Trưởng thành từ thực tiễn chiến đấu

Đồng chí Võ Minh Như, tên khai sinh là Võ Thí, tên thường dùng Chín Hiền, bí danh Sơn Thủy; nguyên quán: Xã Bảo Ninh, huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình (nay là phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị). Sớm giác ngộ cách mạng, từ tháng 9-1945 đến tháng 12-1947, đồng chí tham gia LLVT địa phương huyện Long Thành, tỉnh Biên Hòa (nay là TP Đồng Nai), đảm nhiệm nhiều cương vị từ chiến sĩ đến trung đội trưởng. Từ tháng 1-1948 đến tháng 12-1989, đồng chí lần lượt giữ các chức vụ: Đại đội trưởng, Tiểu đoàn trưởng, Trung đoàn trưởng, Sư đoàn trưởng, Chỉ huy trưởng Mặt trận 779 (Quân khu 7) và Phó tư lệnh Quân khu 7.

Dù ở cương vị nào, đồng chí Võ Minh Như cũng luôn thể hiện tinh thần trách nhiệm cao, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm; để lại dấu ấn sâu đậm về năng lực lãnh đạo, chỉ huy và phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ, người đảng viên kiên trung, luôn đặt lợi ích của tập thể, của cách mạng lên trên hết, gắn bó mật thiết với cán bộ, chiến sĩ và nhân dân.

Sau nhiều năm chiến đấu tại chiến trường Tây Nam Bộ, tháng 5-1964, thực hiện mệnh lệnh của Bộ tư lệnh Quân khu 9, đồng chí Võ Minh Như lúc này phụ trách Trung đoàn trưởng Trung đoàn 1, chỉ huy đơn vị hành quân từ miền Tây lên miền Đông để bổ sung cho các đơn vị chủ lực. Đây là nhiệm vụ đặc biệt khó khăn khi đơn vị phải cơ động đường dài trong điều kiện chiến tranh ác liệt, vừa hành quân vừa chiến đấu, đối mặt với nhiều tổn thất. Trong quá trình hành quân, đơn vị liên tục chiến đấu trên nhiều địa bàn. Điều kiện gian khổ, thương vong, khiến một số cán bộ, chiến sĩ nảy sinh tâm tư. Trước tình hình đó, đồng chí Võ Minh Như kịp thời xuống các phân đội, trực tiếp nắm bắt tư tưởng, lắng nghe ý kiến, đồng thời trao đổi với Đảng ủy, chỉ huy Trung đoàn để đề ra giải pháp phù hợp.

Trong lãnh đạo, chỉ huy, đồng chí kết hợp chặt chẽ giữa tổ chức tác chiến với công tác chính trị, tư tưởng; phân công nhiệm vụ rõ ràng, duy trì nhịp độ hành quân hợp lý, đồng thời chú trọng bảo đảm hậu cần, quân y. Đồng chí cùng cán bộ các cấp sâu sát cơ sở, kịp thời động viên, củng cố niềm tin, ý chí chiến đấu cho bộ đội. Nhờ sự chỉ huy linh hoạt, sâu sát, tháng 6-1964, Trung đoàn 1 vượt qua muôn vàn khó khăn, hành quân đến Tây Ninh đúng thời gian quy định, nhanh chóng bước vào nhiệm vụ chiến đấu.

Ngày 10-6-1964, đồng chí Võ Minh Như chỉ huy Trung đoàn 1 tập kích tiêu diệt gọn hai cụm quân ngụy đóng dã ngoại tại huyện Gò Dầu (Tây Ninh), diệt một đại đội địch, bắt nhiều tù binh, thu nhiều vũ khí. Đây là trận đánh mở đầu, đánh dấu sự trưởng thành nhanh chóng của Trung đoàn trên chiến trường Đông Nam Bộ. Tiếp đó, ngày 20-7-1964, Trung đoàn 1 tiếp tục giành thắng lợi trong trận Bù Đốp (nay thuộc TP Đồng Nai), tiêu diệt 230 tên địch, bắt 96 tên, thu 118 súng các loại.

