Hơn 50 năm đã qua, lời thơ về những cô gái dân quân huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình kiên cường bắn rơi máy bay Mỹ của nhà thơ Kim Chuông vẫn vang trong sóng biển nơi cửa sông Lân anh hùng...

Rảo bước trên tuyến đê biển Cống Lân, xã Đông Lâm, huyện Tiền Hải, chúng tôi chìm trong màu xanh ngút ngàn của một bên là ruộng lúa đang mơn mởn thì con gái, một bên là biển cả xanh thẫm. Thượng tá Đặng Tuấn Anh, Chính trị viên Ban CHQS huyện Tiền Hải, cho biết: “Sông Lân trước kia là một nhánh của sông Hồng đổ ra biển. Từ ngày đắp đê, xây dựng Cống Lân, sông Lân thành con sông nội đồng và công trình Đại thủy nông Cống Lân làm nhiệm vụ ngăn mặn, bảo đảm tưới tiêu cho 40.000ha lúa phía nam tỉnh Thái Bình. Đồng thời còn là trục đường giao thông quan trọng về kinh tế-quốc phòng ven biển huyện Tiền Hải”.

leftcenterrightdel
Đại diện Ban CHQS huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình tặng quà bà Nguyễn Thị Hợi, nguyên Khẩu đội trưởng, Đại đội 4 dân quân gái Tiền Hải.

Với vị trí chiến lược quan trọng, trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, công trình Cống Lân trở thành mục tiêu đánh phá của máy bay Mỹ, hòng phá hoại sản xuất, hạn chế sự chi viện của hậu phương ra tiền tuyến. Để bảo vệ Cống Lân, đồng thời khống chế, chặn đánh các đường bay thấp và đánh địch tập kích, ngày 22-12-1967, Đại đội 4 dân quân gái Tiền Hải được thành lập, với tổng quân số 82 đồng chí, gồm một trung đội pháo cao xạ 40mm, một trung đội súng máy 12,7mm và một trung đội đại liên. Trong ký ức của bà Nguyễn Thị Hợi (75 tuổi, ngụ tại thôn Kênh Xuyên, xã Đông Xuyên, huyện Tiền Hải), Khẩu đội trưởng của Đại đội 4 dân quân gái Tiền Hải giai đoạn 1968-1972, những ngày đầu làm chiến sĩ vẫn vẹn nguyên:

- Thời đó, cơm ăn không đủ no nhưng chị em tham gia huấn luyện thì luôn vượt chỉ tiêu. Trong những ngày đầu huấn luyện, phải mang vác đạn, học tập thu, dùng pháo và sử dụng trang bị vũ khí có trọng lượng lớn nên mọi người toàn thân đau mỏi. Tối đến, chúng tôi xoa bóp cho nhau và động viên nhau vượt khó.

Sau khi ổn định tổ chức biên chế, Trung đội pháo cao xạ 40mm được cấp trên điều đi phối hợp chiến đấu với Đại đội 4 (bộ đội tỉnh), làm nhiệm vụ bảo vệ Cống Lân. Quân số còn lại của đại đội cơ động làm nhiệm vụ bắn máy bay từ cửa sông Trà đến cửa Ba Lạt. Cán bộ, chiến sĩ đơn vị từng bước tháo gỡ khó khăn, vừa trực chiến, vừa tổ chức học tập quán triệt sâu sắc nhiệm vụ và bồi dưỡng nghiệp vụ nâng dần trình độ kỹ thuật, chiến thuật, bảo đảm sẵn sàng chiến đấu và chiến đấu giành thắng lợi.

Đại đội 4 dân quân gái Tiền Hải luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao. Từ khi thành lập đến lúc kết thúc chiến tranh, đơn vị đã chiến đấu 129 lần, bắn rơi 2 máy bay, cùng với đơn vị bạn bắn rơi và bắn bị thương 9 chiếc khác, bảo vệ các công trình, các mục tiêu được đảm nhiệm. Những chiến công có được là do sự hy sinh lớn lao của một tập thể đoàn kết, trung dũng, sẵn sàng “chia lửa” cùng các đơn vị tiêu diệt máy bay địch bảo vệ mục tiêu. Điển hình là Đại đội trưởng

Trần Thị Tựa gắn bó với đơn vị như chính gia đình mình; Tạ Thị Dự, Phạm Thị Mơ-những tấm gương đoàn kết, gương mẫu, dũng cảm trong quá trình chiến đấu; Nguyễn Thị Ngoan và nhiều đồng chí là pháo thủ toàn năng, nhiều năm là Chiến sĩ thi đua, dũng cảm, bình tĩnh cùng đơn vị bắn cháy 2 máy bay địch; nhiều đồng chí bị thương trong chiến đấu đã tự băng bó vết thương, kiên quyết không rời trận địa... Bà Trần Thị Tựa  nhớ lại:

- Lúc 6 giờ 30 phút ngày 12-7-1972, trong khi làm nhiệm vụ trực chiến, chiến sĩ trinh sát Phạm Thị Hằng phát hiện hướng 1-14 một tốp A-7 gồm 3 chiếc, đội hình so le, độ cao 2.000m đang bay thẳng vào trận địa. Sau khi trinh sát báo cáo, tôi ra lệnh cho đơn vị chuyển trạng thái SSCĐ lên cấp 1. Cả trận địa sôi sục quyết tâm bám, bắt mục tiêu sẵn sàng chờ lệnh. Nhưng khi vào đến cự ly 4.500m, 3 chiếc máy bay đột ngột chuyển hướng thành đội hình hàng dọc, thay đổi hướng bay vòng qua trận địa ra biển. Tôi quán triệt đơn vị: “Tốp A-7 của địch đã tổ chức nghi binh thăm dò hỏa lực của ta và trinh sát xác định vị trí, mục tiêu, khả năng địch sẽ quay trở lại đánh phá. Đại đội vẫn giữ nguyên vị trí sẵn sàng tiêu diệt địch”. Quả nhiên 5 phút sau, trinh sát phát hiện tốp A-7 vòng lại theo đội hình hàng dọc, độ cao 2.000m hướng thẳng vào trận địa. Toàn đại đội căng mình chờ địch. Đến cự ly 4.000m, chiếc máy bay thứ ba đột nhiên nâng độ cao, bổ nhào. Cả đại đội bắt theo mục tiêu... Sau khẩu lệnh: “Bắn”, cả trận địa nổ súng, chiếc A-7 của địch bốc cháy lao đầu xuống biển, hai chiếc còn lại bỏ chạy.

Với những thành tích trong chiến đấu, ngày 31-12-1973, Đảng, Nhà nước đã phong tặng Đại đội 4 dân quân gái Tiền Hải danh hiệu cao quý: Đơn vị Anh hùng LLVT nhân dân.

Bài và ảnh: NGỌC GIANG