Ngày 16-1-1951, Đại đoàn 320-Đại đoàn Đồng Bằng (tiền thân của Sư đoàn 390, Quân đoàn 12 ngày nay) được thành lập và trở thành Ngày truyền thống của đơn vị. Nhân dịp này, phóng viên (PV) Báo Quân đội nhân dân đã có cuộc trao đổi với Thượng tá Nguyễn Quang Linh, Chính ủy Sư đoàn 390 về truyền thống “Đoàn kết, nghiêm túc, dũng cảm, chiến thắng”.

PV: Trong suốt 75 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Đại đoàn Đồng Bằng-Sư đoàn 390 đã lập nhiều thành tích, chiến công. Đề nghị đồng chí khái quát về quá trình phát triển của Sư đoàn?

Thượng tá Nguyễn Quang Linh: Sau thắng lợi của Chiến dịch Biên giới năm 1950 của quân và dân ta, tình hình chiến sự trên chiến trường có bước phát triển mới. Trước yêu cầu cần phải có những trận đánh tập trung và rộng khắp vào phía sau lưng địch, phá thế gọng kìm, phân tán đối phó của thực dân Pháp và tay sai, Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ đạo Bộ Quốc phòng-Bộ Tổng Tư lệnh thành lập các đại đoàn chủ lực, trong đó có Đại đoàn 320. Ngày 16-1-1951, tại đình Mống (Nho Quan, Ninh Bình), Đại đoàn 320 tổ chức lễ công bố quyết định thành lập. Ngay trong ngày, các đơn vị của Đại đoàn 320 đã lập công xuất sắc, tiêu diệt 9 đồn địch.

leftcenterrightdel
Thượng tá Nguyễn Quang Linh.

Ngay sau khi thành lập và trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Đại đoàn 320 đã chiến đấu trên khắp các chiến trường Bắc Bộ, tham gia 9 chiến dịch lớn, đánh hơn 400 trận, tiêu diệt nhiều sinh lực và phương tiện chiến tranh của địch, nhất là trong Chiến dịch Quang Trung (năm 1951), Đại đoàn đã hiệp đồng chiến đấu, phá vỡ phòng tuyến sông Đáy, sông Hồng, luồn sâu đánh hiểm vào sau lưng địch. Cán bộ, chiến sĩ Đại đoàn tích cực, chủ động xây dựng cơ sở chính trị, phát triển chiến tranh nhân dân, tiến công rộng khắp ở Đồng bằng Bắc Bộ, “chia lửa” với chiến trường Điện Biên Phủ, góp phần vào thắng lợi của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Tháng 8-1965, Sư đoàn 320 được tổ chức thành 2 Sư đoàn: 320A có nhiệm vụ trực tiếp cơ động chiến đấu trên các chiến trường và 320B (nay là Sư đoàn 390), làm nhiệm vụ huấn luyện quân tăng cường, bổ sung lực lượng chi viện cho các chiến trường miền Nam. Từ đó đến năm 1971, Sư đoàn 320B đã huấn luyện được 187 đợt quân với 153.000 cán bộ, chiến sĩ, bổ sung cho các chiến trường miền Nam. Năm 1972, Sư đoàn trực tiếp tham gia Chiến dịch Trị-Thiên, chiến đấu bảo vệ Thành cổ Quảng Trị. Trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975, cùng đội hình Quân đoàn 1, Sư đoàn 320B đã hành quân thần tốc vượt hơn 1.700km, tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, góp phần giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Với những thành tích đặc biệt xuất sắc, ngày 8-9-1975, Sư đoàn 320B vinh dự được Đảng, Nhà nước tuyên dương danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân...

leftcenterrightdel
Chiến sĩ mới của Trung đoàn 27, Sư đoàn 390 tham quan Nhà truyền thống Sư đoàn 390, Quân đoàn 12 (năm 2025). Ảnh: THÁI KIÊN HẢI