Từ thực tiễn chiến đấu, đồng chí Võ Minh Như nhận rõ những khó khăn tâm lý của bộ đội khi chuyển từ địa hình sông nước miền Tây sang rừng núi miền Đông. Trên cơ sở đó, đồng chí chủ động đề xuất tăng cường giáo dục chính trị, tư tưởng; yêu cầu cán bộ, đảng viên nêu gương; đồng thời tổ chức huấn luyện bổ sung kỹ thuật, chiến thuật phù hợp. Nhờ các giải pháp đồng bộ, Trung đoàn nhanh chóng ổn định, thích nghi và tiếp tục lập nhiều chiến công.

Qua thực tiễn, đồng chí rút ra bài học: Người chỉ huy phải gần gũi, sâu sát, tôn trọng tập thể nhưng quyết đoán ở thời điểm then chốt; đồng thời là người làm công tác chính trị mẫu mực, xây dựng ý chí, niềm tin, tinh thần đoàn kết. Trong chỉ huy tác chiến, đồng chí thể hiện rõ nghệ thuật vận dụng linh hoạt các hình thức chiến thuật, nắm chắc tình hình, sử dụng lực lượng hợp lý, phát huy sở trường của cán bộ, chiến sĩ.

Năm 1968, đồng chí được giao nhiệm vụ Sư đoàn trưởng kiêm Chính ủy Sư đoàn 5 (Quân khu 7). Trung tuần tháng 8-1968, nắm thông tin địch chuẩn bị tổ chức đoàn xe cơ giới lớn từ Củ Chi lên chi viện Tây Ninh, đồng chí đã chỉ đạo Trung đoàn 88 (nay thuộc Sư đoàn 302, Quân khu 7) tổ chức phục kích. Để bảo đảm chắc thắng, đồng chí trực tiếp chỉ đạo hội nghị quân sự dân chủ, yêu cầu các lực lượng cơ động nhanh, giữ bí mật, ngụy trang chặt chẽ, bố trí hợp lý, đánh đúng thời cơ, chia cắt đội hình địch. Trận đánh giành thắng lợi lớn: Tiêu diệt nhiều sinh lực địch, bắn cháy 96 xe cơ giới (trong đó có 17 xe tăng, thiết giáp), bắn rơi 2 trực thăng; làm thất bại kế hoạch chi viện của địch.

Cuối tháng 8-1968, trong trận tập kích cụm bộ binh cơ giới Mỹ tại Gò Da (Tây Ninh), đồng chí chỉ huy Trung đoàn 5 cùng các đơn vị tăng cường hiệp đồng chặt chẽ, tổ chức pháo binh chế áp, phòng không chia cắt, ngăn chặn địch ứng cứu. Trận đánh giành thắng lợi lớn, loại khỏi vòng chiến đấu hàng trăm tên địch, phá hủy 55 xe quân sự (trong đó có 27 xe tăng, thiết giáp), bắn rơi 2 trực thăng, phá hủy 8 trận địa pháo. Từ thực tiễn này, đồng chí đã đúc kết, phổ biến kinh nghiệm chiến đấu tiến công cụm bộ binh cơ giới Mỹ phòng ngự liên hoàn trong công sự, góp phần nâng cao hiệu quả tác chiến trên chiến trường Đông Nam Bộ, thực hiện chủ trương “ghìm Mỹ trên chiến trường miền Nam, đánh bại ý chí xâm lược của Mỹ”. Sau ngày đất nước thống nhất, đồng chí Võ Minh Như tiếp tục những năm tháng ròng rã cầm súng, chỉ huy đơn vị chiến đấu bảo vệ biên giới Tây Nam và làm nghĩa vụ quốc tế trên đất bạn Campuchia...

