Chúng tôi gặp Đại tá, Anh hùng LLVT nhân dân Hoàng Văn Thượng tại Chương trình “Về nơi khởi nguồn” do Báo Quân đội nhân dân chủ trì, phối hợp với các đơn vị tổ chức tại Khu di tích quốc gia đặc biệt rừng Trần Hưng Đạo (Cao Bằng) ngày 15-8-2024.
Anh hùng Hoàng Văn Thượng là người dân tộc Tày, sinh năm 1948 trong một gia đình nông dân nghèo ở bản Co Sầu thuộc huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng. Thời quân ngũ, đồng chí đã được tặng thưởng: 4 Huân chương Chiến công giải phóng, 13 lần được tặng danh hiệu Dũng sĩ Quyết thắng, Dũng sĩ diệt Mỹ và danh hiệu Chiến sĩ thi đua toàn miền Nam cùng nhiều hình thức khen thưởng khác...
Mồ côi mẹ từ năm 8 tuổi, bố lại mất sức lao động, em gái còn nhỏ nên ngay từ thời niên thiếu, Hoàng Văn Thượng rất cần cù, chịu khó. Ông vừa đi học, vừa chăm bố, nuôi em. Đến năm 15 tuổi, ông tham gia vào đội công nhân thủy lợi của tỉnh Cao Lạng (nay là tỉnh Cao Bằng). Tháng 4-1968, Hoàng Văn Thượng nhập ngũ, trở thành chiến sĩ của Trung đội 4, Đại đội 20, Tiểu đoàn 4, Sư đoàn Đặc công 305. Là người chăm chỉ rèn luyện nên Hoàng Văn Thượng được bầu là “Chiến sĩ giỏi” của đơn vị. Từ cuối năm 1968 đến tháng 12-1970, đồng chí tham gia chiến đấu tại chiến trường Bình Trị Thiên.
Đại tá Hoàng Văn Thượng kể: “Từ tháng 12-1970, tôi được bổ nhiệm là Chính trị viên phó Đại đội 2, Tiểu đoàn 13, Trung đoàn Đặc công 429 hoạt động ở tỉnh Kampong Cham, Campuchia. Được anh em trong đơn vị ủng hộ, giúp đỡ và sự nỗ lực phấn đấu của bản thân, tôi đã vinh dự đóng góp một phần nhỏ bé vào chiến công chung của đơn vị. Một trong số đó là trận đánh chiếm chốt An Púp mùa khô năm 1970-1971”.
Theo hồi ức của Anh hùng Hoàng Văn Thượng, vừa hành quân chuyển chiến trường sang hoạt động ở nước bạn thì ông bị cơn sốt rét hành hạ. Khi đơn vị được giao nhiệm vụ đánh chốt An Púp, dù đã cắt sốt, nhưng cơ thể ông còn yếu, cấp trên đưa ông vào quân số ở lại điều dưỡng phục hồi sức khỏe, nhưng ông kiên quyết đề nghị đại đội cho phép tham gia chiến đấu. “Lúc đó, anh em trong đơn vị cũng ốm sốt nhiều. Mình mà ở lại làm sao nói được anh em. Vì vậy, tôi trực tiếp lên gặp lãnh đạo, chỉ huy đơn vị xin đi bằng được. Rất mừng là trên chấp thuận, là Chính trị viên phó Đại đội 2, tôi được phân công đi cùng tổ mũi nhọn, đảm nhiệm Tổ trưởng Tổ cắt hàng rào đánh chiếm lô cốt đầu cầu”.
