Đón, nghe Người nói chuyện hôm ấy có hàng nghìn cán bộ, đảng viên, xã viên Hợp tác xã (HTX) Yên Trường, các xã trong huyện. Là học sinh, chúng tôi được ưu tiên ngồi phía trước gần chiếc bàn, bục để micro Bác đứng nói chuyện.

Mở đầu buổi nói chuyện, Bác nói khái quát tình hình thế giới, phong trào đấu tranh hòa bình, dân chủ, chống đế quốc. Về tình hình trong nước, Bác nói về nhiệm vụ xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, đấu tranh giải phóng miền Nam của nhân dân ta.

Bác biểu dương thành tích lao động, sản xuất của HTX Yên Trường, căn dặn cán bộ, đảng viên, xã viên phải đoàn kết, coi HTX là nhà, tích cực áp dụng kỹ thuật tiên tiến vào sản xuất, chăm sóc đàn trâu, bò để có sức kéo cày bừa... HTX đã có thành tích nhiều mặt nhưng vẫn phải tìm ra điểm yếu để sửa chữa trở nên mạnh hơn nữa, góp phần xây dựng miền Bắc vững mạnh, tạo nhiều sức người, sức của chi viện cho chiến trường miền Nam.

Trong các nội dung nói chuyện với đảng viên, nhân dân, Bác dành khá nhiều thời gian nói về vai trò của phụ nữ. Bác nói cách mạng là giải phóng dân tộc, trong đó có giải phóng phụ nữ, thực hiện nam nữ bình quyền. Nhưng hiện nay, tư tưởng coi thường phụ nữ, tệ chồng đánh chửi vợ vẫn còn.

Dừng một lát, Bác hỏi: “Trong số các chú cán bộ, đảng viên ngồi đây, có ai còn đánh chửi vợ không?”. Nghe Bác hỏi, có nhiều tiếng xì xào nhưng không có ai trả lời. Bác hỏi lần thứ hai, lẻ tẻ có tiếng trả lời nhỏ: “Dạ, có ạ!”.

leftcenterrightdel
 Bác Hồ thăm xã Yên Trường, huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa, ngày 11-12-1961. Ảnh tư liệu

Lần nữa, Bác nhấn giọng hỏi to hơn: “Hiện ở từng thôn, xã của huyện ta có chuyện chồng đánh chửi vợ không?”. Bác dứt lời, nhiều tiếng cả nam, nữ đồng thanh trả lời “Có ạ!”. Bác tỏ ra không vui nói: “Thế là không tốt, chồng đánh vợ là rất xấu. Trong gia đình, vai trò của phụ nữ rất to lớn, trong xã hội cũng vậy và sẽ càng quan trọng hơn nữa. Vì vậy, phụ nữ phải được tôn trọng, lãnh đạo xã, huyện phải tạo điều kiện cho chị em phụ nữ được học tập, lao động, có vị trí trong các đoàn thể, tổ chức thì công việc chung mới tiến lên được. Nhưng phụ nữ cũng phải mạnh dạn tham gia công việc xã hội, đừng chỉ đòi hỏi bình quyền nam nữ mà chờ sự ưu đãi, không chịu khó học hỏi phấn đấu... Và điều rất quan trọng là cấp ủy, chính quyền và nhất là hội phụ nữ phải có biện pháp đấu tranh chấm dứt thói xấu chồng đánh vợ, Bác nói vậy mọi người đồng ý không?”, lập tức cả hàng nghìn người cất tiếng hô: “Đồng ý!”.

Do nắng hanh khá nóng, mồ hôi từng giọt đã hiện rõ trên khuôn mặt Bác, lưng áo nâu của Bác đã thấm ướt mồ hôi làm mọi người rất băn khoăn, thương Bác. Đứng cạnh Bác là đồng chí Bí thư Huyện ủy và Chủ nhiệm HTX Yên Trường. Lo Bác bị nắng mệt, Bí thư Huyện ủy cầm chiếc mũ cát của Bác giơ lên che nắng cho Người. Bác phẩy nhẹ tay ra hiệu không cần phải che cho Bác, đồng chí Bí thư đành để mũ xuống bàn. Một lát sau, dưới nắng hanh gắt, mồ hôi trên mặt, trên lưng áo Bác ra nhiều hơn. Đồng chí Bí thư một lần nữa lại cầm mũ che nắng cho Bác. Bác tỏ ý không hài lòng, ngừng nói chuyện và nhẹ nhàng bảo: “Chú không phải che, cứ để mặc Bác!”. Bác nói nhỏ nhưng câu nói cũng lọt vào micro làm mọi người vẫn nghe được và rất cảm động trước cử chỉ của Người.

Sau khi nói chuyện với nhân dân, đồng chí Chủ nhiệm HTX Đàm Quang Me dẫn Người vào thăm nhà trẻ và một số gia đình xã viên.

Vào thăm nhà một bác cao tuổi của địa phương, Bác khen nhà sạch, thấy tấm phản chính giữa nhà trải chiếu hoa mới, Bác lật chiếc chiếu lên, lấy tay phết xuống phản, thấy nhiều bụi bẩn, Bác tinh tế, nhẹ nhàng nói: “Chiếc chiếu hoa rất đẹp, nhưng chú nhớ nhắc con cháu giữ cho nhà luôn sạch sẽ, sức khỏe là quý giá nhất”. Ra ngõ, nhìn thấy hàng xoan đã lớn, Bác khen HTX có phong trào trồng cây tốt, cần tích cực trồng nhiều cây xanh hơn nữa để tạo bóng mát, cây lớn lấy gỗ làm nhà... Lời Bác ân cần khiến mọi người có mặt đều cảm động.

May mắn một lần được gặp Bác, lớn lên nhập ngũ, qua nhiều chiến trường thời chiến tranh, đến hòa bình, những kỷ niệm khi tôi được gặp Bác mãi còn sâu lắng trong ký ức, là nguồn động viên to lớn để tôi học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách của Người.

TRỊNH THANH PHI