Đánh giá về công lao của Thiếu tướng Võ Minh Như, Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng nhấn mạnh: “Trưởng thành từ thực tiễn chiến đấu, đồng chí Võ Minh Như luôn thể hiện bản lĩnh chính trị kiên định, tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc và nhân dân; là người lãnh đạo, chỉ huy xuất sắc. Đồng chí trực tiếp chỉ huy nhiều trận đánh ác liệt, lập nên những chiến công tiêu biểu, góp phần giải phóng dân tộc, xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và phát triển nghệ thuật quân sự Việt Nam...”.

leftcenterrightdel
 Thiếu tướng Võ Minh Như (giữa) đón nhận Huy hiệu 70 năm tuổi Đảng, năm 2017. Ảnh: THẾ HIỀN

Nêu gương sáng về tinh thần cống hiến

Năm 1990, Thiếu tướng Võ Minh Như về nghỉ hưu trên cương vị Phó tư lệnh Quân khu 7. Trở thành một cựu chiến binh, sinh sống cùng gia đình tại Thành phố mang tên Bác, ông luôn nêu cao phẩm chất anh hùng trong cuộc sống và giáo dục con cháu. Những kinh nghiệm xương máu của người chỉ huy trên chiến trường được ông đúc kết, truyền thụ cho các thế hệ cán bộ trong LLVT Quân khu 7, trở thành bài học quý về nghệ thuật quân sự, công tác huấn luyện, xây dựng đơn vị.

Đặc biệt, tấm gương sáng về tình yêu Tổ quốc và tinh thần chiến đấu, cống hiến của ông đã ảnh hưởng sâu sắc đến con cháu. Tiêu biểu có Thượng tướng Võ Minh Lương, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Ủy viên Thường vụ Quân ủy Trung ương, nguyên Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, người con đã kế thừa và phát huy rõ nét giá trị truyền thống gia đình cách mạng. Trưởng thành từ thực tiễn quân ngũ, đồng chí Võ Minh Lương phát triển từ cơ sở, trải qua quá trình rèn luyện, tích lũy kinh nghiệm phong phú và được giao đảm nhiệm các cương vị: Sư đoàn trưởng Sư đoàn 5 (Quân khu 7), Chỉ huy trưởng Bộ CHQS tỉnh Đồng Nai, Tư lệnh Quân khu 7 trước khi giữ trọng trách Thứ trưởng Bộ Quốc phòng. Gia đình Thiếu tướng Võ Minh Như là một trong những tấm gương sáng, mẫu mực, tiêu biểu ở TP Hồ Chí Minh, góp phần giáo dục truyền thống cách mạng, cổ vũ, động viên các thế hệ thanh niên thành phố hăng hái lên đường thực hiện nghĩa vụ quân sự, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Năm 2024, do tuổi cao, sức yếu, Thiếu tướng Võ Minh Như từ trần. Việc truy tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân chính là sự ghi nhận xứng đáng của Đảng, Nhà nước và Quân đội ta đối với Thiếu tướng Võ Minh Như.

Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung, Chính ủy Bộ tư lệnh TP Hồ Chí Minh khẳng định: “Những tấm gương sáng của các anh hùng, tướng lĩnh như Thiếu tướng Võ Minh Như luôn là nguồn động lực, sức mạnh tinh thần động viên, cổ vũ các thế hệ cán bộ, chiến sĩ LLVT thành phố. Thiếu tướng Võ Minh Như đã đi xa, nhưng những phẩm chất anh hùng, đặc biệt là sự kiên trung với Đảng, tình đồng chí, đồng đội, sự gắn bó mật thiết với nhân dân, tác phong chỉ huy, công tác sâu sát và sự mưu trí, sáng tạo, dũng cảm, quyết liệt, quyết đoán trong thực hiện nhiệm vụ... thì mãi nguyên giá trị. Noi theo tấm gương Thiếu tướng Võ Minh Như và các anh hùng, tướng lĩnh, cán bộ, chiến sĩ LLVT thành phố tập trung nâng cao bản lĩnh, trình độ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, giữ nghiêm kỷ luật, xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện “mẫu mực, tiêu biểu”...

NGUYỄN DUY HIỂN