Từ Chiến thắng Sông Lô nối tiếp những chiến công
Thu-Đông năm 1947, thực dân Pháp mở cuộc tiến công lên căn cứ địa Việt Bắc và đã gặp phải sự đáp trả quyết liệt của quân dân ta. Trên sông Lô, đoạn qua khu vực Khoan Bộ, Đoan Hùng và Khe Lau, những khẩu pháo đã được đưa từ trên đồi cao xuống đặt ngay ven sông. Bằng cách đánh “đặt gần, bắn thẳng”, pháo binh Việt Nam đã đánh bại đoàn tàu chiến địch trong chiến thắng mở đầu trên sông Lô. Thất bại này của quân Pháp được các hãng thông tấn phương Tây gọi là “thảm họa sông Lô”, còn với ta, đây là chiến thắng có ý nghĩa rất lớn đối với bộ đội pháo binh. Và cách đánh “đặt gần, bắn thẳng” trở thành một phần độc đáo của nghệ thuật tác chiến pháo binh Việt Nam.
Năm 1950, trong Chiến dịch Biên giới, lần đầu tiên ta sử dụng lực lượng pháo binh quy mô lớn với 3 tiểu đoàn sơn pháo 75mm đánh hiệp đồng chi viện cho bộ binh, tiêu diệt 2 binh đoàn địch, góp phần giải phóng tuyến biên giới dài 200km gồm hai tỉnh Cao Bằng, Lạng Sơn. Cho đến Chiến dịch Điện Biên Phủ, ta đã có hai trung đoàn pháo (xe kéo và mang vác), 4 tiểu đoàn pháo phản lực và súng cối thuộc pháo binh của Bộ Quốc phòng và 6 tiểu đoàn pháo biên chế của các đại đoàn chủ lực tham gia chiến dịch, đánh dấu bước phát triển cả về số lượng và chất lượng của pháo binh Việt Nam cũng như nghệ thuật sử dụng pháo binh trong kháng chiến chống thực dân Pháp. Trong đó không thể không nhắc đến cuộc hành quân “tháo pháo xuôi bè” đầy sáng tạo đã đi vào lịch sử của bộ đội pháo binh Việt Nam diễn ra đầu năm 1953. Những khẩu trọng pháo nặng hàng nghìn ki-lô-gam được tháo ra thành từng bộ phận, chuyển xuống thuyền, bè vượt chặng đường khoảng 100km trên sông Hồng về điểm tập kết an toàn.
Thực hiện nghiêm túc chủ trương của Bộ chỉ huy Chiến dịch Điện Biên Phủ chuyển từ “đánh nhanh, thắng nhanh” sang “đánh chắc, tiến chắc”, trải qua muôn vàn khó khăn, gian khổ, các đơn vị pháo binh đã mở đường, xuyên rừng, vượt suối, qua đèo cao, dốc đứng, mưa bom, bão đạn của giặc Pháp để đưa pháo vào, kéo pháo ra an toàn. Trong chiến dịch, nhiều tấm gương dũng cảm, chiến đấu quên mình, lập công xuất sắc của bộ đội pháo binh được toàn mặt trận học tập như: Chiến sĩ Nguyễn Văn Chức (Đại đội 806, Trung đoàn 45) hy sinh thân mình cứu pháo; Khẩu đội trưởng Phùng Văn Khầu 36 ngày đêm trụ vững trên đồi E một mình một pháo vẫn chiến đấu ngoan cường...
Bước vào cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, sau Chiến thắng Ấp Bắc, tháng 1-1963, bộ đội pháo binh trên chiến trường miền Nam đã có bước phát triển mới về số lượng và cách đánh: Vừa tác chiến độc lập, vừa tác chiến hiệp đồng đến quy mô tiểu đoàn. Ngày 13-4-1967, bộ đội pháo binh vinh dự được Bác Hồ gửi thư khen ngợi đã lập công xuất sắc bắn cháy nhiều tàu chiến Mỹ và bắn trả pháo binh địch ở Cồn Tiên-Dốc Miếu (Quảng Trị)... Trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975, bộ đội pháo binh đã tham gia nhiều trận đánh, đạt hiệu suất chiến đấu cao với các nhiệm vụ bắn chi viện cho các cánh quân, bắn chặn đường rút quân của địch, bắn phá các trận địa pháo binh địch, chế áp các sở chỉ huy địch, bắn phá các kho tàng, sân bay, bến cảng, đập tan ý đồ co cụm, lập tuyến phòng thủ mới và kế hoạch chi viện của địch, góp phần làm nên chiến thắng lịch sử của dân tộc.
