Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh dành nhiều tình cảm đặc biệt cho “quê hương nhãn lồng” với 10 lần về thăm; 14 lần gửi thư thăm hỏi, động viên cán bộ và nhân dân Hưng Yên; 20 lần ký sắc lệnh khen thưởng cho tập thể và tặng Huy hiệu của Người cho 67 cá nhân từ các cháu thiếu niên, nhi đồng, chiến sĩ dân quân, bộ đội, giáo viên đến các cụ phụ lão có thành tích trong chiến đấu, lao động, học tập và rèn luyện.

Nhớ những lần Người về thăm

Ngay sau khi chính quyền non trẻ vừa ra đời, giữa bộn bề công việc, ngày 10-1-1946, lần đầu tiên Chủ tịch Hồ Chí Minh về Hưng Yên, “trước là thăm đồng bào Hưng Yên, hai là thăm đê”. Bác động viên cán bộ và nhân dân đang tích cực hàn quãng đê vỡ ở Hưng Nhân: “Công việc đắp đê không phải là việc riêng của Chính phủ mà là của tất cả mọi quốc dân… Đê vỡ, ruộng mất, dân nghèo lo đói, điền chủ mất thóc mà thương gia cũng ít phát tài. Cho nên mọi người đều phải sốt sắng giúp dập vào việc đắp đê. Bằng không thì còn lụt, còn đói, còn chết nữa”. Chính vì lẽ đó, trong suốt thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp, tuy không trực tiếp về Hưng Yên nhưng Bác đã nhiều lần gửi thư cho đồng bào động viên việc củng cố đê điều, chống giặc phá hoại đê, gây lũ lụt. Sau ngày giải phóng năm 1954, quân dân Hưng Yên bắt tay khôi phục kinh tế. Trong hai năm 1958-1959, Bác đã dành thời gian về thăm Hưng Yên 6 lần. Bác tới các huyện: Tiên Lữ, Kim Động, Văn Lâm, Văn Giang, thị xã Hưng Yên (nay là TP Hưng Yên) để chỉ đạo Đảng bộ và động viên nhân dân làm thủy lợi. 

leftcenterrightdel
Cuốn sách “Tướng lĩnh Hưng Yên thời đại Hồ Chí Minh” được phát hành mới đây là một trong những hoạt động ý nghĩa của tỉnh nhân kỷ niệm 50 năm thực hiện Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Nhắc đến phong trào thủy lợi của tỉnh Hưng Yên, tên của Anh hùng Lao động Phạm Thị Vách (quê ở xã Hùng Cường, huyện Kim Động), một kiện tướng trên các công trường thủy lợi năm xưa luôn được xướng lên đầu tiên. Giờ đây, dù đã ở tuổi gần 90 nhưng ký ức về những ngày quai đê, vỡ đất làm thủy lợi vẫn vẹn nguyên trong ký ức của bà. Nổi tiếng trong các phong trào thủy lợi từ năm 17 tuổi, Phạm Thị Vách vinh dự hai lần được nhận Huy hiệu Bác Hồ. Năm 1958, khi nghe báo cáo về thành tích làm thủy lợi của Phạm Thị Vách, Bác đã ủy quyền cho Bí thư Tỉnh ủy Hưng Yên Lê Quý Quỳnh tặng bà Huy hiệu của Người. Đến năm 1961, Bác về thăm Hưng Yên, dự Hội nghị thủy lợi toàn miền Bắc và đích thân Người trao huy hiệu tặng “bé Vách”. “Trước hội trường hôm đó, nghe Bác hỏi cán bộ và nhân dân có nhất trí tặng huy hiệu của Bác lần thứ hai cho “bé Vách” hay không mà tôi rất hồi hộp. Thật là mình chăng, bởi lúc bấy giờ tôi đã hơn 20 tuổi, là Xã đội phó rồi, sao Bác lại gọi là “bé Vách”. Đến khi được Bác trực tiếp đeo huy hiệu cho mà tôi vẫn chưa hết xúc động”-Anh hùng Phạm Thị Vách kể. Lần ấy, trước 15.000 cán bộ, nhân dân toàn tỉnh Hưng Yên và đại biểu dự Hội nghị thủy lợi toàn miền Bắc, Hưng Yên vinh dự được Bác trao cờ luân lưu “Làm thủy lợi khá nhất”. Không chỉ được Bác Hồ trực tiếp gắn huy hiệu trước hội nghị, nữ kiện tướng trẻ tuổi còn được Người căn dặn: “Cháu làm tốt rồi, học tập tốt rồi thì phải làm tốt hơn nữa, học tốt hơn nữa. Phải gần gũi, lắng nghe quần chúng, học tập quần chúng để mà làm”.