Tháng 5-1979, Sư đoàn 320B đổi phiên hiệu thành Sư đoàn 390. Trước yêu cầu, nhiệm vụ của Quân đội, năm 1988, Sư đoàn 390 được tổ chức rút gọn thành đơn vị khung thường trực, có nhiệm vụ quản lý, huấn luyện lực lượng dự bị động viên; tuyển nhận, huấn luyện chiến sĩ mới. Sư đoàn được Bộ Quốc phòng chọn làm điểm cho toàn quân về xây dựng đơn vị khung thường trực vững mạnh toàn diện và phục vụ các đơn vị tham quan, rút kinh nghiệm. Bên cạnh đó, Sư đoàn luôn hoàn thành tốt các nhiệm vụ thường xuyên, đột xuất trên giao, như đăng cai các lớp tập huấn, hội thi, hội thao do Bộ Quốc phòng, Quân đoàn tổ chức. Năm 2020, khi đại dịch Covid-19 bùng phát, Sư đoàn đã tiếp nhận và tổ chức cách ly cho gần 1.800 công dân, với tinh thần “Hết lòng vì nhân dân phục vụ”.

Từ năm 2023, thực hiện nghị quyết của Đảng và Quân ủy Trung ương về xây dựng Quân đội theo hướng “tinh, gọn, mạnh”, trong đội hình Quân đoàn 12, nhiệm vụ của Sư đoàn 390 phát triển, biên chế Trung đoàn 48 đủ quân. Cùng với nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, quản lý và huấn luyện lực lượng dự bị động viên, Sư đoàn còn tập trung nâng cao chất lượng huấn luyện chiến sĩ mới; phòng, chống lụt bão, khắc phục hậu quả thiên tai và tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn; xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện “mẫu mực, tiêu biểu”... 

leftcenterrightdel
Đoàn công tác Quân đoàn 12 kiểm tra mô hình, trang thiết bị, đồ dùng huấn luyện của Sư đoàn 390 (tháng 3-2025).

PV: Phát huy truyền thống vẻ vang, Sư đoàn đã vận dụng kinh nghiệm chiến đấu và công tác vào thực hiện nhiệm vụ trong những năm gần đây như thế nào, thưa đồng chí Chính ủy?

Thượng tá Nguyễn Quang Linh: Để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, Đảng ủy, chỉ huy Sư đoàn lãnh đạo, chỉ đạo làm tốt công tác Đảng, công tác chính trị, giáo dục tư tưởng cho cán bộ, chiến sĩ; tổ chức huấn luyện, bồi dưỡng cán bộ các cấp thường xuyên; nâng cao chất lượng công tác nắm nguồn, quản lý nguồn, sắp xếp và huấn luyện quân nhân dự bị, bảo đảm đúng chuyên nghiệp quân sự với tỷ lệ cao... Từ năm 2022, Sư đoàn tập trung nâng cao chất lượng huấn luyện điều lệnh, thể lực và bắn súng cho các đối tượng; tổ chức đánh giá kết quả nghiêm túc, đúng thực chất; kịp thời khắc phục hạn chế, khuyết điểm, những khâu yếu, mặt yếu. Nhờ đó, trình độ của đội ngũ cán bộ Sư đoàn được nâng lên, tiến bộ đồng đều, vững chắc, bảo đảm huấn luyện theo phân cấp. Trung đoàn 48 và nhiều đơn vị của Sư đoàn đạt tiêu chuẩn “Đơn vị huấn luyện giỏi”, được tặng danh hiệu “Đơn vị Quyết thắng” và cờ thi đua của Bộ Quốc phòng, Quân đoàn 12...

