Đại tá, TS Nguyễn Hữu Hùng cũng cho biết, học viện vừa được Chủ tịch nước ký quyết định trao tặng Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Nhì và học viện sẽ tổ chức đón nhận vào dịp kỷ niệm 45 năm Ngày truyền thống (15-4-1976 / 15-4-2021).

Trưởng thành từ một tập thể đồng lòng

Trường Cán bộ Cơ yếu Trung ương, tiền thân của Học viện KTMM ngày nay, được thành lập ngày 15-4-1976, trong bối cảnh đất nước mới thống nhất. Lực lượng của nhà trường khi ấy gồm những cán bộ, sĩ quan cơ yếu từng tham gia chiến đấu và phục vụ chiến đấu ở các chiến trường được điều động về, phần lớn chưa được đào tạo cơ bản hay trải qua công tác giảng dạy, quản lý. “Trong điều kiện hết sức khó khăn, thiếu thốn, nhà trường chưa có doanh trại. Địa điểm được chỉ định xây dựng trường là một bãi đất trống, xung quanh là đồi bạch đàn; cán bộ, nhân viên nhà trường đã xác định nhiệm vụ, cùng quyết tâm lao động để xây dựng cơ sở vật chất cho nhà trường”, Đại tá Lê Hồng Lạc, nguyên Phân viện trưởng Phân viện Nghiên cứu Nghiệp vụ Mật mã, Viện Nghiên cứu Khoa học KTMM, Ban Cơ yếu Chính phủ, một trong những cán bộ đầu tiên của nhà trường, cho biết.

Những cán bộ thời kỳ đầu của học viện đã đồng sức, đồng lòng cùng tập thể cán bộ, giáo viên nhà trường nỗ lực vượt khó, phát huy tinh thần tự chủ, vừa xây dựng cơ sở vật chất, kỹ thuật, vừa chuẩn bị đội ngũ, nội dung, chương trình và kế hoạch huấn luyện, đào tạo. Đại tá Lê Hồng Lạc kể rằng, chưa đầy một năm sau, nhờ sự đùm bọc, giúp đỡ của chính quyền, nhân dân địa phương và nỗ lực lao động, xây dựng của tập thể nhà trường, từ khu đất trống dưới chân đồi Thằn Lằn ven hồ Đại Lải (ở xã Ngọc Thanh, huyện Mê Linh, tỉnh Vĩnh Phúc), những ngôi nhà cấp 4 xây bằng đá ong, mái lợp lá cọ làm phòng học được dựng lên. Với tinh thần khẩn trương và quyết tâm cao, ngày 15-3-1977, trường đã mở được lớp huấn luyện sử dụng máy mã đầu tiên cho 63 cán bộ, sĩ quan cơ yếu. Đến năm 1978, Bộ Quốc phòng chính thức công nhận Trường Cán bộ Cơ yếu Trung ương nằm trong hệ thống các nhà trường quân đội.

leftcenterrightdel
 Đại tá, TS Nguyễn Hữu Hùng, Giám đốc Học viện Kỹ thuật Mật mã kiểm tra giờ thực hành của học viên quân sự. Ảnh: VĂN CHIỂN

Trước sự phát triển khoa học công nghệ mật mã và yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực cho ngành cơ yếu, năm 1985, nhà trường đã được cấp trên quyết định chuyển thành Trường Đại học KTMM. Năm 1995, trên cơ sở sáp nhập Trường Đại học KTMM và Viện Nghiên cứu Khoa học KTMM, Học viện KTMM được thành lập. “Trong quá trình xây dựng và phát triển, mỗi thời kỳ, yêu cầu nhiệm vụ không ngừng tăng lên, cán bộ, giáo viên nhà trường đã không ngừng học tập, bồi dưỡng nâng cao chuyên môn. Từ một trường nghiệp vụ của ngành cơ yếu, đến nay, Học viện KTMM đã dần trở thành một trường đại học đa ngành, đáp ứng việc cung cấp nguồn nhân lực không chỉ cho riêng ngành cơ yếu mà còn trong an ninh, quốc phòng và kinh tế-xã hội”, Đại tá, TS Nguyễn Hữu Hùng cho biết.

Trao đổi với chúng tôi, Giám đốc Nguyễn Hữu Hùng tự hào nhắc đến những dấu mốc gắn với quá trình phát triển của học viện, như: Năm 2004, học viện trở thành cơ sở đầu tiên trong cả nước được phép đào tạo kỹ sư an toàn thông tin (ATTT). Lần đầu tiên, học viện đào tạo bậc đại học đáp ứng nguồn nhân lực cho các cơ quan, đơn vị, tổ chức ngoài ngành cơ yếu. Đến nay, sau 16 năm đào tạo ATTT, nhà trường đã được các cấp lựa chọn đăng cai chủ trì nhiều hoạt động quan trọng góp phần nâng cao vị thế và hình ảnh của học viện trong lĩnh vực đào tạo đại học nhóm ngành CNTT-ATTT, như: Đăng cai tổ chức các hội nghị khoa học về lĩnh vực ATTT, đăng cai tổ chức Cuộc thi “Sinh viên với ATTT”; tổ chức hội thảo đầu tiên về ATTT, an ninh thông tin với sự phối hợp của 8 cơ sở đào tạo trọng điểm về an toàn, an ninh thông tin (2017). Năm 2019, học viện là cơ sở đầu tiên trong cả nước được cấp phép đào tạo tiến sĩ ngành ATTT. Đặc biệt, từ năm 2020, theo Nghị quyết số 56-NQ/TW của Bộ Chính trị về Chiến lược phát triển ngành cơ yếu Việt Nam đến năm 2030, định hướng đến năm 2045, học viện được giao nhiệm vụ là một trong những cơ sở đào tạo chất lượng cao về KTMM và ATTT, đáp ứng nguồn nhân lực cho ngành cơ yếu và cho lĩnh vực kinh tế-xã hội.