Trong hai cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới Tây Nam và biên giới phía Bắc của Tổ quốc, lực lượng pháo binh của bộ đội chủ lực và bộ đội địa phương được huy động với số lượng lớn pháo, cối các loại, tiến hành tác chiến binh chủng, chi viện hỏa lực cho bộ binh, góp phần bảo vệ vững chắc chủ quyền của đất nước và giúp nhân dân Campuchia thoát khỏi nạn diệt chủng.
Trên chặng đường mới
75 năm xây dựng, chiến đấu, trưởng thành và phát triển gắn liền với những chiến công sáng ngời của dân tộc và quân đội, bộ đội pháo binh đã xây dựng nên truyền thống vẻ vang của một binh chủng anh hùng “Chân đồng vai sắt, đánh giỏi, bắn trúng”. Viết tiếp truyền thống đó, binh chủng đang tập trung nâng cao chất lượng tổng hợp, trình độ và khả năng chiến đấu, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới. Toàn binh chủng tích cực quán triệt và tổ chức thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Quân đội lần thứ XI và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ binh chủng lần thứ XIV nhiệm kỳ 2020-2025. Trong đó tập trung nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu của binh chủng, lấy xây dựng về chính trị làm cơ sở, tạo sự chuyển biến cơ bản, toàn diện và vững chắc ở tất cả các đơn vị pháo binh.
Những năm qua, thực hiện các quy định, hướng dẫn của Bộ Quốc phòng về tổ chức quân đội trong tình hình mới, binh chủng tập trung xây dựng các đơn vị pháo binh dự bị theo hướng “tinh, gọn, mạnh”, có khả năng cơ động cao; ưu tiên quân số cho các đơn vị làm nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu. Tổ chức các đơn vị pháo binh trong biên chế của các quân khu, quân đoàn, đơn vị bộ binh theo hướng bảo đảm cơ cấu hợp lý giữa pháo chiến dịch với pháo chiến thuật, giữa pháo xe kéo và pháo mang vác; bảo đảm trang bị, phương tiện phù hợp với từng vùng, miền, xây dựng lực lượng pháo binh dự bị động viên, phù hợp điều kiện thời bình và đáp ứng yêu cầu mở rộng lực lượng khi cần thiết.
Bên cạnh đó, binh chủng quan tâm đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, tập trung xây dựng người chỉ huy pháo binh có trình độ, đáp ứng yêu cầu tác chiến pháo binh trong chiến tranh hiện đại, địch sử dụng vũ khí công nghệ cao. Đồng thời tích cực tổng kết kinh nghiệm thực tiễn, kết hợp với nghiên cứu làm sáng tỏ những vấn đề mới về cách đánh của pháo binh, tên lửa trong chiến tranh bảo vệ Tổ quốc. Theo đó, việc tổ chức, bố trí lực lượng pháo binh phải linh hoạt, đa dạng, có khả năng cơ động, chuyển hóa nhanh chóng...
Trải qua các giai đoạn lịch sử, hình ảnh người chiến sĩ pháo binh chiến đấu dũng cảm ngoan cường, xả thân vì nền độc lập, tự do của Tổ quốc, vì hạnh phúc của nhân dân đã in đậm trong trái tim của đồng bào khắp hai miền Nam-Bắc. Thời bình cũng như thời chiến, bộ đội pháo binh hăng say học tập, rèn luyện phấn đấu vươn lên làm chủ vũ khí, trang bị, khí tài để nâng cao hiệu suất chiến đấu. Từ năm 2001-2020, binh chủng đã nghiên cứu 260 đề tài, dự án cấp binh chủng; đã có 253 đề tài, dự án được đánh giá nghiệm thu. Trong điều kiện mới, khi các thế lực thù địch tìm mọi cách nhằm chia rẽ tình quân dân, để hoàn thành tốt nhiệm vụ, bộ đội pháo binh tiếp tục tập trung xây dựng đơn vị thành một điểm sáng trên địa bàn đóng quân. Những năm qua, toàn binh chủng đã xây dựng được 86 “nhà đồng đội”, “nhà đại đoàn kết”; 72 “nhà tình nghĩa”, quyên góp xây dựng quỹ đền ơn đáp nghĩa hơn 3,9 tỷ đồng; xây dựng các quỹ phúc lợi của địa phương hơn 4,1 tỷ đồng; khám, chữa bệnh miễn phí cho 16.375 lượt người dân; huy động hàng nghìn lượt người, hàng trăm phương tiện giúp đỡ nhân dân khắc phục hậu quả, giảm nhẹ thiên tai trong bão, lũ, chữa cháy rừng, cứu tính mạng, tài sản của nhân dân... Những kết quả trên minh chứng cho việc làm thiết thực của bộ đội pháo binh trong hành trình viết tiếp truyền thống vẻ vang của đơn vị anh hùng trên chặng đường mới!
Thiếu tướng HOÀNG QUANG THUẬN, Chính ủy Binh chủng Pháo binh