Tiểu đoàn 11 thuộc Trung đoàn Pháo binh 158, Sư đoàn 316 với 18 nòng hỏa tiễn 122mm (DKB) cũng tham chiến giải phóng Nậm Bạc. Ngày 12-1-1968, Đại đội 1 thuộc Tiểu đoàn 11 chúng tôi với 6 nòng hỏa tiễn, bôn tập từ Nậm Bạc về Mường Ngòi tập kích hỏa lực vào quân địch đang nống lấn vùng giải phóng. Mười tám quả đạn rơi trúng đích làm khiếp đảm quân xâm lược. Ngay trưa hôm đó, không quân ta ném bom căn cứ ra-đa Pa Thí làm đổ sập những giàn ra-đa Takan hiện đại của Mỹ, chọc “mù mắt” bọn Mỹ xâm lược dòm ngó miền Bắc nước ta.

Mỹ-ngụy la ó, đổ quân tăng cường giữ vùng Bắc Lào. Còn chúng tôi lại trở về tập kết trong những vườn cam chờ lệnh mới và chuẩn bị đón Tết Nguyên đán Mậu Thân. Tưởng được đón mừng năm mới dưới những vườn cam chín vàng thì mười hai giờ trưa Ba Mươi Tết Mậu Thân, chúng tôi được lệnh hành quân về nước. Đêm trừ tịch tối đen, cả đội hình tiểu đoàn vượt sông Nậm U bằng thuyền độc mộc. Những con thuyền thân gỗ, mỗi chuyến chỉ chở được hai người cùng trang bị đan ngang dòng sông chảy xiết. Nhiều thuyền va vào nhau lật úp. Mãi khuya, đội hình mới thu quân xong, cũng là lúc lời chúc Tết của Bác Hồ kính yêu vang lên: “Xuân này hơn hẳn mấy xuân qua/ Thắng trận tin vui khắp nước nhà/ Nam Bắc thi đua đánh giặc Mỹ/ Tiến lên! Toàn thắng ắt về ta…”.

Nhưng không thể nghỉ ngơi ăn Tết, lệnh trên tới, chúng tôi gửi lại những bộ quần áo chiến sĩ Pa Thét Lào; bỏ lại những ký hiệu số lính ở Lào…, kéo pháo 85mm cùng Tiểu đoàn Pháo cao xạ 23mm bốn nòng hối hả về Nam. Đội hình bám sát nhau rời Tây Bắc theo Đường 15, Đường 20-Quyết Thắng. Không quân Mỹ đánh phá ngăn chặn vô cùng ác liệt. Những thử thách bắt đầu đến với chúng tôi khi vượt Trường Sơn. Đường Trường Sơn mở ra để xe chở hàng qua được là đạt yêu cầu. Xe chúng tôi kéo pháo nòng dài, thêm “cái đuôi” dài ngoằng rất khó khi qua các “cua tay áo”, dốc cục bộ, vượt ngầm, băng dốc, vào cua gấp thường phải “cắt pháo” đẩy bằng sức người, không khác mấy khi kéo pháo vào trận địa. Vì vậy, chúng tôi bám sát đội hình để tập trung sức người xử lý các tình huống. Với sự trợ giúp của công binh, chúng tôi vượt qua tất cả. Tới ngã ba La Hạp, cả đội hình rẽ trái về đường B45 đi A Sầu, A Lưới. Đã nghe rõ tiếng súng lớn ở phía đông.

Chỉ còn một chặng hành quân nữa là tới đầu mối B45 thì được lệnh kéo pháo ra. Cả đoàn 12 khẩu pháo 85mm; 12 khẩu 23mm lại qua các trọng điểm ngã ba La Hạp, đèo Bản Long, ngầm sông Bạc, ngã ba Chà Vằn… vô cùng ác liệt về đường B46 vào Quân khu 5. Đường Trường Sơn tuyến ngang B46 hẹp dần, đoạn phía trong xe đi lại một chiều theo sự chỉ dẫn chặt chẽ của các trạm điều tiết giao thông. Địch đánh phá ác liệt, tốc độ hành quân chậm dần. Cả đoàn xe pháo nhích dần vượt Trường Sơn về với Khu 5 qua đường B46 lúc này đã được nối thông với Đường 14 ngay trên đường phân định giữa tỉnh Kon Tum và Quảng Nam. Trận tuyến đã ở trước mặt. Cán bộ chỉ huy và trinh sát đã rời đội hình lên đường chuẩn bị cho trận đánh. Rồi một phân đội gồm những cán bộ, chiến sĩ am hiểu pháo 105mm Mỹ cũng rời đội hình ra trận. Mặt trận vây hãm Khâm Đức đang chờ chúng tôi.

Một ngày cuối tháng 4-1968, quân ta đánh chiếm Ngọc Tà Vát (căn cứ tiền tiêu của Khâm Đức về phía Nam) cũng nằm ngay trên Đường 14. Phân đội pháo binh của chúng tôi (lúc này mang phiên hiệu Tiểu đoàn 17 pháo binh quân khu) bám sát bộ binh Sư đoàn 2 đánh chiếm căn cứ, cùng nổ súng. Sau nửa giờ đánh chiếm, ta làm chủ căn cứ. Hai khẩu pháo 105mm còn nguyên vẹn được chúng tôi quay nòng ngắm bắn Khâm Đức. Sợ bị đánh tiêu diệt, Mỹ lập cầu hàng không rút chạy. Khâm Đức được giải phóng. Những khẩu pháo 85mm, cao xạ 23mm vượt qua Khâm Đức về Đường 16 làm dự bị cho những trận đánh lớn sau này.

Trận chiến Mậu Thân vẫn còn tiếp diễn. Không chậm trễ, Tiểu đoàn 17 pháo binh chúng tôi xốc lại đội hình nhận những khẩu pháo cối 120mm, phối thuộc cùng Sư đoàn 2 đánh phá Đăk Pét. Đăk Pét là một chi khu quân sự nằm ngay trên Đường 14, là điểm cực bắc của tỉnh Kon Tum. Mỹ tăng quân chiếm giữ lập các cứ điểm bảo vệ vòng ngoài với các ấp chiến lược o ép hàng ngàn dân trong đó. Trận đánh vô cùng ác liệt. B-52 rải thảm trúng đội hình Đại đội 6 chúng tôi, đại đội trưởng cùng hai chiến sĩ thông tin hy sinh… Không chùn bước, chính trị viên chỉ huy trận đánh. Những khẩu cối 120mm trút lửa đạn căm hờn vào các mục tiêu mà bộ binh yêu cầu bắn. Căn cứ Đăk Pét chìm trong lửa đạn.

Tháng 7 năm ấy, trong những cánh rừng nguyên sinh thuộc miền tây Quảng Nam, chúng tôi, những chiến sĩ pháo binh mấy tháng trước còn là những chiến sĩ của Quân khu Tây Bắc, giờ đây là chiến sĩ pháo binh Tiểu đoàn 17, Quân khu 5 lại về bên những khẩu pháo chúng tôi kéo từ Bắc vào. Chúng tôi tự hào vì đã được tham chiến góp lửa với đồng bào miền Nam trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968...

NGUYỄN KIM CHÚC (Nguyên Trợ lý tác chiến Tiểu đoàn 17 Pháo binh, Quân khu 5)