Danh hiệu vẻ vang từ ý chí, khát vọng độc lập, tự do

Ngày 23-9-1945, khi thực dân Pháp với sự hậu thuẫn của quân Anh nổ súng xâm lược nước ta lần thứ hai, quân, dân Nam Bộ dưới sự lãnh đạo của Bác Hồ và Đảng ta, đã anh dũng đứng lên cầm vũ khí bảo vệ nền độc lập non trẻ. Từ Sài Gòn-Chợ Lớn-Gia Định, tiếng súng kháng chiến lan rộng, bùng lên khí thế “Độc lập hay là chết”, làm nên trang sử hào hùng của dân tộc. Tháng 2-1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ tặng đồng bào Nam Bộ danh hiệu “Thành đồng Tổ quốc”. Hơn 8 thập kỷ nhìn lại, danh hiệu vẻ vang ấy đã trở thành di sản tinh thần vô giá, hun đúc tinh thần yêu nước, niềm tự hào, tự tôn dân tộc, kết thành nguồn sức mạnh nội sinh của đất và người Nam Bộ, trao truyền cho thế hệ hôm nay và mai sau...

Trải qua bao thăng trầm lịch sử và biến đổi thời cuộc, từ những dòng người đầu tiên khai khẩn mở cõi đến các cuộc đấu tranh chống xâm lược, giải phóng dân tộc, thống nhất giang sơn và mở cửa hội nhập quốc tế... đã hình thành, nuôi dưỡng, tỏa sáng những phẩm chất cao quý của các thế hệ con người Nam Bộ. Tiêu biểu là lòng yêu nước, căm thù giặc, “chết vinh hơn sống nhục”; khí chất hào sảng, quảng giao, nhân ái, nghĩa tình... Phát biểu tại chương trình ký kết, Thiếu tướng Đoàn Xuân Bộ, Tổng biên tập Báo Quân đội nhân dân nhấn mạnh: Những nét đặc trưng: “Thành đồng Tổ quốc”, “Đi trước về sau”, “Gian lao mà anh dũng”... đã trở thành giá trị mang tính điển hình của lao động báo chí và sáng tạo văn học-nghệ thuật trong hơn 80 năm qua. Các tác phẩm báo chí, văn học-nghệ thuật kinh điển về đất và người Nam Bộ, đặc biệt là về đề tài chiến tranh cách mạng và Bộ đội Cụ Hồ, đều được xây dựng từ cơ sở đề tài mang tính đặc trưng này...

leftcenterrightdel
Quân khu 7 ký kết với 4 cơ quan báo chí: Báo Nhân Dân; Đài Truyền hình Việt Nam; Báo Quân đội nhân dân; Trung tâm Phát thanh-Truyền hình Quân đội. Ảnh: CƯỜNG MINH 

Nhìn lại 81 năm Ngày Nam Bộ kháng chiến, chúng ta càng thấy rõ, những giá trị được hun đúc từ thực tiễn đấu tranh của dân tộc chính là di sản thiêng liêng không ai có quyền phủ nhận, bóp méo hoặc coi nhẹ... Đây chính là những vấn đề cần được đặt ra trong công tác tuyên truyền, giáo dục trong môi trường số. Thế hệ trẻ hôm nay đang sống trong một môi trường thông tin hoàn toàn khác với thế hệ cha ông. Không gian mạng mở ra khả năng tiếp cận tri thức chưa từng có, nhưng đồng thời cũng tạo nên sự hỗn loạn thông tin, vàng thau lẫn lộn. Ở đó, những thông tin tích cực, chính thống tồn tại bên cạnh vô số nội dung xuyên tạc, bóp méo, kích động. Các thế lực thù địch triệt để tận dụng mạng xã hội, đánh vào tâm lý tò mò, hiếu kỳ, khai thác các dòng sự kiện thời sự để sản xuất, tán phát quan điểm sai trái, phản động. Một trong những thủ đoạn phổ biến hiện nay là lấy những “lát cắt” của lịch sử rồi đặt nó vào một hệ quy chiếu khác, từ đó làm thay đổi cách nhìn, nhận thức của người tiếp nhận.

