Đó là các tập: “Du kích địch hậu”, xuất bản ngày 30-5-1949; “Chiến đấu trong thành phố”, xuất bản ngày 5-9-1949 và “Cách đánh trong làng”, xuất bản ngày 25-10-1949. Các tập sách này được in ấn, phát hành ngay tại Mặt trận Hà Nội. Đây là những tài liệu vô cùng quý giá, bổ ích, thiết thực với công cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp đang ở thời điểm vô cùng gay go, quyết liệt. Bộ sách này đã cho chúng ta một góc nhìn khác, mới mẻ, toàn diện về Thượng tướng Phùng Thế Tài.
Thượng tướng Phùng Thế Tài (tên khai sinh là Phùng Văn Thụ) sinh tháng 2-1920, quê ở xã Do Lễ, huyện Thường Tín, tỉnh Hà Đông (nay là xã Phú Xuyên, TP Hà Nội). Ông tham gia cách mạng từ rất sớm, được kết nạp Đảng Cộng sản Đông Dương tháng 6-1939. Từ năm 1944 đến 1946, ông tham gia công tác quân sự, làm nhiệm vụ bảo vệ Bác Hồ. Tháng 6-1946, ông được cử làm Chỉ huy trưởng Liên khu 12 thuộc Mặt trận Hà Nội. Từ năm 1950, đồng chí Phùng Thế Tài là Chỉ huy trưởng Mặt trận Hà Nội. Với trọng trách của mình, Chỉ huy trưởng Mặt trận Phùng Thế Tài luôn bám sát bộ đội, bám sát nhân dân, nắm chắc tình hình địch để tìm ra cách đánh hiệu quả nhất.
    |
 |
Thượng tướng Phùng Thế Tài. Nguồn: qdnd.vn
|
Sau Toàn quốc kháng chiến, Thủ đô Hà Nội tiếp tục là địa bàn quan yếu, do thực dân Pháp đã lường trước sự phát triển của phong trào chiến tranh du kích của chúng ta nên chúng muốn biến Hà Nội thành một căn cứ quân sự, tạo bàn đạp vững chắc để mở các hướng tiến công lớn ra các tỉnh trung du Bắc Bộ. Bên cạnh đó, chúng không ngừng xây dựng công sự, chốt chặn và tổ chức lực lượng cơ động càn quét lực lượng của chúng ta. Trước tình hình trên, ngày 11-5-1949, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 37-SL đặt Ủy ban Kháng chiến Hành chính Hà Nội trực thuộc Chính phủ Trung ương.
Dưới sự lãnh đạo của Đảng, Thành ủy Hà Nội và Bộ Tổng Tư lệnh chỉ đạo Mặt trận Hà Nội đẩy mạnh hoạt động quân sự, chuẩn bị tốt chiến trường Hà Nội. Cuối năm 1949, Mặt trận Hà Nội thành lập Trường Quân chính Mặt trận để đào tạo cán bộ, huấn luyện cho bộ đội chủ lực và LLVT Hà Nội, tạo đà chuyển biến tích cực cho phong trào kháng chiến của Thủ đô. Từ thực tế chiến đấu và công tác, đồng chí Phùng Thế Tài đã biên soạn các cuốn sách: “Du kích địch hậu”, “Chiến đấu trong thành phố” và “Cách đánh trong làng” để phục vụ đào tạo, huấn luyện cán bộ, chiến sĩ LLVT. Đây là một trong những trưởng thành rất lớn về tư duy quân sự từ thực tiễn cách mạng, thực tiễn Mặt trận Hà Nội của đồng chí Phùng Thế Tài.
Với bối cảnh chiến trường là Thủ đô Hà Nội, chiến đấu trong đô thị được đặt lên hàng đầu. Chiến tranh đô thị chủ yếu là giao tranh diễn ra trong khu vực đô thị nên có những đặc điểm khác với chiến tranh không gian mở ở cả cấp độ chiến dịch lẫn cấp độ chiến thuật. Trong chiến tranh đô thị xuất hiện những yếu tố khó lường, bao gồm sự hiện diện của thường dân và địa hình nhà cửa phức tạp. Đồng chí Phùng Thế Tài đã viết tác phẩm “Chiến đấu trong thành phố” khi cân nhắc nhận định những tình huống ở thực tại.
Ông đã nêu những khó khăn cơ bản khi giao tranh trong thành phố: Trọng pháo hay phi cơ bớt mất phân hiệu quả; khó chỉ huy: Bộ đội dễ mất liên lạc với nhau; khó quan sát trong khi chiến đấu; hỏa lực bắn thẳng ít hiệu quả; dễ bị bao vây; khó vận dụng những binh lực lớn; đánh đêm dễ bị lộ. Bên cạnh đó, ông cũng thẳng thắn chỉ ra những hạn chế trước đó của các đơn vị bộ đội như: Kỹ thuật non kém, còn coi thường quân địch, chiến đấu hỗn loạn và thiếu kỷ luật.
