Thiếu tướng Nông Ngọc Toản, nguyên Phó tư lệnh Quân khu 1, nguyên Chỉ huy trưởng Bộ CHQS tỉnh Bắc Thái (nay là tỉnh Thái Nguyên) là người có gần 40 năm công tác, sinh sống tại mảnh đất Thái Nguyên và dành nhiều thời gian nghiên cứu về mảnh đất giàu truyền thống cách mạng này. Cho đến nay, trong các giờ sinh hoạt truyền thống, cán bộ, chiến sĩ vẫn được nghe kể lại lịch sử hào hùng của LLVT tỉnh, góp phần quan trọng đánh bại cuộc tấn công của địch lên Việt Bắc vào Thu Đông năm 1947 nhằm tiêu diệt cơ quan đầu não kháng chiến của ta.

“Đặc biệt, trong trận đánh chiều 28-11-1947, dân quân, du kích huyện Định Hóa đã phối hợp với bộ đội chủ lực chặn đứng một mũi tiến công của địch từ xã Bình Thành vào xã Phú Đình. Trong trận chiến đấu quyết liệt và có ý nghĩa đặc biệt quan trọng này, 8 cán bộ, chiến sĩ dân quân du kích huyện Định Hóa và bộ đội chủ lực của ta đã anh dũng hy sinh. Đây là một trận đánh có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đã trực tiếp bảo vệ tuyệt đối an toàn các cơ quan đầu não kháng chiến...”, Thiếu tướng Nông Ngọc Toản cho biết.

Trải qua các cuộc kháng chiến, hàng nghìn người con ưu tú của quê hương Thái Nguyên đã hy sinh hoặc để lại một phần xương máu ở các chiến trường. Ngày nay, song song với việc thực hiện nhiệm vụ chính trị trung tâm, LLVT tỉnh đã tích cực, chủ động tham mưu cho cấp ủy đảng, chính quyền các cấp trong phát huy hiệu quả công tác dân vận và hoạt động đền ơn đáp nghĩa.

Đại tá Trần Viết Năng, Chính ủy Bộ CHQS tỉnh Thái Nguyên cho biết: “Vùng đất cách mạng năm xưa đang được các thế hệ hôm nay tích cực giữ gìn và hun đúc bằng những việc làm trách nhiệm, nghĩa tình. Đó cũng là tiếng nói trọn nghĩa tri ân mà LLVT tỉnh đang thể hiện trong từng hành động, việc làm, như các đợt hành quân dã ngoại kết hợp làm công tác dân vận, xây dựng địa bàn, củng cố, nâng cao chất lượng hoạt động của hệ thống chính trị cơ sở; tích cực tham gia các hoạt động nhân đạo, từ thiện và thực hiện tốt chính sách hậu phương Quân đội; là lực lượng nòng cốt và xung kích trong phòng, chống và khắc phục hậu quả thiên tai, cứu hộ-cứu nạn. Đặc biệt là đợt cao điểm “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ (HCLS)” (Chiến dịch 500 ngày đêm) hiện nay”.

leftcenterrightdel

Công tác thống kê các phần mộ liệt sĩ trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên trong triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm. Ảnh: THIỀU CHUNG 

Trò chuyện với Trung tá Dương Sĩ Hào, Trưởng ban Chính sách, Phòng Chính trị, Bộ CHQS tỉnh Thái Nguyên, chúng tôi hiểu thêm về những điều Đại tá Trần Viết Năng chia sẻ. Có nhiều năm đảm nhiệm công tác chính sách, cùng đồng đội đi thực tế địa bàn tìm kiếm HCLS, Trung tá Dương Sĩ Hào hiểu hơn ai hết mỗi lần xác định được danh tính HCLS, tìm được thông tin thân nhân, trả lại tên cho các anh hùng liệt sĩ là mỗi lần anh và đồng đội càng thấy được trách nhiệm và vinh dự của mình. Với các anh, đây là nhiệm vụ đặc biệt và thiêng liêng, phải thực hiện bằng tất cả trách nhiệm, tình cảm. Con số 64 HCLS mà Ban chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính HCLS (Ban chỉ đạo 515) tỉnh đã tìm kiếm, xác minh được từ năm 2013 đến nay là minh chứng cho những nỗ lực của các anh.

Nhớ lại một lần thực hiện nhiệm vụ, Trung tá Dương Sĩ Hào kể: “Năm 2019, chúng tôi nhận được thông tin về các phần mộ liệt sĩ tại xã La Bằng, huyện Đại Từ. Xác minh tại thực địa, nắm bắt thông tin từ những nhân chứng, vào từng nhà có người già thăm hỏi, chúng tôi đã xác định được trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, nơi đây từng đặt một xưởng quân giới của ta. Trong quá trình làm việc, các cán bộ, chiến sĩ hy sinh đã được chôn cất tại đây”.

Ngay sau đó, bằng các biện pháp nghiệp vụ cũng như phối hợp với các cơ quan chức năng tiến hành hội thảo xác định thông tin về xưởng quân giới, đơn vị đã tổ chức khai quật, tìm kiếm. Sau một tuần triển khai trên diện tích rộng hàng nghìn mét vuông, đơn vị đã tìm kiếm được 7 HCLS. Trong lễ truy điệu và an táng hài cốt các liệt sĩ quân giới tại Nghĩa trang Liệt sĩ (NTLS) xã La Bằng, anh Hào và đồng đội không nén nổi xúc động...

Hiện nay, thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm, tỉnh Thái Nguyên đã chỉ đạo tổ chức khảo sát trực tiếp 82/82 NTLS trên địa bàn. Qua khảo sát, sàng lọc, xác định có 941 phần mộ liệt sĩ chưa rõ thông tin phân bố ở 49 NTLS cần tiến hành lấy mẫu sinh phẩm để giám định ADN. Thời điểm hiện tại, Ban chỉ đạo 515 tỉnh đang chỉ đạo các cơ quan chức năng tiến hành tổ chức lấy mẫu, bàn giao mẫu và số hóa thông tin mẫu HCLS chưa xác định được thông tin tại toàn bộ NTLS. “Đặc điểm của các mộ liệt sĩ chưa có thông tin tại địa phương hầu hết đều là của bộ đội hy sinh trong kháng chiến chống thực dân Pháp nên có sự khó khăn nhất định do độ lùi thời gian. Tuy nhiên, khắc phục mọi trở ngại, chúng tôi sẽ quyết tâm “về đích” đúng kế hoạch của Quân khu là hoàn thiện công tác lấy mẫu xác định danh tính HCLS trong tháng 11-2026”, Trung tá Dương Sĩ Hào cho biết.

THU THỦY