Về đây tiếp lửa xung phong

QĐND - Khu tưởng niệm Liệt sĩ Thanh niên xung phong (TNXP) TP Hồ Chí Minh được xây dựng trên vùng đất chiến trường xưa, thuộc xã Long Phước, huyện Bến Cầu, tỉnh Tây Ninh. Hằng năm, vào những ngày cuối tháng Bảy, cán bộ, đội viên TNXP TP Hồ Chí Minh lại về đây để tưởng niệm, tri ân đồng đội đã ngã xuống. 99 liệt sĩ TNXP của Thành phố mang tên Bác Hồ kính yêu hy sinh trong chiến tranh bảo vệ biên giới Tây Nam, đã hóa 99 đóa hoa bất tử, truyền tiếp ngọn lửa nhiệt huyết, xung kích cho lực lượng TNXP TP Hồ Chí Minh hôm nay.

Cán bộ, đội viên và thân nhân gia đình liệt sĩ TNXP TP Hồ Chí Minh dâng hương tại khu tưởng niệm.

Bà Thái Thị Hạnh, một cựu TNXP, nhớ lại: “Tháng 4-1975, Sài Gòn được giải phóng, đất nước thống nhất, đến tháng 10 năm ấy, Thành đoàn Thành phố thành lập được 8 Đại đội với 800 đội viên TNXP tình nguyện đi khai hoang, phục hóa những vùng đất bị đạn bom tàn phá. Đúng vào ngày 28-3-1976, lực lượng TNXP Thành phố chính thức ra quân, với tinh thần “sẵn sàng đi bất cứ nơi đâu khi Tổ quốc cần”, “làm bất cứ việc gì khi thành phố kêu gọi”. Hôm nay, trở lại mảnh đất thiêng liêng này sau bao nhiêu năm, chúng tôi cứ ngỡ như mới hôm qua đã cùng đồng đội tham gia thông đường, chống lầy xung phong ra tuyến trước. Từng cái bắt tay với anh chị em khi đó làm cho tôi đến giờ vẫn còn cảm xúc, cái bắt tay có hai ý nghĩa là để chúc đồng đội mình hoàn thành nhiệm vụ và trở về, đó cũng có thể là cái bắt tay tiễn biệt đồng đội ra đi mãi mãi không trở về nữa”...

Theo bà Hạnh, TNXP hồi đó nôn nóng mong được ra chiến trường bảo vệ Tổ quốc. Nhiều TNXP đã viết đơn tình nguyện, có cả những lá đơn viết bằng máu, để xin ra chiến trường. Các Liên đội Trung Kiên, Thống Nhất và Dũng Chí là những đơn vị đầu tiên của TNXP được ra chiến trường phục vụ chiến đấu với các nhiệm vụ: Mở đường, tải đạn, tiếp lương, chuyển thương binh. Từ tháng 11-1977, trên mặt trận biên giới Tây Nam, TNXP TP Hồ Chí Minh có mặt nhiều hơn, nhiệm vụ cũng đa dạng và khó khăn hơn. TNXP cùng bộ đội làm đường, chống lầy, làm ngầm, làm cầu cho xe cơ giới ra chiến trường. TNXP còn được giao nhiệm vụ tiếp lương, chuyển đạn dược, vũ khí ra chiến trường, chuyển thương binh, tử sĩ về tuyến sau và xây dựng công sự phòng thủ, cùng bộ đội cầm súng trực tiếp đánh địch. Nhiều nữ TNXP trầm mình dưới suối nhiều đêm liền để bắc cầu, làm cống, đắp đường. Có lúc TNXP đã nhịn đói, chịu khát, giữ bí mật, vượt rừng sâu bám sát bộ đội để truy quét địch.

Trong những năm tháng gian khổ, hào hùng ấy, nhiều đơn vị TNXP rơi vào vòng vây quân thù vẫn bình tĩnh giữ vững đội hình, kiên quyết chống lại địch và hy sinh anh dũng. Một trong những ký ức đau thương nhất lúc bấy giờ là sự hy sinh anh dũng của 24 đội viên Trung đội 3, Đại đội 3, Liên đội 303 vào rạng sáng ngày 22-7-1978 tại Svây Riêng (Cam-pu-chia) khi bị một tiểu đoàn lính Pôn Pốt phục kích. Ông Nguyễn Văn Tuấn, cựu TNXP Trung đội 3, người may mắn sống sót trong trận phục kích ấy không giấu được những giọt nước mắt khi nhớ lại những giây phút đó: “Sáng sớm hôm ấy, khi anh chị em TNXP thức dậy nhóm lửa chuẩn bị nấu cơm thì bất ngờ bị bọn Pôn Pốt bao vây, tấn công. Cả đơn vị TNXP có 26 người nhưng chỉ có 2 khẩu AK và vài quả lựu đạn nên đã không cầm cự nổi. Anh em đã chiến đấu đến hơi thở cuối cùng và hy sinh trước họng súng của quân thù, nhất là tấm gương dũng cảm của Đại đội trưởng Ngô Đức Minh. Tôi và chị Nguyễn Thị Lý bị thương nặng nhưng do đồng đội hy sinh nằm đè lên nên chúng tôi may mắn sống sót”.

Kính cẩn nghiêng mình thắp nén hương tri ân đồng đội, bà Cao Linh Phụng, Trưởng ban Tuyên giáo Lực lượng TNXP TP Hồ Chí Minh, xúc động: “Sự hy sinh của các liệt sĩ TNXP Thành phố là mốc son truyền thống vẻ vang của lực lượng từ những ngày đầu thành lập. Họ đại diện cho những người trẻ ưu tú của thành phố, đã dũng cảm đi đầu, hy sinh vì nghĩa lớn với Tổ quốc và nhiệm vụ quốc tế”.

Quần thể Khu tưởng niệm liệt sĩ TNXP TP Hồ Chí Minh rộng 5,6ha. Nhà tưởng niệm được đắp đất xây cao như một ngọn đồi. Khách tham quan muốn lên được phải qua 99 bậc tam cấp tượng trưng cho 99 liệt sĩ đã hy sinh. Mỗi khi nhắc đến các liệt sĩ, người cán bộ, đội viên TNXP Thành phố luôn tràn đầy niềm tự hào, vững tin với nhiệm vụ của lực lượng trong thời kỳ mới. Những ngày tháng ấy có lẽ sẽ còn mãi trong ký ức của thế hệ TNXP thời bấy giờ, gian khổ mà hừng hực khí thế tuổi trẻ với mong muốn cống hiến cho đất nước, vượt lên những nếp nghĩ, nếp sống cũ, TNXP đã làm được những điều phi thường. Ông Trần Phú Lữ, Chỉ huy trưởng Lực lượng TNXP Thành phố, cho biết: “Có thể nói, khí chất của người đội viên TNXP đã thấm vào máu, in vào tim của những đội viên TNXP, để dù sống ở bất kỳ thời kỳ nào họ vẫn cần mẫn với những công việc giúp ích cho đời. Tháng Ba và tháng Bảy hằng năm, cán bộ, đội viên TNXP TP Hồ Chí Minh qua các thế hệ đều quy tụ về đây với tấm lòng thành kính tưởng nhớ đồng đội đã hy sinh. Lực lượng TNXP Thành phố sẽ luôn giữ gìn và phát huy giá trị của Khu tưởng niệm như một tài sản vô giá về truyền thống hào hùng của đơn vị và hun đúc ngọn lửa xung kích, tiên phong cho lớp lớp thế hệ TNXP ngày nay”.
Bài và ảnh: HÙNG KHOA