QĐND - Làm nên Chiến thắng 12 ngày đêm “Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không” tháng 12-1972, không thể thiếu những thông tin quan trọng của Đại đội Trinh sát kỹ thuật 2, thuộc Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 75, Tổng cục II, giúp ta chủ động chuẩn bị thế trận diệt “giặc trời”. Để nghe kể về câu chuyện ngày ấy, chúng tôi gặp cựu chiến binh Trần Văn Tụng, nguyên đại đội trưởng của đơn vị đặc biệt này.

Vượt khó nắm tin

Năm nay đã 83 tuổi, nhưng cựu chiến binh Trần Văn Tụng vẫn rất khỏe mạnh và minh mẫn. Nhiều kỷ niệm và ký ức về một thời hoa lửa cùng những chiến công thầm lặng của cán bộ, chiến sĩ Đại đội 2 đã được ông viết thành thơ, thành những quyển hồi ký nho nhỏ mà ông mang ra để tiếp chuyện chúng tôi. Ông nhớ lại:

- Ngày 29-6-1966, không quân Mỹ bắt đầu đánh phá Hà Nội nên yêu cầu về tin tức máy bay địch trở nên rất cấp thiết. Nhưng đánh Mỹ trên mặt trận trinh sát kỹ thuật có nhiều cái khó. Khó về trang bị, phương tiện. Khó nữa là địch thay đổi tần số liên tục, mỗi lần địch thay đổi tần số khiến toàn đơn vị chúng tôi phải căng mình truy lùng. Có thu tin viên vừa xong ca trực lại tình nguyện quay lại bàn làm việc lùng sục đến khi tìm, bắt được địch mới thôi. Hơn thế nữa, địch sử dụng tín hiệu mật, mã hóa riêng biệt nên khi bắt được địch, ta gặp nhiều khó khăn trong giải mã để nắm được mưu đồ, ý định và chiến thuật của chúng.

leftcenterrightdel
Cựu chiến binh Trần Văn Tụng (ngoài cùng, bên trái) trong Lễ đón nhận danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân của tập thể Đại đội 2, Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 75, Tổng cục 2.

 

Đánh bại chiến dịch “Vạch phạt đền”Hơn 8 giờ sáng 16-12-1966, Thiếu úy Lê Kim Dũng trong ca trực đã phát hiện một bức điện lạ, chỉ ghi "Bão có sấm”, nghi là chỉ thị của địch đối với không quân sắp đánh phá Hà Nội. Qua họp bàn và thống nhất, kết hợp với các nguồn khác, đơn vị báo tin: “Chiều nay, có thể không quân Mỹ đánh phá miền Bắc”. Quả nhiên, 13 giờ cùng ngày, 40 chiếc F-105 cất cánh từ Thái Lan đánh vào Hà Nội. Nhờ chủ động, quân và dân miền Bắc đã giành thắng lợi trong trận đánh này. Đây cũng là lần đầu tiên ta nắm được thông tin máy bay địch. Từ kinh nghiệm lần đầu, lực lượng ta ngày càng nâng cao trình độ, từng bước nhanh chóng nắm bắt rõ tin tức bảo đảm các yếu tố: Thời gian, lực lượng, địa điểm và hướng đánh của không quân địch.

Chiến dịch mang tên “Vạch phạt đền”, theo ý của Mỹ nghĩa là đánh chắc thắng, nhưng không ngờ bị thất bại thảm hại mà báo chí đã ví là một “Điện Biên Phủ trên không”. Trước đó, đơn vị đã nắm được địch sẽ tổ chức không quân đánh lớn toàn miền Bắc. Theo đúng nhận định, 5 giờ sáng 18-12-1972, Đại đội 2 nhận được tin và 8 giờ trực ban báo cáo với cấp trên “hôm nay địch đánh rất lớn”. "Tám giờ sáng, tôi đi kiểm tra tình hình. Đồng chí Phùng Thế Phẩm trao đổi: “Sóng B-52 từ sáng đến giờ hoàn toàn yên lặng”. Hai chúng tôi nhận định có thể địch thay đổi tần số. Tôi ra lệnh cho tiểu đội trinh sát lùng sục truy tìm. Sau đó phát hiện địch đang ở tần số cao, chuyển sang tần số rất thấp theo đúng như dự đoán”-ông Tụng kể.

Trong ngày 18-12, 11 giờ 30 phút, máy bay RF4C của địch bay ngang bầu trời đưa tổng số lần trinh sát thời tiết Hà Nội-Hải Phòng từ chiều ngày 17 tới lúc đó lên đến 5 lần, nhiều hơn các lần đánh lớn khác. Cộng thêm nhiều dữ liệu quan trọng khác như: Hàng không mẫu hạm và hàng chục khu trục hạm đang đậu ngoài khơi Vịnh Bắc Bộ, B-52 đã ngừng đánh lẻ tẻ ở Trường Sơn…, đơn vị quyết định báo tin cho cấp trên và tất cả lực lượng không quân, phòng không của ta đã vào vị trí sẵn sàng chiến đấu. 18 giờ, toàn bộ các thông tin viên sóng cực ngắn của ta lên đài đón bắt địch. 19 giờ 45 phút, cả Hà Nội rung lên những tia chớp ngang dọc xé toạc bầu trời của tên lửa ta nghênh chiến “pháo đài bay”. Ba máy bay B-52 cùng 4 máy bay chiến thuật của địch đã bị ta bắn rơi, báo hiệu sự sụp đổ của chiến dịch “Vạch phạt đền” của Mỹ.

Những chiến công trong 12 ngày đêm "Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không" của Đại đội 2 cùng những thành tích sau này đã góp phần quan trọng để Trung đoàn 75 được Đảng, Nhà nước tuyên dương Anh hùng LLVT nhân dân năm 1976 và ngày 16-12-2014, Đại đội 2, Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 75 vinh dự được phong trặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân.

Bài và ảnh: VIỆT HÀ