Những kinh nghiệm chiến đấu, công tác và chiến lệ được rút ra qua các trận đánh từ cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, chống đế quốc Mỹ đang được Sư đoàn vận dụng sáng tạo trong huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, tiến hành công tác Đảng, công tác chính trị và các mặt công tác hiện nay. Đó là phải nêu cao tinh thần đoàn kết, thống nhất trong cấp ủy đảng, chỉ huy đơn vị, cán bộ và chiến sĩ; đoàn kết quân-dân. Giáo dục bộ đội nhận thức đúng và nắm chắc nhiệm vụ; huấn luyện thực sự, sát thực tế chiến đấu, xử lý tốt các tình huống tác chiến; phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền, nhân dân trên địa bàn; duy trì nghiêm kỷ luật Quân đội và kỷ luật dân vận...  

leftcenterrightdel
Cán bộ Sư đoàn 390, Quân đoàn 12 cùng lãnh đạo, chính quyền địa phương bàn giao “Nhà sinh hoạt cộng đồng” tại thôn Chánh Lộc, xã Hà Long, tỉnh Thanh Hóa.

PV: Trước yêu cầu xây dựng Quân đội và Quân đoàn 12 “tinh, gọn, mạnh”, trong thời gian tới, Sư đoàn 390 có những giải pháp gì để hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao? 

Thượng tá Nguyễn Quang Linh: Phát huy truyền thống “Đoàn kết, nghiêm túc, dũng cảm, chiến thắng”, Đảng ủy, chỉ huy Sư đoàn tiếp tục quán triệt thực hiện nghiêm các nghị quyết của Đảng, Quân ủy Trung ương, sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng ủy, Bộ tư lệnh Quân đoàn 12 và của Sư đoàn. Các cơ quan, đơn vị tăng cường giáo dục, nâng cao nhận thức, xác định tốt nhiệm vụ cho cán bộ, chiến sĩ; nêu cao tinh thần đoàn kết trong tổ chức đảng, nội bộ đơn vị; bồi dưỡng, nâng cao trình độ đội ngũ cán bộ các cấp, bảo đảm cán bộ cấp trên bồi dưỡng được cho cán bộ cấp dưới, nêu cao tinh thần trách nhiệm, nêu gương của cán bộ các cấp, nhất là cán bộ chủ chốt của cơ quan, đơn vị.

Sư đoàn tiếp tục nâng cao chất lượng huấn luyện theo yêu cầu nhiệm vụ, huấn luyện “cơ bản, thiết thực, vững chắc”, chú trọng đồng bộ, chuyên sâu, sát thực tế chiến đấu; đổi mới phương pháp huấn luyện, tăng cường huấn luyện đêm và khả năng cơ động của Sư đoàn. Cùng với kiện toàn tổ chức, biên chế, toàn Sư đoàn đẩy mạnh xây dựng nền nếp chính quy, rèn luyện kỷ luật, làm tốt công tác dân vận và làm điểm toàn diện về quản lý, huấn luyện lực lượng dự bị động viên...

Đảng ủy, chỉ huy Sư đoàn tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng cơ quan, đơn vị vững mạnh toàn diện “mẫu mực, tiêu biểu”; vận dụng những kinh nghiệm chiến đấu, chiến lệ vào huấn luyện, tiến hành công tác Đảng, công tác chính trị; chú trọng giáo dục truyền thống cho bộ đội; xây dựng Đảng bộ Sư đoàn và các tổ chức đảng cơ sở trong sạch vững mạnh, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.

Cùng với thực hiện các đột phá về nâng cao chất lượng huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, xây dựng nền nếp chính quy, đáp ứng yêu cầu “tinh, gọn, mạnh”, toàn Sư đoàn tập trung nâng cao chất lượng công tác hậu cần, kỹ thuật, bảo đảm tốt đời sống bộ đội, đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, xây dựng Phong trào “Bình dân học vụ số” hiệu quả.

Các cơ quan, đơn vị đẩy mạnh Phong trào Thi đua Quyết thắng, xây dựng, nhân rộng điển hình tiên tiến, mô hình hiệu quả trên các mặt công tác; làm tốt công tác chính sách hậu phương Quân đội và dân vận, góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn đóng quân, xứng đáng với truyền thống Sư đoàn 390-Đại đoàn Đồng Bằng anh hùng...

PV: Trân trọng cảm ơn đồng chí!

NGUYỄN KIÊN THÁI (thực hiện)