Nhớ lời Bác dặn, Phạm Thị Vách quyết đi học thêm và trưởng thành trên nhiều cương vị công tác. Tháng 5-1962, bà được đi dự Liên hoan anh hùng, chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ ba ở Thủ đô Hà Nội. Tại đại hội, Phạm Thị Vách được tuyên dương Anh hùng Lao động và một lần nữa được gặp Bác Hồ. Đêm trước đại hội, Bác mời các đại biểu trẻ, đại biểu nữ đến Phủ Chủ tịch. “Bé Vách của Hưng Yên” vẫn được Bác nhớ và hỏi thăm tình hình công tác khiến bà như được tiếp thêm động lực phấn đấu. Phạm Thị Vách được đứng trong hàng ngũ của Đảng rồi trở thành đại biểu Quốc hội các khóa III, IV, V. Bà được bầu giữ chức Chủ nhiệm hợp tác xã, rồi Chủ tịch xã, Bí thư Đảng ủy xã. Biết bà mải mê công tác, không lo đến việc riêng với ý chờ đến ngày Bắc-Nam sum họp nên có lần gặp, Bác nhắc: “Không được. Việc nào việc nấy, cháu là con gái, không được đợi!”.

Hưng Yên đinh ninh lời Bác

Được nhìn thấy Bác, được nghe những lời Người căn dặn trong 10 lần về thăm cũng như thực hiện Di chúc thiêng liêng của Người, Đảng bộ và nhân dân Hưng Yên đã vượt qua những khó khăn, giành được nhiều thắng lợi trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, thực hiện lời căn dặn của Người: “Các cô, các chú không có rừng cây nhưng có rừng dân, dựa vào dân mà kháng chiến”, Hưng Yên đã huy động sức mạnh của toàn dân vào công cuộc kháng chiến, trở thành tỉnh có phong trào chiến tranh nhân dân phát triển cao ở vùng Đồng bằng Bắc Bộ, được Bác khen và tặng cờ “Đoàn kết nhân dân đánh thắng giặc Pháp”. Đặc biệt, từ cuối năm 1949, cả tỉnh nằm hoàn toàn trong vùng kiểm soát của địch. Khắp nơi là hương đồn, tháp canh, bốt địch. Song, quân và dân Hưng Yên vẫn kiên trì bám trụ, đã vận dụng sáng tạo đường lối kháng chiến của Đảng, đặc biệt là thực hiện tốt lời dạy của Bác, bám đất, bám dân gây dựng cơ sở, phát triển phong trào, huy động sức mạnh nhân dân để đánh địch. Nhớ lại những ngày tháng đó, nữ anh hùng du kích Hoàng Ngân Trương Thị Tám ở xã Đông Kết, huyện Khoái Châu tâm sự: “Với niềm tin vào chiến thắng và những lời căn dặn của Bác, chị em chúng tôi vừa tích cực lao động sản xuất, vừa ngày đêm luyện tập, chiến đấu, bảo vệ cơ sở cách mạng. Chẳng thế mà chỉ với cây đòn gánh, gậy tầm vông, chúng tôi đã góp phần cùng các lực lượng tiêu diệt địch ở bốt Phương Trù (tháng 3-1953) vốn nổi tiếng ác ôn”.

leftcenterrightdel
Toàn cảnh Khu công nghiệp Phố Nối A (Hưng Yên). Ảnh: CƯỜNG SƠN

