Chỉ huy tiểu đội đẩy lùi một tiểu đoàn Mỹ
Năm 1966, khi mới 17 tuổi, chàng trai Nguyễn Văn Nuôi, quê ở xã Vân Trường, huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình viết đơn tình nguyện nhập ngũ. Sau thời gian huấn luyện, anh được bổ sung vào Tiểu đoàn 6, Đoàn 22 của Mặt trận B5 (Đường 9-Bắc Quảng Trị), đóng quân sát sông Bến Hải thuộc Tây Vĩnh Linh, làm nhiệm vụ vận tải đạn, vũ khí và lương thực phục vụ các đơn vị chiến đấu.
Ngày 19-5-1967, tiểu đội do Nguyễn Văn Nuôi làm Tiểu đội trưởng vận tải đạn vào thôn An Xuân của huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị cho Trung đoàn 2, Sư đoàn 324 chiến đấu. Đúng lúc đó có một tiểu đoàn thủy quân lục chiến của Mỹ đổ bộ vào làng. Tiểu đội của Nguyễn Văn Nuôi được giao nhiệm vụ phòng ngự ở hướng chủ yếu đánh địch, bằng mọi giá phải bảo vệ an toàn Sở chỉ huy Trung đoàn 2 và trạm quân y. Lúc này, tiểu đội của anh có 12 người, trong đó có 4 người tái ngũ nên cũng có kinh nghiệm chiến đấu.
Tối hôm đó, Nguyễn Văn Nuôi cùng đồng đội đi quan sát thế trận phòng ngự, tổ chức đào hào giao thông để cơ động chiến đấu. Lợi dụng các bụi tre gai to, anh cho tiểu đội đào hầm trú ẩn kiên cố để chống bom, pháo địch. Biết lính Mỹ ít khi đi đường mòn mà sẽ cho trực thăng đổ quân trên ngọn đồi, rồi xông vào làng theo các ruộng lúa mới gặt, Nguyễn Văn Nuôi bố trí 2 tay súng trung liên đón sẵn ở đó, còn lại dùng AK cơ động chiến đấu.
Sáng 20-5, bom và đạn pháo Mỹ giội liên tục xuống An Xuân. Sau 30 phút trú ẩn, khi trở ra quan sát, Nguyễn Văn Nuôi không còn nhận ra cảnh vật xung quanh. Cây cối bị phạt đứt ngổn ngang, cây đa 5 người ôm không xuể bị bom napan thiêu cháy trơ trụi. Cả làng nhuốm một màu đất đỏ quạch. Lát sau có máy bay trực thăng hộ tống, cả tiểu đoàn lính thủy đánh bộ Mỹ trang bị đầy đủ, mặt mũi đứa nào đứa nấy đỏ au, hùng hổ tiến về hướng tiểu đội anh phòng ngự. Nguyễn Văn Nuôi nhắc đồng đội khi có lệnh của anh mới được nổ súng. Khi toán đi đầu cách tiểu đội 15m, Nguyễn Văn Nuôi ném quả lựu đạn về phía địch và siết cò khẩu AK. Được lệnh, cả tiểu đội giòn giã nổ súng, 2 khẩu trung liên quất tới tấp vào đội hình địch khiến chúng ngã la liệt. Bị bất ngờ, địch lùi lại, dùng dây kéo xác đồng bọn, củng cố đội hình rồi lao lên tiếp, nhưng lại bị đẩy lùi. Trong ngày hôm ấy, tiểu đội của Nguyễn Văn Nuôi đã liên tiếp đẩy lùi 5 đợt tấn công của tiểu đoàn thủy quân lục chiến Mỹ, tiêu diệt 150 tên, riêng anh diệt 23 tên, tiểu đội có 3 người bị thương, không ai hy sinh. Sau trận này, cả tiểu đội của anh được tặng thưởng Huân chương Chiến công.
    |
 |
| Tiểu đội trưởng Nguyễn Văn Nuôi (bên trái) sau trận đánh ở An Xuân (Gio Linh, Quảng Trị) ngày 20-5-1967. Ảnh do nhân vật cung cấp |
Từ đây, Nguyễn Văn Nuôi trưởng thành nhanh chóng. Tháng 12-1967, nghĩa là mới hơn 1 tuổi quân, anh đã là Đại đội phó. Lúc này, đơn vị anh chuyển về Phân trạm C của Mặt trận B5, vẫn làm nhiệm vụ vận tải. Trẻ, khỏe và trách nhiệm, là cán bộ đại đội nhưng anh vẫn thường xuyên cùng chiến sĩ tải đạn, vũ khí, lương thực cho các đơn vị chiến đấu ở phía trước, đi trong đêm, trong mưa gió, trong bom tọa độ và pháo cầm canh của địch. Năm 1969, Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 27 đang phòng ngự ở điểm cao 82 (Quảng Trị) thì hết đạn. Để tiếp viện, đại đội của Nguyễn Văn Nuôi phải đi qua bãi cỏ tranh có một tiểu đoàn xe tăng Mỹ phục kích. Đại đội của anh cắt rừng đi trong đêm, kịp thời tải đạn đến cho Tiểu đoàn 2 chiến đấu, sau đó lại tải thương binh về tuyến sau. Ngày 15-2-1970, Nguyễn Văn Nuôi được phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân. Lúc đó, anh mới 21 tuổi.
Bản lĩnh trước thách thức
Chiến đấu dũng cảm, chỉ huy đơn vị linh hoạt, mưu trí, trưởng thành nhanh chóng, trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, Nguyễn Văn Nuôi là Phó trung đoàn trưởng Trung đoàn 101, Sư đoàn 325, Quân đoàn 2, cùng đồng đội giải phóng quận lỵ Long Thành, đánh chiếm Cát Lái, vượt sông Đồng Nai tiến vào giải phóng quận 9, quận 4 của Sài Gòn, hợp điểm cùng các cánh quân trên hướng chủ yếu của Quân đoàn 2 tại dinh Độc Lập trong buổi trưa 30-4-1975.
