Ở tuổi 84, ký ức chiến trường vẫn in đậm trong tâm trí Trung tướng, Anh hùng LLVT nhân dân Lê Thành Tâm như những thước phim sống động. Cuối tháng 1-1964, trên cương vị Chính trị viên phó Đại đội 7, Tiểu đoàn 70, Trung đoàn 1 miền Tây Nam Bộ, Lê Thành Tâm cùng đơn vị chống địch càn quét ác liệt tại Ngọc Hiển (Cà Mau). Bám địch, nắm chắc địa hình, Lê Thành Tâm cùng chỉ huy đơn vị vận dụng linh hoạt cách đánh phục kích kết hợp vận động tiến công. Trong một trận chiến đấu, ông bị thương, viên đạn xuyên qua phổi. Thấy chỉ huy bị thương nặng, một số chiến sĩ như chùng lại. Trong tình huống cam go, ông động viên bộ đội: “Các đồng chí yên tâm, tôi không sao đâu. Cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 1 miền Tây Nam Bộ sống anh dũng, chết vẻ vang!”. Lời khẳng định đanh thép của ông trở thành mệnh lệnh không lời. Đơn vị giữ vững đội hình, bẻ gãy các đợt phản kích của địch.
Từ khói lửa chiến trường, ông rút ra bài học sâu sắc về công tác lãnh đạo, chỉ huy, đó là: Người cán bộ phải luôn có mặt ở nơi gian khổ, nguy hiểm nhất; phải sống, chiến đấu cùng chiến sĩ để giữ vững chí khí chiến đấu, tạo niềm tin, sức mạnh cho bộ đội. Súng đạn có thể thiếu nhưng chiến sĩ không được thiếu bản lĩnh, ý chí chiến đấu và niềm tin chiến thắng.
Đầu tháng 11-1965, Tiểu đoàn 8, Trung đoàn 3, Sư đoàn 9, Quân đoàn 4 (nay là Quân đoàn 34) tăng cường cho Trung đoàn 2 (Sư đoàn 9) phối hợp với các đơn vị vận động tập kích cụm quân Mỹ tại phía Bắc Bàu Bàng (Bình Dương) theo hướng Quốc lộ 13. Trên cương vị Chính trị viên Đại đội 7, Tiểu đoàn 8, Lê Thành Tâm cùng đồng đội đánh thiệt hại nặng 2 tiểu đoàn bộ binh, 2 chi đoàn thiết xa vận của địch. Khi đơn vị được lệnh rút quân thì địch dồn dập đánh chặn, liên tục thả pháo sáng xuống Quốc lộ 13. Muốn lui quân an toàn, đơn vị buộc phải băng qua đoạn quốc lộ trống trải trong điều kiện pháo sáng rực trời, đối phương sẵn sàng hỏa lực khi phát hiện đường lui quân của ta. Tại cuộc hội ý chớp nhoáng trong Ban chỉ huy Đại đội, Chính trị viên Lê Thành Tâm đề xuất phương án táo bạo, tận dụng chính những tấm dù pháo sáng của địch đội lên đầu, ngụy trang vũ khí, lợi dụng ánh sáng và sự chủ quan của đối phương để vượt qua quốc lộ. Kế hoạch được triển khai chặt chẽ, đồng bộ. Từng tốp chiến sĩ lần lượt băng qua, rút về căn cứ an toàn. Trung tuần tháng 2-1966, trong đội hình Sư đoàn 9, Tiểu đoàn 8, Trung đoàn 3 được lệnh cơ động gấp để phối hợp với các đơn vị thực hiện vận động tập kích nhanh cụm quân Mỹ tại khu vực Nhà Đỏ-Bông Trang (Bình Dương). Đơn vị phải cơ động hơn 30km trong điều kiện vừa đánh vừa hành tiến. Súng đạn nặng trĩu, đường rừng gấp gáp, nhiều chiến sĩ thấm mệt. Lê Thành Tâm lúc này là Chính trị viên phó Tiểu đoàn 8 đã động viên đội ngũ cán bộ cùng mang vác hỏa lực với chiến sĩ. Đến vị trí tập kết, ông chủ động xuống từng tiểu đội, trung đội trao đổi cụ thể về mục tiêu, cách đánh, ý nghĩa trận đánh; đồng thời lắng nghe tâm tư, nguyện vọng, khó khăn của cán bộ, chiến sĩ. Ông yêu cầu mỗi đảng viên phải thật sự gương mẫu, làm nòng cốt trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ. Trận đó, đơn vị giành thắng lợi, góp phần làm phá sản âm mưu bình định của địch. Với thành tích xuất sắc, ông được tặng bằng khen của Bộ tư lệnh Miền.
