỉ mưu sinh, vượt lên nghịch cảnh và sống hết mình vì cộng đồng.

Trên địa bàn TP Hồ Chí Minh có khá nhiều địa danh, di tích gắn liền với sự kiện Nam Bộ kháng chiến (ngày 23-9-1945). Một trong số đó là Cột cờ Thủ Ngữ (thuộc phường Sài Gòn), nằm ven sông Sài Gòn, đối diện bến Nhà Rồng. Đây là chứng tích lịch sử, biểu tượng cho tinh thần chiến đấu với lời thề “Độc lập hay là chết” và ý chí kiên cường, bất khuất của đồng bào, chiến sĩ Sài Gòn-Chợ Lớn.

Nhà văn, liệt sĩ Trần Đăng đã đi vào lịch sử văn học Việt Nam hiện đại với tư cách đặc biệt: “Là người văn nghệ binh thứ nhất hy sinh nơi chiến trường” (theo cách nói của báo chí xuất bản ở chiến khu thời bấy giờ). Là tác giả của những tác phẩm chính: “Một lần tới Thủ đô”, “Một cuộc chuẩn bị”, “Lúa mới”, “Trận phố Ràng”, “Những ngày cuối năm”... Năm 2007, ông được truy tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật. Tên tuổi Trần Đăng được khắc ghi vào trang vàng lịch sử Báo Quân đội nhân dân: Nhà báo, nhà văn, liệt sĩ đã cống hiến trọn vẹn đời mình vì sự nghiệp báo chí cách mạng Việt Nam.

Tại TP Hồ Chí Minh, Bộ tư lệnh Quân khu 7 vừa tổ chức chương trình ký kết phối hợp tuyên truyền với một số cơ quan báo chí trong và ngoài Quân đội trong giai đoạn mới. Một trong những nội dung trọng tâm được các đại biểu tập trung thảo luận, đề xuất phối hợp thực hiện là coi trọng giá trị lịch sử, bản sắc văn hóa vùng đất “Thành đồng Tổ quốc” để làm sáng đẹp và sâu sắc hơn phẩm giá Bộ đội Cụ Hồ; đấu tranh phản bác các luận điệu xuyên tạc, lật sử, tẩy sử...

Bức ảnh cán bộ Quân đoàn 2 đang ghi chép danh sách nội các chính quyền ngụy Sài Gòn do nhà báo Đinh Quang Thành chụp lúc 12 giờ 30 phút ngày 30-4-1975. Sau này, nhà báo Đinh Quang Thành đã gửi bức ảnh tặng Đại tá Phạm Ngọc Sơn, người trực tiếp cùng đồng đội ghi danh sách và chỉ huy vệ binh canh giữ nội các chính quyền ngụy trưa 30-4-1975.

Rạng sáng 23-9-1945, quân Pháp với sự hỗ trợ của quân Anh, đã tiến hành cuộc tiến công vũ trang vào các mục tiêu do chính quyền cách mạng kiểm soát tại Sài Gòn (nay là TP Hồ Chí Minh). Sự kiện này đã được nhiều nhà nghiên cứu, học giả quốc tế quan tâm và có những bài viết làm rõ.