Phải chăng vì khi ấy Hà Tĩnh vừa trải qua trận lũ lụt lớn, vừa là tỉnh chịu sai lầm nặng nhất trong cải cách ruộng đất và chỉnh đốn tổ chức hay còn lý do nào khác nữa mà Bác dành cho tình cảm đó...

Bác chỉ rõ những việc cần làm ngay

Ngày Bác Hồ về Hà Tĩnh, tôi đã là thiếu niên, được nghe bố kể khá rành mạch về sự kiện này. Sau này làm cán bộ cơ sở cho đến cán bộ tỉnh, tôi thường xuyên được các lão thành cách mạng được trực tiếp gặp Người nói về việc Bác Hồ “chỉ những việc cần kíp phải khắc phục để làm sao cho tình hình nổi bật lên”. Bài học đó vẫn vẹn nguyên giá trị cho đến hôm nay.

leftcenterrightdel
Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm Hà Tĩnh, ngày 15-6-1957. Ảnh tư liệu

Bác ở Hà Tĩnh chỉ một ngày, nhưng Bác dành thời gian gặp gỡ đồng bào, đồng chí, các cụ phụ lão, các cháu thiếu nhi, các chiến sĩ quân đội và đã có hai cuộc nói chuyện thân tình với cán bộ, đảng viên và Mặt trận Tổ quốc tỉnh. Sau khi nhấn mạnh cán bộ, đảng viên cần tự hào và phát huy những ưu điểm của địa phương, Bác đột nhiên hỏi các đại biểu có muốn nghe Bác nói khuyết điểm không. Bác nói sau 50 năm giờ trở lại Hà Tĩnh: “Tôi là khách, tôi nói thật, có mất lòng không?”. Cả hội trường trả lời: “Không ạ!”. Thế là Bác chỉ ra những khuyết điểm rất cơ bản mà Hà Tĩnh phải hết sức lưu ý để sửa chữa.

Khuyết điểm đầu tiên mà Bác nêu là “có hiện tượng… đoàn kết kém”. Bác nói một tỉnh đã nghèo, có nhiều khó khăn mà để nội bộ mất đoàn kết là có lỗi với nhân dân, “kém đoàn kết làm cho lực lượng ta kém sút một phần”. Rồi Bác phân tích nguyên do chưa đoàn kết là bệnh cá nhân chủ nghĩa, so bì, thắc mắc, kèn cựa địa vị; là trên thiếu gương mẫu, thiếu khiêm tốn, “tự kiêu, tự đại... độ lượng nhỏ bé”, là “chuyên quyền độc đoán, không chịu nghe ai”… Cho nên phải “cố gắng sửa chữa cho kỳ được”, phải coi “đoàn kết là cái gốc”. Muốn thế thì phải “hết lòng thương yêu nhau”, phải đề cao dân chủ, tôn trọng lẫn nhau, “bớt cái nhỏ nhen” đi. Không nên “suy bì so sánh cá nhân”, “một nửa phục vụ nhân dân, một nửa lại suy tị”… Rồi Bác căn dặn: “Muốn đoàn kết, lực lượng mạnh, phải có phê bình, tự phê bình. Phê bình, tự phê bình là để tăng thêm đoàn kết”.

Bác nói còn một khuyết điểm phải sửa, đó là một bộ phận cho mình có công rồi “tự kiêu, tự đại, không coi ai ra gì!”. Bác dặn “càng có công lao, càng phải khiêm tốn, gần gũi giúp đỡ người khác”, đừng có “vác mặt lên trời”, ta đây là “quan cách mạng”… Bác đau lòng trước tình trạng một số cán bộ, đảng viên sống không thật với cách mạng, luôn nói là vì cái chung nhưng thực chất là lo thu vén cho mình; phẩm chất đạo đức kém, “còn có những bộ phận tham ô, lãng phí, không tôn trọng của công, không thương xót mồ hôi nước mắt của đồng bào”.

