Vừa dò được khoảng 5 phút, tôi phát hiện có một tần số liên lạc của địch đang hoạt động. Nhiệm vụ của chúng tôi là nghe, phân tích tất cả những đường truyền tin của địch nên tôi theo dõi. Qua nghe hai tên lính truyền tin nói chuyện với nhau, tôi biết đây là hai tên lính ở đồn Cái Nứa và đồn Cống Trâu (đều nằm trên địa phận huyện Cái Bè).
Tôi nghe được tên truyền tin đồn Cái Nứa nói: “Tao kể cho mày nghe một chuyện động trời, ông Mười Tân (còn gọi là Mười Thanh-PV), Tỉnh đội phó-Tham mưu trưởng Tỉnh đội Mỹ Tho vừa bắt sống 6 tên Việt Cộng về đồn tao. Một tên Việt cộng giật lựu đạn lao vào ôm ông ấy định tự sát nhưng lựu đạn không nổ...”. Đây là thông tin khiến tôi rất bất ngờ. Tôi biết Mười Tân từ khi còn làm Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 514, Tỉnh đội Mỹ Tho. Ngày đó, tiểu đoàn do Mười Tân chỉ huy lập nhiều thành tích nên nhanh chóng được bổ nhiệm làm Tỉnh đội phó-Tham mưu trưởng Tỉnh đội Mỹ Tho. Năm 1970, khi tôi cùng đồng chí Đỗ Trí Hạt đi học lớp trinh sát kỹ thuật do Quân khu 8 tổ chức gần Tỉnh đội Mỹ Tho, chúng tôi cũng vài lần gặp và nói chuyện với Mười Tân.
Tôi mang thông tin vừa nghe được báo cáo Tiểu đoàn trưởng Ngô Quang Vinh và anh Chính trị viên tiểu đoàn Trần Quốc Tảo. Các anh đều bất ngờ vì không ai nghĩ Mười Tân lại có thể theo địch. Chỉ huy tiểu đoàn hội ý và nhận định có hai khả năng: Thứ nhất là địch đang lừa ta, thứ hai là Mười Tân đã ra đầu hàng địch. Là người nghe được thông tin, tôi báo cáo thêm: “Đây là thông tin tôi nghe từ hai tên truyền tin cùng quê chơi rất thân với nhau. Bọn chúng sử dụng tần số liên lạc riêng để nói chuyện chứ không dùng mạng liên lạc chung nên nhiều khả năng thông tin này là chính xác”.
Thông tin quan trọng nhưng chưa có cách nào xác minh ngay, chỉ huy tiểu đoàn lệnh cho tôi mang theo bản đồ sang báo cáo trực tiếp với Huyện ủy Cái Bè. Đến đây, tôi gặp đồng chí Tư Hà, Bí thư Huyện ủy và đồng chí Ba Trọng, Chính trị viên Huyện đội Cái Bè. Sau khi nghe tôi báo cáo tình hình, các đồng chí bên huyện ủy nhận định khả năng thông tin này là đúng vì cách đây một tuần, Mười Tân có xuống huyện Cái Bè để chuẩn bị đón đoàn cán bộ của Bộ tư lệnh Quân khu 8 về họp triển khai nhiệm vụ Chiến dịch Nguyễn Huệ năm 1972. Nếu Mười Tân đầu hàng địch thật thì sẽ rất nguy hiểm vì hắn nắm rõ vị trí diễn ra cuộc họp và các cơ sở cách mạng của ta ở Mỹ Tho. Vì vậy, đồng chí Tư Hà đã báo cáo sự việc lên Tỉnh đội Mỹ Tho để xác minh.
Đúng như dự đoán của tôi, Mười Tân đã ra đầu hàng địch. Ngay lập tức, thông tin này được tỉnh đội Mỹ Tho thông báo đến tất cả các đơn vị trên địa bàn. Nhiều cơ sở cách mạng phải di chuyển vị trí, cùng với đó là một phương án sẵn sàng đánh địch được Tỉnh đội Mỹ Tho xây dựng khẩn cấp. Vài ngày sau, địch tổ chức một số trận đánh nhưng đều bị quân ta đẩy lùi.
Sau Hiệp định Paris năm 1973, một số đồng chí trước đây bị Mười Tân bắt được trao trả. Cùng là lính trinh sát kỹ thuật nên tôi liên lạc được với hai đồng chí trinh sát kỹ thuật của Tỉnh đội Mỹ Tho (anh Một và anh Bảy). Đây là hai trong số 6 người bị Mười Tân bắt. Họ kể lại, hôm đó tổ trinh sát kỹ thuật của Tỉnh đội Mỹ Tho do Mười Tân chỉ huy được giao phục vụ quân khu họp tại huyện Cái Bè. Đêm hôm bị bắt, Mười Tân lệnh cho hai đồng chí trinh sát bộ, hai đồng chí trinh sát kỹ thuật, một đồng chí công vụ của Mười Tân và một đồng chí cơ yếu tên là Vàng, quê ở tỉnh Hà Tây (nay là TP Hà Nội) đi theo hắn. Trước khi xuống xuồng, Mười Tân bảo tất cả đưa súng cho hắn cầm. Đến đoạn địch phục kích, Mười Tân lệnh cho xuồng áp vào gần bờ, sau đó lính ngụy lao ra vây bắt. Đồng chí Vàng rút quả lựu đạn M-26 giật chốt lao vào ôm Mười Tân để tự sát nhưng lựu đạn không nổ. Sau đó, địch lôi anh Vàng ra đánh thừa sống thiếu chết.
Sau giải phóng miền Nam năm 1975, Mười Tân bị bắt và hắn khai nhận bị địch mua chuộc để làm gián điệp. Tòa án Quân sự Quân khu 8 đã xét xử Mười Tân tại quê của hắn ở huyện Chợ Gạo, tỉnh Mỹ Tho.
Bài và ảnh: NGUYỄN TRƯỜNG (*)
(*) Ghi theo lời kể của cựu chiến binh Nguyễn Thế Điệp.