    |
 |
| Đại tá, Anh hùng LLVT nhân dân Hoàng Văn Thượng. |
“Nhận nhiệm vụ mở cửa, Đại đội tôi chia làm 3 mũi cơ động sát mục tiêu, cách hàng rào 200m thì dừng lại. Đồng chí Đại đội trưởng bảo tôi cùng đồng chí Cành tiến gần hàng rào nhất để cắt rào. Trước khi xuất phát, Đại đội trưởng nhắc chúng tôi chờ trung đội lên đủ mới được cắt rào. Kế hoạch xác định là 0 giờ. Tuy nhiên, chờ đến quá 23 giờ không thấy ai, tôi đoán là đồng chí trung đội trưởng khả năng đi lạc. Để kịp thời gian hiệp đồng, tôi cùng đồng chí Cành chủ động cắt rào, được đoạn nào ngụy trang khéo léo đoạn đó. Xong xuôi cũng là lúc đơn vị lên đông đủ. Lúc đó, theo hiệp đồng chỉ còn 5 phút nữa là đến giờ nổ súng. Ban đầu, mọi người khá lo lắng do diễn biến không theo ý định. Nhưng khi biết hàng rào đã cắt xong, ai cũng bất ngờ, niềm vui ánh lên trong khóe mắt!”, Đại tá Hoàng Văn Thượng kể.
Được lệnh khai hỏa, Hoàng Văn Thượng điểm hỏa phá tan hàng rào mở cửa, đánh chiếm lô cốt đầu cầu, rồi nhanh chóng vận động đánh chiếm 3 căn nhà của địch. Toàn đơn vị thừa cơ xung phong, ào ạt xông lên chiếm lĩnh trận địa. Khi bắn đến viên đạn cuối cùng, với ý chí và lòng quả cảm, Hoàng Văn Thượng xông tới vật lộn với một tên địch; nhanh chóng tước lấy khẩu súng AR-15 của đối phương và bắn xối xả vào bọn địch trên giao thông hào, tạo điều kiện cho đồng đội tiến công...
Trận đánh kết thúc thắng lợi, Đại đội 2 của ông tiêu diệt 300 tên địch, bắt sống hơn 100 tên. Riêng Hoàng Văn Thượng hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ mở cửa mở, phá 3 nhà lính, tiêu diệt 29 tên địch. Sau trận đánh, ông được tặng thưởng Huân chương Chiến công giải phóng hạng Ba.
Do có thành tích và phấn đấu tốt, Hoàng Văn Thượng được cấp trên lựa chọn ra miền Bắc đào tạo. Năm 1971, ông được phong quân hàm Thiếu úy, bổ sung vào chiến trường miền Đông Nam Bộ, làm Chính trị viên Đại đội 2, Tiểu đoàn 13, Trung đoàn 429 hoạt động trên địa bàn Tây Ninh, Bình Dương.
Tháng 6-1971, đơn vị ông được giao nhiệm vụ đánh vào căn cứ Dầu Tiếng, một trong những mắt xích quan trọng thuộc tuyến phòng thủ án ngữ phía Tây Bắc Sài Gòn, do Chiến đoàn 33, Sư đoàn 25 ngụy chiếm đóng.
Dầu Tiếng là hậu cứ lớn của địch, được chia làm nhiều tuyến, nhiều khu vực. Địch bố trí 12 lớp rào, lớp nào cũng gài mìn đủ các loại.
Anh hùng Hoàng Văn Thượng kể: “Quá trình trinh sát trận địa, tôi phải mất hai đêm, vượt qua nhiều lớp hàng rào dây thép gai mới vào được bên trong căn cứ quan sát, ghi chép hình thế bố trí lực lượng của địch rồi trở về đơn vị. Trên cơ sở thông tin tôi mang về, đơn vị hình thành phương án tác chiến và chuẩn bị lực lượng đánh địch. Đến giờ G ngày 19-6-1971, 18 chiến sĩ dưới sự chỉ huy trực tiếp của tôi tiếp cận trận địa. Theo phân công, tôi dẫn đầu 4 đồng chí cắt rào chia làm hai tổ thực hiện nhiệm vụ. Chúng tôi vừa theo dõi tình hình địch, vừa gỡ mìn, cắt rào. Từ 20 giờ đến 22 giờ cắt ra 8 lớp rào mới đến tuyến gác vòng ngoài của địch. Tôi cử một tổ ra đón bộ đội, tổ còn lại gồm hai đồng chí cùng mình vượt tường tuyến gác ngoài vào tuyến trong cắt tiếp 4 lớp rào và gỡ thêm 4 quả mìn. Sau đó, tôi và đồng chí Phan Văn Yên (người cùng quê) tiếp tục luồn sâu vào bên trong thám thính tình hình.