Bác gợi ý cần phải chăm lo đắp đê, làm thủy lợi để “chống lụt, phòng lụt”. Tập trung sản xuất vụ mùa, vụ bát cho tốt, đồng thời phải chú ý đến hoa màu; quan tâm đến việc trồng rừng. Rồi Bác căn dặn: “Muốn tiến lên chủ nghĩa xã hội thì phải xây dựng”, cùng với nông nghiệp thì phải ra đời nhiều nhà máy, xí nghiệp; ta phải sản xuất để có nhiều của cải trao đổi với nước bạn. Cán bộ, đảng viên phải vận động nhân dân, phải xung phong sản xuất ra nhiều hàng để bán, “mua của người khác mà mình không xung phong bán là không tốt”. Rõ ràng đây là sự phôi thai của cơ chế thị trường mà trong những ngày ấy Bác đã nêu ra. Tầm nhìn của Bác từ những nhiệm vụ cụ thể, trước mắt đến những công việc lâu dài mang tính chiến lược cho quê hương, cho đất nước thật giản dị mà bao la…

Theo lời Bác dạy     

Những lời căn dặn, động viên của Bác Hồ trong lần về thăm quê tháng 6-1957 và nhiều lần Người gửi điện, gửi thư, viết báo khen là kim chỉ nam cho mọi hành động; đã cổ vũ, động viên cán bộ, đảng viên và nhân dân Hà Tĩnh khắc phục khó khăn để vừa sản xuất, vừa chiến đấu đánh đuổi giặc Mỹ xâm lược. Những năm đầu thập niên 1960 trở về sau, Hà Tĩnh đã có những sức bật mạnh mẽ trong chiến đấu, sản xuất. Từ năm 1960 đến 1975, toàn tỉnh đã có 92.913 thanh niên lên đường nhập ngũ (chiếm 10% dân số lúc đó), trong đó có hàng chục nghìn người đã anh dũng hy sinh trên chiến trường. Ghi nhận những thành tích xuất sắc trong chiến đấu và phục vụ chiến đấu, 100% đơn vị huyện, thị xã của tỉnh Hà Tĩnh được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân.

leftcenterrightdel
Các địa phương của Hà Tĩnh đẩy mạnh ứng dụng cơ giới trong sản xuất nông nghiệp. Ảnh: CHÍ HÒA

Trong sản xuất xây dựng hậu phương nổi lên những điển hình thâm canh trong nông nghiệp, như: Hợp tác xã Mật Thiết (Can Lộc), Đại Thanh (Đức Thọ), Trung Hòa (Can Lộc)… Cùng với đó, Hà Tĩnh cũng có những cơ sở công nghiệp lớn, như: Nhà máy Cơ khí Ấp Bắc, Thông Dụng. Thực hiện lời Bác làm thủy lợi, Hà Tĩnh đã xây dựng được các hồ đập lớn, như: Thượng Tuy, Bộc Nguyên, Vực Trống… và chuẩn bị cho ra đời hồ Kẻ Gỗ. Phong trào văn hóa, văn nghệ quần chúng nở rộ với “Tiếng hát át tiếng bom”; phong trào giáo dục “Thi đua dạy tốt, học tốt”, xuất hiện lá cờ giáo dục Cẩm Bình điển hình trên toàn quốc. Đời sống của nhân dân được bảo đảm, giữ vững hậu phương vững mạnh chi viện mọi mặt cho tiền tuyến.

Bước vào thời kỳ đổi mới, Hà Tĩnh đã có những chủ trương phát triển toàn diện về kinh tế, văn hóa-xã hội, quốc phòng, an ninh, có sự bứt phá rõ nét, như: Việc đã hình thành được các khu kinh tế, việc xóa đói, giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới, xây dựng cơ sở hạ tầng, mở mang đô thị... Tăng trưởng GRDP hằng năm của Hà Tĩnh đạt hơn 10%. Đặc biệt, chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, xây dựng đô thị văn minh; sắp xếp, sáp nhập các đơn vị hành chính; lĩnh vực giáo dục đào tạo… đạt kết quả toàn diện, phát triển theo chiều rộng lẫn chiều sâu, bền vững với nhiều dấu ấn rõ nét, có nhiều cách làm sáng tạo. Hà Tĩnh giờ đây là một vùng quê trù phú, thanh bình.

TS ĐẶNG DUY BÁU - Nguyên Bí thư Tỉnh ủy, nguyên Chủ tịch HĐND tỉnh Hà Tĩnh