Đi theo Bác Hồ
Trên đường dẫn chúng tôi ra thăm Nhà tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh ở tổ dân phố Vũ Thượng, phường Ái Quốc (TP Hải Phòng), đồng chí Hoàng Nam Phong, Phó chủ tịch UBND phường Ái Quốc cho hay: “Năm 1997, theo nguyện vọng của cán bộ và nhân dân, xã Ái Quốc, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương (nay là phường Ái Quốc) đã xây dựng Nhà tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại làng Vũ Thượng-nơi Bác về thăm ngày 31-5-1957. Đây là công trình văn hóa có ý nghĩa nhân văn sâu sắc, một “địa chỉ đỏ” về giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ hôm nay và mai sau.
Đến Nhà tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh, chúng tôi được gặp cựu chiến binh Vũ Mạnh Hoàn (80 tuổi), nguyên Đài trưởng thông tin thuộc Trung đoàn 52, Sư đoàn 320, hiện cư trú ở tổ dân phố Vũ Thượng. Sau khi giới thiệu những hình ảnh Bác Hồ về thăm xã Ái Quốc năm 1957 trưng bày tại Nhà tưởng niệm, ông Vũ Mạnh Hoàn xúc động kể lại: “Ngày ấy, tôi mới 11 tuổi. Khoảng 7 giờ ngày 31-5-1957, nhân dân truyền tai nhau có nhiều ô tô con đỗ ở cổng làng Vũ Thượng, có Bác Hồ về thăm. Bọn trẻ chúng tôi chạy nhanh ra cổng làng, cố chen lấn để được nhìn thấy Bác.
Từ trong chiếc xe con thứ tư, Bác mặc bộ quần áo kaki bước ra, rồi cùng mọi người trong đoàn vào làng Vũ Thượng. Tôi chen đến thật gần chỗ Bác đứng, nghe được Người ân cần nói chuyện, căn dặn cán bộ địa phương phải luôn quan tâm, động viên bà con tự giác, tích cực tham gia lớp bình dân học vụ, học văn hóa, có thêm kiến thức để cải tiến kỹ thuật, sản xuất ra nhiều lúa, ngô, khoai năng suất cao... Tôi còn theo đoàn của Bác Hồ đến thăm gia đình ông Vũ Văn Trung có 3 con trai là bộ đội ở cùng làng.
Về bức ảnh Bác Hồ cầm quả bí xanh được treo trang trọng trong Nhà tưởng niệm, ông Vũ Mạnh Hoàn kể: “Khi Bác Hồ đi ra đường làng Vũ Thượng để chuẩn bị về Hà Nội, có một người nông dân mang quả bí đao dài, to đi đến. Bác vẫy lại hỏi thăm. Bác nâng quả bí trên tay, khen nông dân cần cù, chịu khó và căn dặn cán bộ xã phải vận động bà con trồng nhiều rau màu...”.
Phường Ái Quốc đã và đang ngày càng đổi mới, phát triển. Trong hành trình đó, những lời dạy ân cần của Bác đã trở thành những lời huấn thị thiêng liêng, căn dặn đầy tình nghĩa đối với cán bộ, đảng viên và nhân dân phường Ái Quốc. Đó thực sự là nguồn cổ vũ, động viên, động lực để phường Ái Quốc quyết tâm xây dựng quê hương ngày càng giàu mạnh, phát triển như sinh thời Bác hằng mong muốn.
Đinh ninh lời Bác
Dẫn chúng tôi tham quan Khu lưu niệm Bác Hồ ở phường Vàng Danh, TP Quảng Ninh, đồng chí Nguyễn Thị Thanh Giang, Phó chủ tịch UBND phường Vàng Danh giới thiệu: “Chúng tôi được nghe các thế hệ cán bộ, nhân chứng kể lại, tại nơi chúng ta đang đứng, khoảng 8 giờ mồng Một Tết
Ất Tỵ 1965, Bác Hồ nói chuyện thân mật với quân dân và các chuyên gia Liên Xô. Sau khi chúc Tết, hỏi thăm mọi người, Bác ân cần căn dặn: Hiện nay, Nhà máy điện Uông Bí và Xí nghiệp mỏ than Vàng Danh đều thuộc loại to, hiện đại nhất của nước ta. Than và điện rất cần cho công nghiệp và nông nghiệp. Các cô, các chú hãy ra sức làm cho nhiều, nhanh, tốt, rẻ. Thiết kế và xây dựng phải làm cho chắc, cho kỹ. Tránh làm ẩu rồi phải chữa đi chữa lại, vừa lãng phí sức người, sức của, vừa không tốt cho sản xuất. Phải tiết kiệm nguyên liệu, vật liệu. Phải giữ gìn tốt máy móc, vì đó là do máu và mồ hôi của nhân dân ta mà ra. Đây là những xí nghiệp mới, phải tăng cường quản lý kinh tế, nắm vững kỹ thuật. Phải giữ gìn kỷ luật lao động. Phải thường xuyên học tập kinh nghiệm của các đồng chí chuyên gia và công nhân Liên Xô...”.