Tiếp lời bà Tám, sau khi giới thiệu với chúng tôi những kết quả nổi bật trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh ở đơn vị cơ sở là Ban CHQS huyện Kim Động, Đại tá Nguyễn Chí Công, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Chỉ huy trưởng Bộ CHQS tỉnh Hưng Yên tự hào cho biết: “Với “Đường 5 bất khuất, Bãi Sậy kiên cường”, làng kháng chiến kiểu mẫu Tam Nông, phong trào nữ du kích Hoàng Ngân cùng những chiến công vang dội, năm 1952, quân và dân Hưng Yên đã vinh dự được Bác tặng cờ “Đoàn kết nhân dân đánh thắng giặc Pháp”. Kế thừa truyền thống đó, những năm sau này, LLVT tỉnh luôn tích cực tham gia thực hiện các phong trào xóa đói, giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới...”. Qua tìm hiểu, chúng tôi được biết, Bộ CHQS tỉnh là tập thể duy nhất của Hưng Yên được đề nghị Thủ tướng Chính phủ tặng bằng khen về thành tích 3 năm thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW của Bộ Chính trị về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.

Thời kỳ xây dựng đất nước, làm theo lời Bác, lớp lớp cán bộ, đảng viên tỉnh Hưng Yên đã hòa mình vào các phong trào, cuộc vận động lớn. Nhất là các hoạt động tổ đổi công, xây dựng hợp tác xã và phong trào đào mương chống hạn diễn ra sôi nổi. Toàn tỉnh như một công trường khổng lồ với nhiều công trình thủy lợi lớn như: Công trình đại thủy nông Bắc-Hưng-Hải; công trình sông Điện Biên; công trình dòng sông Bác Hồ của huyện Tiên Lữ... Chỉ sau một thời gian ngắn, hạn hán đã được đẩy lùi. Diện tích canh tác mở rộng, sản lượng lúa và hoa màu tăng nhanh. Từ một tỉnh còn thiếu đói, đến đầu thập niên 1960, Hưng Yên không những đủ gạo ăn mà còn thừa thóc bán cho Nhà nước. Qua các phong trào thi đua đã xuất hiện nhiều tấm gương làm theo lời Bác, với hàng trăm tập thể, cá nhân được phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân, Anh hùng Lao động, được tặng Huy hiệu Bác Hồ...

Trao đổi với chúng tôi, ông Đỗ Hữu Nhân, Phó trưởng ban Thường trực Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Hưng Yên cho biết: “Sau hơn 20 năm tái lập, với các giải pháp đồng bộ trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện, Hưng Yên đã xây dựng được một nền tảng kinh tế-xã hội tương đối đồng bộ, vững chắc, diện mạo nông thôn Hưng Yên có nhiều khởi sắc, đời sống vật chất và tinh thần của người dân được nâng lên rõ rệt”.

Đinh ninh lời Bác, trong chặng đường mới hôm nay, Hưng Yên tiếp tục đạt nhiều thành tựu. Tăng trưởng kinh tế nhanh; cơ cấu kinh tế chuyển dịch mạnh theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Đến năm 2018, tỷ trọng công nghiệp-xây dựng đã chiếm 51,56%, thương mại-dịch vụ 37,86%, nông nghiệp-thủy sản còn 10,58%. Thu ngân sách năm 2018 đạt 13.168 tỷ đồng. Hiện tỉnh xây dựng và được chấp thuận 10 khu công nghiệp tập trung với quy mô 2.481ha, trong đó 4 khu đã đi vào hoạt động. Nhiều công trình, dự án trọng điểm của quốc gia và của tỉnh được đầu tư, xây dựng và hoàn thành đã phát huy hiệu quả, thúc đẩy kinh tế-xã hội phát triển, như: Đường cao tốc Hà Nội-Hải Phòng đoạn qua tỉnh Hưng Yên, Quốc lộ 38B, Quốc lộ 39; đường đê tả sông Hồng giai đoạn 1, đường nối cao tốc Hà Nội-Hải Phòng với cao tốc Cầu Giẽ-Ninh Bình; cầu Yên Lệnh, cầu Hưng Hà...

50 năm đã qua, thực hiện Di chúc thiêng liêng và những lời căn dặn của Bác với niềm tự hào là quê hương thân mẫu Chủ tịch Hồ Chí Minh, quê hương Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh, Hưng Yên đã phát huy truyền thống văn hiến, cách mạng và những thành tựu, kết quả của công cuộc đổi mới để từng bước trở thành tỉnh công nghiệp văn minh, giàu đẹp.

TRANG KIÊN