Từ những vấn đề được nhận diện trên, đồng chí Phùng Thế Tài nhấn mạnh khâu điều nghiên như một điều kiện tiên quyết trong phương pháp chiến đấu trong thành phố. Trong tình hình địch chiếm đóng đa số thành phố của ta, địa vị của ta là khách, còn địch là chủ. Do đó, trước khi tấn công, phải vận dụng mọi biện pháp điều tra kỹ lưỡng địa hình, địa vật và tình hình địch để có cái nhìn bao quát nhất về ổ tác chiến của địch, rồi đưa ra cách tiếp cận phù hợp nhất nhằm tối ưu tiêu hao sinh lực địch và tối thiểu thương vong cho lực lượng và dân chúng.
Được trang bị tài liệu cũng như nhận sự chỉ đạo trực tiếp từ chỉ huy Phùng Thế Tài, Mặt trận Hà Nội đã giành được nhiều chiến thắng quan trọng như cuộc tập kích sân bay Bạch Mai, tấn công các vị trí mang tính biểu tượng quan trọng như: Phòng thông tin Bờ Hồ, cổng chào vườn hoa Chí Linh, phục kích địch tại Lò Đúc, Việt Nam học xá, Cột Cờ, treo cờ đỏ sao vàng lên tháp Rùa hồ Gươm... Ngoài ra, những cơ sở vật chất như kho hậu cần, bốt điện cũng bị lực lượng ta tấn công thành công.
Đại tá Trần Bi, nguyên Chính trị viên Đội Vũ trang tuyên truyền Trung đoàn 48 Thăng Long thuộc Tiểu đoàn 185 Mặt trận quân sự Hà Nội, Chính trị viên Quận nội thành Hà Nội hồi tưởng lại thời gian này và về Phùng Thế Tài như sau: “Sau khi củng cố tổ chức, chúng tôi được giao nhiệm vụ phối hợp với lực lượng quân sự quận IV đánh vào các đồn bốt của địch tại cầu Long Biên, khu xăng Cầu Đất, bốt Hàng Đậu, nhà in Ideo, bốt Yên Phụ, bốt Nhật Tân, bốt Liễu Giai, bốt Tam Đa, đồn Yên Thái. Cùng lúc, các đơn vị phía Nam cũng bắn vào sân bay Bạch Mai, Sở toàn quyền... nhằm gây hoang mang trong quân địch, góp phần chia lửa với bộ đội trên các chiến trường”.
Phùng Thế Tài là người nhận ảnh hưởng lớn từ quan điểm tư tưởng quân sự của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đặc biệt là quan niệm dân quân du kích là một lực lượng chiến lược quan trọng. Vào năm 1941, Hồ Chí Minh đã viết cuốn “Cách đánh du kích”, gồm 13 chương, được phổ biến rộng rãi trong các đoàn thể cách mạng thời kỳ 1941-1945. Cuốn sách được dùng làm tài liệu huấn luyện tại các trường quân chính ở Việt Bắc trong những ngày chuẩn bị cuộc Cách mạng Tháng Tám. Sau này, học tập, cụ thể hóa quan điểm về chiến tranh du kích của Hồ Chí Minh, Phùng Thế Tài đã viết “Du kích địch hậu” và “Cách đánh trong làng”.
“Du kích địch hậu” là một trong những cuốn sách nằm trong bộ sách về quân sự của Phùng Thế Tài. Ông viết rất mạch lạc và dễ hiểu với các phần chính: Công tác tuyên truyền trong vùng địch hậu; Tổ chức du kích trong vùng địch hậu; Hoạt động của du kích trong vùng địch hậu; Công tác bí mật; Tổ chức phòng du kích của địch... đã cho thấy nhãn quan chính trị sắc bén và tính thực tiễn của Phùng Thế Tài với tình hình Mặt trận Hà Nội khi đó. Cuốn sách còn có nhiều tiểu mục là cách “cầm tay chỉ việc” rất cụ thể: Đánh du kích và hành động du kích; Chống chính quyền bù nhìn; Thuyết phục bù nhìn; Giữ vững tinh thần lãnh đạo dân chủ chống địch; Bảo vệ chính quyền của ta; Địch vận... làm cơ sở để các đội du kích trong và ngoài mặt trận hoạt động hết sức hiệu quả.
“Cách đánh trong làng” là cuốn sách nhằm huấn luyện cho công tác du kích của ta đạt hiệu quả cao. Cuốn sách gồm các chương: Quan niệm về phương hướng huấn luyện du kích địch hậu; Du kích chiến thuật; Đánh trong làng; Các lối đánh khác thường dùng của du kích quân; Công tác bí mật với các khoa mục cụ thể, sinh động, thiết thực, rất sát với thực tiễn cuộc chiến đấu của quân và dân ta khi đó.
Từ bộ sách về quân sự trong một thời điểm then chốt của cách mạng của Phùng Thế Tài đã cho thấy cuộc kháng chiến toàn dân, toàn diện của chúng ta dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh sẽ nhất định thắng lợi.
Và thực tiễn đã chứng minh điều đó.