Ông Hoàng Xuân Trường (86 tuổi) ở tổ 19A, khu phố Quang Trung 6, phường Uông Bí, TP Quảng Ninh, người trực tiếp được Bác Hồ hỏi chuyện ngày 2-2-1965, xúc động kể lại: “Tháng 7-1961, sau khi tốt nghiệp chuyên ngành tiếng Nga, Trường Bổ túc Ngoại ngữ (nay là Trường Đại học Hà Nội), tôi được điều về làm phiên dịch tiếng Nga tại Ban Kiến thiết Nhà máy điện Uông Bí (nay là Công ty Nhiệt điện Uông Bí). Hôm đó, tôi vinh dự được chọn làm phiên dịch viên trong buổi nói chuyện giữa Bác và đồng chí trưởng đoàn chuyên gia Liên Xô...
Sáng sớm, tôi cùng với gần 100 cán bộ, công nhân viên Nhà máy điện Uông Bí trang phục chỉnh tề, xếp thành hai hàng để đón Bác. Đang đứng trong đội hình thì có một người ăn mặc chững chạc đi đến hỏi: Anh nào tên là Trường? Mọi người chỉ về phía tôi. Tôi được đồng chí đó mời đi theo. Thoạt đầu, tôi cũng lo lắng, thậm chí còn hơi run vì bị gọi bất ngờ. Tôi được dẫn lên tầng 2 tòa nhà làm việc của lãnh đạo chuyên gia lúc bấy giờ. Trong phòng khách, tôi thấy đồng chí trưởng đoàn chuyên gia Liên Xô; đồng chí Giám đốc Nhà máy điện Uông Bí cùng Chủ tịch UBND thị xã Uông Bí và một số người khác tôi không biết tên. Lúc đó tôi mới được biết mình được giao nhiệm vụ phiên dịch cho Bác và đoàn chuyên gia Liên Xô.
    |
 |
| Cán bộ, chiến sĩ LLVT và nhân dân phường Vàng Danh dâng hương, hoa tại Khu lưu niệm Bác Hồ, tháng 2-2026. Ảnh: VÀNG DANH |
Một lúc sau, tôi thấy một chiếc xe màu đen dừng lại, Bác Hồ từ trong xe bước ra. Bác bắt tay và hỏi thăm mọi người, trong đó có đồng chí trưởng đoàn chuyên gia Liên Xô. Bác hỏi bằng tiếng Nga: Đồng chí ở Việt Nam được bao lâu? Đồng chí đã nói được tiếng Việt chưa?... Sau đó, Bác Hồ đi lên khán đài nói chuyện và chúc Tết mọi người.
Trưởng đoàn chuyên gia Liên Xô phát biểu về tình hữu nghị Việt-Xô và hứa đẩy nhanh tiến độ xây dựng Nhà máy điện Uông Bí. Tiếp theo, Bác từ trên khán đài bước xuống phát kẹo cho các cháu thiếu nhi Liên Xô là con các chuyên gia và các đồng chí đại biểu phát kẹo cho các cháu thiếu nhi Việt Nam. Sau đó, Bác lên xe ô tô đi về hướng Hà Nội”.
Đồng chí Nguyễn Thị Thanh Giang cho biết thêm, năm 2015, Khu lưu niệm Bác Hồ được tu bổ, chỉnh trang nhân kỷ niệm 50 năm Người về thăm Uông Bí (1965-2015). Ngày 16-1-2017, UBND tỉnh Quảng Ninh đã ban hành Quyết định số 188/QĐ-UBND về việc xếp hạng Di tích lưu niệm sự kiện Bác Hồ về thăm Uông Bí là di tích cấp tỉnh. Hơn 60 năm trôi qua, lời dạy của Bác vẫn đinh ninh, in đậm trong tâm trí mỗi cán bộ, đảng viên, LLVT và nhân dân TP Quảng Ninh. Mọi người luôn khắc ghi lời Bác, đồng sức, đồng lòng chung tay xây dựng thành phố mới ngày càng giàu đẹp, văn minh, hiện đại. Đây cũng là một “địa chỉ đỏ”, điểm dừng chân lý tưởng của du khách trong nước và quốc tế, kết nối với các di tích khác trên địa bàn TP Quảng Ninh.
NGUYỄN KIÊN THÁI