Sau khi nước nhà thống nhất, Nguyễn Văn Nuôi vẫn tiếp tục phục vụ Quân đội. Trải qua nhiều cương vị công tác, tháng 12-1994, ông được bổ nhiệm Chỉ huy trưởng Bộ CHQS tỉnh Thái Bình. Từ chỉ huy đơn vị chủ lực sang quản lý điều hành quân sự địa phương lại là một thử thách lớn với người anh hùng vốn chỉ quen trận mạc. Thêm nữa là giai đoạn này, quê hương anh xảy ra biến cố lớn.
Thái Bình là một tỉnh có truyền thống cách mạng, đóng góp rất nhiều sức người, sức của cho các cuộc kháng chiến chống ngoại xâm của dân tộc. Nhưng giai đoạn 1994-1997, nội bộ mất đoàn kết, đơn khiếu kiện của người dân rất nhiều. Nguyên nhân là các khoản đóng góp quá lớn, các công trình như điện, đường, trường, trạm làm nhiều nhưng quản lý lỏng lẻo dẫn đến tham nhũng và làm ẩu nên chất lượng rất kém. Một không khí căng thẳng, nặng nề bao trùm lên toàn tỉnh.
Ngày 8-5-1997, hai người dân là Phạm Văn Tới và Phạm Hữu Hoành ở xã Quỳnh Mỹ bị bắt giữ về hành vi thu thập chữ ký của người dân trong đơn kiện chính quyền xã lạm thu, tiêu cực trong chi tiêu tài chính. Thế là hàng nghìn người dân kéo đến bao vây trụ sở của viện kiểm sát nhân dân và công an huyện, làm 11 cán bộ, chiến sĩ công an bị thương. Cũng trong tháng 5 này, hàng nghìn người dân Thái Bình liên tục diễu hành lên trụ sở UBND tỉnh phản đối chính quyền địa phương tham nhũng, tiêu cực. Ở nhiều xã, bà con tự lập các “tòa án” xét xử tại chỗ những công chức tham nhũng.
Trong giai đoạn này, huyện Quỳnh Phụ có 35/38 xã có người khiếu kiện dài ngày, khoảng 43.000 người dân tham gia biểu tình, khoảng 120 xã của tỉnh xảy ra các hoạt động khiếu kiện chính quyền.
- Những ngày tháng đó, ở Bộ CHQS tỉnh chúng tôi căng thẳng lắm, không những đối với người dân biểu tình mà còn tranh luận về các biện pháp làm dịu tình hình với các lãnh đạo tỉnh, Thiếu tướng Nguyễn Văn Nuôi nhớ lại. Có đồng chí lãnh đạo tỉnh đề nghị Bộ CHQS tỉnh cho các đơn vị Quân đội đến “giải quyết” những vụ việc nhưng tôi trả lời rằng: Bộ CHQS tỉnh chịu sự lãnh đạo trực tiếp về mọi mặt của Tỉnh ủy, song trong trường hợp đưa cán bộ, chiến sĩ Quân đội xử lý các điểm nóng thì theo chỉ thị của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng phải có lệnh của Tư lệnh Quân khu. Hơn nữa, theo ý kiến của các lãnh đạo Trung ương, vụ việc ở Thái Bình là do nhân dân bức xúc chứ không mang tính chất bạo loạn, lật đổ...
|
 |
| Thiếu tướng Nguyễn Văn Nuôi và đồng đội, tháng 9-2026. Ảnh: BẢO CHÂU |
Từng nhiều năm sống trong dân nên Nguyễn Văn Nuôi hiểu người dân Việt Nam rất yêu quý Bộ đội Cụ Hồ, xem bộ đội như con em ruột thịt của mình. Ông bàn bạc và thống nhất trong lãnh đạo, chỉ huy thành lập các tổ công tác gồm những đồng chí có cấp bậc từ thượng úy trở lên về các xã, ở các gia đình có người đứng đơn khiếu kiện để tìm hiểu và giải thích chính sách của Đảng, Nhà nước, động viên họ trở lại làm ăn, mọi việc sẽ có các đoàn thanh tra của Trung ương về kiểm tra, giải quyết. Khi đó không có đoàn nào của tỉnh vào được các xã mà chỉ có bộ đội mới đến ở trong nhà dân được.
- Sau đó, đồng chí Phạm Thế Duyệt, Trưởng ban Dân vận Trung ương về chỉ đạo Tỉnh ủy ra Nghị quyết 08 đề ra 8 giải pháp, Bộ CHQS tỉnh chúng tôi đóng góp 6 giải pháp. Đồng chí Phạm Thế Duyệt rất khen. Từ đó, tình hình Thái Bình mới dịu lại và dần dần đi vào ổn định, phát triển như hiện nay, Thiếu tướng Nguyễn Văn Nuôi tâm sự.
Năm 1999, Đại tá Nguyễn Văn Nuôi được thăng quân hàm Thiếu tướng, được điều làm Phó tư lệnh Quân khu 3, sau đó làm Cục trưởng Cục Quân huấn, Bộ Tổng Tham mưu. Trước khi về nghỉ hưu, ông là Phó chánh thanh tra Bộ Quốc phòng. Là người anh hùng với nhiều thành tích cả trong chiến đấu và thời bình, ông vẫn sống thầm lặng, giản dị, khiêm nhường, luôn nhớ ơn nhân dân đùm bọc, nuôi dưỡng ông năm xưa.
HỒNG SƠN