Bài học kinh nghiệm quý về công tác tư tưởng trong chiến đấu là phải làm sâu, làm kỹ để biến nghị quyết thành hành động, quyết tâm chiến đấu cụ thể của bộ đội. Trong đợt 1 cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 (từ ngày 31-1 đến 28-2-1968), trên hướng Bắc, Đông Bắc Sài Gòn, Tiểu đoàn 8, Trung đoàn 3 phải chiến đấu với 2 chi đoàn xe thiết giáp Mỹ. Cuộc chiến đấu diễn ra ác liệt trong điều kiện địa hình không đào được công sự. Do di chuyển nhiều, vết thương của ông tái phát. Đơn vị có ý định báo cáo Trung đoàn để đưa ông về tuyến sau nhưng ông kiên quyết ở lại, bám trụ cùng đồng đội chiến đấu, đánh thiệt hại nặng 2 chi đoàn thiết giáp của địch. Với thành tích xuất sắc trong trận này, Lê Thành Tâm vinh dự được tặng thưởng Huân chương Quân công giải phóng hạng Nhì.
Đến đợt 2 cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 (từ ngày 5-5 đến 18-6-1968) tiến công vào Sài Gòn-Gia Định, đơn vị ông chiến đấu trên vùng ngập nước, giáp chiến với 5 tiểu đoàn địch. Do chiến đấu nhiều ngày tại vùng nước, vết thương của ông lại tái phát nhưng ông vẫn âm thầm chịu đựng và cùng đồng đội chiến đấu đánh chiếm trạm ra-đa Phú Lâm, đốt cháy kho xăng, dầu của địch. Với tinh thần dũng cảm, kiên cường, trách nhiệm nêu gương, ông tiếp tục được tặng Huân chương Quân công giải phóng hạng Nhì.
    |
 |
Trung tướng Lê Thành Tâm cùng gia đình tại lễ trao tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân.
|
Trực tiếp chỉ huy và tham gia hơn 100 trận đánh, Chính trị viên Lê Thành Tâm vừa trực tiếp cầm súng chiến đấu vừa là người “truyền lửa” cho bộ đội trên chiến hào. Ở ông là sự kết hợp giữa sự mưu trí, gan dạ của người chỉ huy trận mạc và sự sâu sắc, tận tâm, trách nhiệm của người cán bộ chính trị.
Nhập ngũ tháng 1-1959, Lê Thành Tâm từng bước trưởng thành từ người chiến sĩ và lần lượt trải qua nhiều cương vị, từ Chính trị viên đại đội, tiểu đoàn; Phó sư đoàn trưởng về Chính trị Sư đoàn 5 (Quân khu 7) đến Phó tư lệnh về Chính trị Quân khu 7. Năm 2004, ông nghỉ hưu theo chế độ, trở về cuộc sống đời thường. Trung tướng Lê Thành Tâm được tín nhiệm bầu làm Phó chủ tịch Hội Cựu chiến binh Việt Nam, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh TP Hồ Chí Minh...
Giai đoạn 2007-2016, ông khởi xướng nhiều mô hình đổi mới phương thức tập hợp hội viên theo hướng gắn phong trào với chăm lo đời sống cựu chiến binh. Nổi bật là mô hình doanh nghiệp do cựu chiến binh làm chủ, vừa tạo việc làm vừa gây quỹ (mỗi năm gần 10 tỷ đồng) hỗ trợ đồng đội, chăm lo cho người nghèo, gia đình chính sách; qua đó khẳng định vai trò của cựu chiến binh trong phát triển kinh tế-xã hội, lan tỏa phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ thời kỳ mới.
Cựu chiến binh Nguyễn Sĩ Bình, ngụ tại phường An Hội Đông (TP Hồ Chí Minh), nguyên chiến sĩ Trung đoàn 174 (Bộ CHQS tỉnh Tây Ninh), chia sẻ: “Khi phục viên, hoàn cảnh khó khăn không có nhà ở, tôi đã được Trung tướng Lê Thành Tâm đề xuất Quân khu 7 tặng một căn hộ hơn 30m², giúp gia đình ổn định cuộc sống. Rất nhiều cựu chiến binh có hoàn cảnh như tôi đã được thủ trưởng Lê Thành Tâm quan tâm, giúp đỡ tận tình”.
Trong cuộc sống đời thường, Trung tướng Lê Thành Tâm là người có lối sống giản dị, gần gũi, luôn thương yêu, giúp đỡ mọi người, là tấm gương sáng cho bộ đội và thế hệ trẻ noi theo. Tháng 2-2026, Trung tướng Lê Thành Tâm vinh dự được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân vì đã có thành tích đặc biệt xuất sắc trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Dù là trong những năm tháng mưa bom lửa đạn nơi chiến trường hay khi trở về với đời thường trong hòa bình, ông luôn tâm niệm phải làm theo lời Bác Hồ dạy. Một trong những kỷ niệm sâu sắc trong đời quân ngũ của ông là vào năm 1968, trong đoàn anh hùng, dũng sĩ miền Nam ra Bắc, ông và đồng đội vinh dự được gặp Bác Hồ. Những lời khen ngợi, động viên, căn dặn của Người đã trở thành hành trang tinh thần thiêng liêng, nhắc nhở ông luôn học tập, noi theo tấm gương đạo đức của Bác, sống giản dị, yêu thương đồng đội, tận tụy, trách nhiệm với công việc, với nhân dân và luôn lấy đó làm chuẩn mực, động lực để hoàn thành tốt nhiệm vụ trong mọi hoàn cảnh.
NGUYỄN DUY HIỂN