    |
 |
| Đại tá, Anh hùng LLVT nhân dân Hoàng Văn Thượng (ngoài cùng, bên trái) tại buổi gặp mặt nhân kỷ niệm 80 năm Ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam của Quân khu 1, tháng 10-2024. Ảnh: TUẤN TÚ |
Theo kế hoạch, 4 giờ sẽ nổ súng nhưng đến hơn 1 giờ, tôi quan sát không thấy bộ đội. Với suy nghĩ bằng mọi giá phải nổ súng để hợp với 3 mũi bạn, không do dự, tôi ra hiệu cho đồng chí Yên ở lại cảnh giới, còn mình vận động vượt qua hàng rào trở ra đón đồng đội. Đến vị trí dừng lại ban đầu không thấy quân ta, tôi phải quay ngược về hướng Bắc. Đi khoảng 200m tôi gặp đơn vị, hóa ra toàn mũi bị lạc, không tìm được cửa mở. Trước tình huống không có trong kế hoạch, để thực hiện đúng phương án chiến đấu đã thông qua, tôi không bò trườn nữa mà ôm bộc phá đi thẳng vào theo cửa mở mà chúng tôi đã cắt sẵn. Do nắm chắc địch tình, tôi thành công đưa cả đội hình bí mật lách từ phía sau, vượt được vào bên trong căn cứ”.
Đồng chí Hoàng Văn Thượng lệnh cho bộ đội tiến thẳng vào khu chỉ huy, nhanh chóng hạ cờ ngụy quyền và cắm cờ giải phóng vào đó, đồng thời lệnh cho đồng đội ném hàng loạt thủ pháo, lựu đạn về phía địch rồi rút lui an toàn.
Trận tập kích căn cứ Dầu Tiếng làm cho Chiến đoàn 33, Sư đoàn 25 ngụy hoang mang tột độ, ta tiêu diệt 120 tên địch, phá hoại nhiều phương tiện thông tin, phía ta có 2 chiến sĩ bị thương, riêng đồng chí Thượng tiêu diệt 19 tên địch. Sau đó, Hoàng Văn Thượng được tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Ba. Tiếp đó, ông cùng đơn vị thực hiện nhiều trận đánh vào các căn cứ Trảng Lớn, Lai Khê, Bà Đen, cầu Bến Cát, Bình Long, Phước Vĩnh... gây cho địch tổn thất nặng nề. Ngày 26-4-1975, Chính trị viên Đại đội 2 Hoàng Văn Thượng chỉ huy đơn vị đánh chiếm trung tâm thông tin của quân đội ngụy. Trận đánh kéo dài 3 ngày liên tục ta mới làm chủ trận địa. Trung tâm thông tin bị khống chế, khiến hệ thống ra-đa của địch hầu như bị tê liệt. Chiến công này góp phần cùng toàn quân ta làm nên chiến thắng 30-4-1975 lịch sử.
Với những thành tích đặc biệt xuất sắc, thực hiện 131 lần xung kích đột phá căn cứ địch, ngày 6-11-1978, Hoàng Văn Thượng được tuyên dương danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân.
Sau đó, ông tiếp tục thực hiện nhiệm vụ tại biên giới Tây Nam và phía Bắc Tổ quốc. Trải qua nhiều cương vị công tác, ông đều hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Khi nghỉ hưu, ông vẫn tích cực hoạt động, nhiều năm liền là Chủ tịch Hội Cựu chiến binh tỉnh Cao Bằng, cùng đồng đội và nhân dân xây dựng quê hương, đất nước.
SONG THANH - TRẦN HOÀNG