“Gian nan rèn luyện ắt thành công”

Qua tìm hiểu chúng tôi được biết thêm, những năm gần đây, học viện đã tham gia hội nhập sâu rộng vào khu vực đào tạo đại học nhóm ngành khoa học kỹ thuật, cung cấp nguồn lực chất lượng cao cho xã hội qua việc tuyển sinh đào tạo các chuyên ngành mới, như: Kỹ sư phát triển phần mềm nhúng và di động; kỹ sư ngành hệ thống nhúng và điều khiển..., những ngành có sức hút lớn đối với người học. Nhiều đề tài ứng dụng khoa học KTMM trong kinh tế-xã hội cũng được nghiên cứu, triển khai, ứng dụng thực tế. Chỉ tính riêng trong 5 năm qua, học viện đã thực hiện 41 đề tài cấp cơ sở, 16 đề tài cấp ban và 3 đề tài cấp quốc gia.

Theo TS Nguyễn Hữu Hùng, học viện luôn lấy đổi mới sáng tạo làm động lực phát triển, chất lượng đào tạo là trung tâm, xây dựng đội ngũ giảng viên là then chốt, trong đó phải gắn kết chặt chẽ giữa đào tạo và nghiên cứu khoa học, giữa đào tạo và thực tiễn. Học viện tự hào khi có nhiều điển hình tiên tiến với những mô hình, sáng kiến xuất sắc, tiêu biểu. Trong đó nổi bật là Trung tâm Thực hành KTMM-cầu nối giữa giảng đường và thực tế trước khi ra trường thực hiện nhiệm vụ ở đơn vị cơ sở của học viên. Trực tiếp đến thăm, trò chuyện với giảng viên, học viên đang thực hành tại trung tâm, chúng tôi càng hiểu hơn những nội dung mà đồng chí Giám đốc học viện chia sẻ. Vừa giới thiệu không gian thực hành của học viên, đồng chí Nguyễn Thanh Tùng, Giám đốc trung tâm vừa cho biết, công tác cơ yếu đòi hỏi người học phải tập trung cao độ và thuần thục thao tác. Có những học viên khi bước vào thực hành nhưng không làm được đã bật khóc. “Nhưng với phương châm trên phòng thí nghiệm đổ mồ hôi thì ra trường sẽ thực hiện tốt nhiệm vụ, các thầy ở trung tâm luôn động viên các em cố gắng hoàn thành bài tập. Làm một lần không được thì làm lại. Học viên muốn thực hành ngoài giờ, ngày nghỉ, chúng tôi cũng không nề hà”, đồng chí Nguyễn Thanh Tùng nói.

Học viên Đỗ Trần Đức Hoàng tiếp nối câu chuyện với chúng tôi bằng kỷ niệm đáng nhớ ngày anh được giao đại diện cho lớp tham gia Hội thi Kỹ thuật Nghiệp vụ mật mã diễn ra đầu năm 2020, đúng thời điểm dịch Covid-19 ở nước ta đang diễn biến phức tạp. Hoàng phải ở nhà tự học suốt hai tháng, khi về trường thì chỉ còn một tháng sẽ diễn ra hội thi. Lo lắng phần thi của mình khó đạt kết quả cao vì không được rèn luyện thường xuyên, Hoàng đã gặp thầy Tùng xin phép được thực hành thục luyện thêm tại trung tâm vào ngày nghỉ, giờ nghỉ. Có những lúc Hoàng mải mê bên máy tính đến quá nửa đêm. Khâm phục ý chí của học viên, thầy Tùng cũng ở lại tận tình chỉ bảo. Kết quả, với sự tận tâm giúp đỡ của thầy cùng sự nỗ lực cố gắng của bản thân, Hoàng đã đoạt giải nhất hội thi.

Còn Thượng sĩ Nguyễn Văn Sơn, Lớp H27 thì chia sẻ, sau một năm huấn luyện ở Trường Sĩ quan Lục quân 1, khi được chọn sang học viện học tập, Sơn chưa hiểu nhiều về nghiệp vụ của ngành cơ yếu. Ban đầu, anh khá hoang mang khi không thể ghi nhớ các hệ mật, ký hiệu. Nhưng chỉ sau một thời gian, Sơn đã dần tiếp cận được với chuyên ngành khi được các giáo viên tận tình hướng dẫn từ phương pháp học đến cách rèn luyện trí nhớ. Nguyễn Văn Sơn bày tỏ: “Được học tập tại đây, tôi ngày càng trưởng thành và say mê với ngành KTMM. Khi hoàn thành khóa học, tôi mong muốn được tiếp bước các thầy để trở thành giảng viên cơ yếu”.

PHẠM THU THỦY