Cùng 121 điển hình dự đại hội tham quan nhà truyền thống và gian trưng bày chiến công của đơn vị trong thời kỳ mới, chúng tôi càng hiểu hơn về một đơn vị có bề dày truyền thống và những nỗ lực phát huy của thế hệ hôm nay.

Say sưa đọc cuốn lịch sử sư đoàn, Trung úy Trương Văn Toàn, thợ đạn thuộc Đại đội 26, Phòng Kỹ thuật-cá nhân điển hình với sáng kiến “Chỉnh súng M79 ở thao trường”-không giấu được niềm tự hào, hạnh phúc khi được công tác tại đơn vị qua nụ cười và khuôn mặt rạng rỡ. Hiện nay theo biên chế mới, Sư đoàn 390 được xây dựng là đơn vị khung thường trực. Nhiệm vụ khác xưa, nhưng chiến công trong lịch sử luôn là động lực để thế hệ trẻ hôm nay quyết tâm học tập, phấn đấu. Với mật danh Đại đoàn Đồng Bằng, Sư đoàn 320-tiền thân của Sư đoàn 390 ngày nay-ra đời ngày 16-1-1951 tại đình Mống Lá (Yên Quang, Nho Quan, Ninh Bình) trong bối cảnh cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bước sang giai đoạn mới. Được sự nuôi dưỡng, che chở, giúp đỡ của nhân dân, Đại đoàn Đồng Bằng đã nhanh chóng trưởng thành, liên tục tham gia chiến đấu 9 chiến dịch, đánh hơn 400 trận lớn nhỏ, diệt và bắt sống hơn 3 vạn tên địch.

leftcenterrightdel
Các đại biểu tham quan gian trưng bày tại Đại hội Thi đua Quyết thắng Sư đoàn 390 giai đoạn 2013-2018. Ảnh: THU THỦY

Khi cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước bước vào giai đoạn quyết liệt nhất, Sư đoàn 320 được lệnh thành lập một khung sư đoàn mới lấy phiên hiệu là Sư đoàn 320B (sau này đổi phiên hiệu là Sư đoàn 390) với nhiệm vụ huấn luyện quân bổ sung cho chiến trường miền Nam. Từ năm 1965 đến 1971, hơn 153.000 cán bộ, chiến sĩ của đơn vị lần lượt vào các chiến trường tham gia chiến đấu. Năm 1972, sư đoàn trực tiếp tham gia chiến đấu tại Mặt trận Quảng Trị. Sông Thạch Hãn cùng các địa danh Cam Lộ, Triệu Hải, Vĩnh Định, Thành cổ Quảng Trị đã gắn liền với những chiến công và tên tuổi của các đơn vị trong sư đoàn, mà đỉnh cao là 81 ngày đêm kiên cường chốt giữ Thành cổ Quảng Trị.

Tháng 4-1975, trong đội hình Quân đoàn 1, sư đoàn đã hành quân thần tốc vượt chặng đường hơn 1.700km đảm nhiệm mũi thọc sâu đánh chiếm bộ tổng tham mưu ngụy. Đại tá, Anh hùng LLVT nhân dân Vũ Trung Thướng, khi ấy là Phó chính ủy Trung đoàn 48, Sư đoàn 320B, đang sinh sống ngay tại địa bàn đơn vị đóng quân hiện nay, kể lại: Chúng tôi đang đắp đê sông Đáy tại Ninh Bình, mới được 9 ngày thì có lệnh của quân đoàn dừng lao động, bàn giao cho địa phương, theo mệnh lệnh hành quân thần tốc, sẵn sàng chiến đấu từ Ninh Bình vào tới đồn điền cao su Phú Riềng là vị trí tập kết để tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử. Lúc đó mùa khô, đường hành quân đất cát bụi mù mịt, phủ kín cả mặt mũi, áo quần. Chúng tôi hành quân gần như không nghỉ, chỉ khi có lệnh dừng lại để ăn cơm mới nghỉ ít phút để kịp thời gian tác chiến.

Chiến dịch này, sư đoàn đã thực hiện cuộc hành quân lịch sử vượt qua chặng đường dài nhất, cơ động lực lượng, phương tiện, qua địa hình phức tạp nhất, trong khoảng thời gian ngắn nhất. Cán bộ, chiến sĩ sư đoàn đã nhanh chóng đánh chiếm chi khu quận lỵ Lái Thiêu, trại Huỳnh Văn Lương và trung tâm huấn luyện hạ sĩ quan sư đoàn 5 ngụy, đập tan cụm phòng ngự của địch ở cầu Vĩnh Bình, cầu Bình Triệu; mũi thọc sâu của Trung đoàn 48 đã tiêu diệt lữ đoàn kỵ binh 3, tiến vào cắm lá cờ quyết chiến, quyết thắng lên nóc nhà bộ tổng tham mưu ngụy...

Khi cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc ở biên giới Tây Nam và biên giới phía Bắc diễn ra, sư đoàn vừa hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ huấn luyện quân tăng cường cho các đơn vị chiến đấu ở tuyến trước, cử cán bộ đi làm nhiệm vụ quốc tế, bảo vệ quần đảo Trường Sa, vừa trực tiếp tham gia chiến đấu phòng ngự thay phiên, giữ vững biên cương của Tổ quốc, góp phần tạo môi trường ổn định để xây dựng và phát triển đất nước... 

Tự hào kế tục và phát huy truyền thống của đơn vị, Thượng tá Phạm Trí Đính, Phó chủ nhiệm Chính trị Sư đoàn 390, cho biết: “Trong tình hình mới, các đơn vị trong sư đoàn đã tích cực, chủ động khắc phục khó khăn, đẩy mạnh tăng gia sản xuất nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của bộ đội. Các cuộc vận động và nhiều phong trào đã được triển khai thực hiện nghiêm túc, đạt kết quả tốt, góp phần nâng cao chất lượng huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu và xây dựng đơn vị, hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao. 5 năm qua, sư đoàn đã có 55 tập thể được tặng danh hiệu Đơn vị Quyết thắng; 161 cá nhân được tặng danh hiệu Chiến sĩ thi đua cấp cơ sở; 7 tập thể và 13 cá nhân được Bộ Quốc phòng tặng bằng khen; 156 đề tài, sáng kiến được nghiệm thu...”.

TUẤN TÚ