Là người Việt Nam yêu nước, ai cũng thấy rõ Nam Bộ kháng chiến là một mốc son chói lọi trong lịch sử đấu tranh chống giặc ngoại xâm, giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước. Tuy nhiên, với mưu đồ chống phá dân tộc, phá hoại nền tảng tư tưởng của Đảng, các thế lực thù địch và phần tử phản động, cơ hội chính trị lại cố tình hướng lái nhận thức của giới trẻ đi ngược lại sự thật lịch sử. Thời gian gần đây, trên không gian mạng rộ lên những thông tin đòi xét lại công-tội của một số nhân vật lịch sử liên quan đến cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của dân tộc ta, gắn với lịch sử-văn hóa vùng đất Nam Bộ. Một trong những nhân vật được nhắc đến nhiều nhất là Nguyễn Ánh-Gia Long, người đã bị lịch sử phán xét là kẻ “cõng rắn cắn gà nhà”, “rước voi về giày mả tổ”. Việc đề cao Nguyễn Ánh thực chất là một kiểu đánh tráo khái niệm, đánh tráo bản chất lịch sử nhằm coi nhẹ, phủ nhận thành quả cách mạng của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, khởi đầu từ Nam Bộ kháng chiến. Khi một nhân vật lịch sử được dựng lên chỉ bằng một “lát cắt” có lợi, công và tội bị tráo đổi, bối cảnh lịch sử bị giản lược, người non kém bản lĩnh, hạn chế kiến thức lịch sử sẽ rất dễ bị đánh lừa nhận thức, dẫn đến xa rời, phai nhạt những giá trị di sản từ cha ông truyền lại.

Bởi vậy, nuôi dưỡng hào khí “Thành đồng Tổ quốc” trong tư duy người trẻ phải được coi trọng trên tinh thần lấy “xây” để “chống”, “lấy cái đẹp dẹp cái xấu”. Trước hết và trên hết là củng cố thật vững chắc trận địa văn hóa tư tưởng trong lực lượng vũ trang, trong tư duy, hành động của mỗi cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Cụ Hồ...

“Chiến sĩ thành đồng” trên mặt trận số

Tại chương trình ký kết nêu trên, Trung tướng Trần Vinh Ngọc, Chính ủy Quân khu 7 đánh giá cao sáng kiến và hiệu quả công tác tuyên truyền về lực lượng vũ trang Quân khu 7 trên các ấn phẩm của Báo Quân đội nhân dân. Đặc biệt, với các chuyên mục: “Chiến sĩ thành đồng”, “Hào quang truyền thống” và ấn phẩm “Sự kiện và Nhân chứng” phát hành hằng tháng... Báo Quân đội nhân dân đã có hàng nghìn tác phẩm báo chí khắc họa, lan tỏa, nhân rộng những tấm gương điển hình, những sự kiện lịch sử tiêu biểu, những giá trị di sản đặc trưng về lịch sử chiến tranh cách mạng và Bộ đội Cụ Hồ trên vùng đất Nam Bộ. Đó chính là những chất liệu thời đại, góp phần bồi đắp, làm giàu thêm di sản đầy tự hào và thiêng liêng của các thế hệ quân dân “Thành đồng Tổ quốc”. Trong thời đại số, mỗi cán bộ, chiến sĩ phải biết giữ vững bản lĩnh trước những tác động phức tạp trên không gian mạng. Bản lĩnh ấy phải được xây dựng từ giáo dục, tự giáo dục, từ trải nghiệm thực tiễn và quá trình tự rèn luyện thường xuyên.

Thực tiễn cho thấy, trước sự bùng phát của thông tin xấu độc, giải pháp căn cơ không phải là né tránh thông tin, mà là xây dựng năng lực nhận diện và sức đề kháng tinh thần. Yêu cầu lấy “xây” để “chống”, “lấy cái đẹp dẹp cái xấu” đòi hỏi bản lĩnh của cán bộ, đảng viên khi đứng trước những luồng thông tin độc hại vẫn luôn giữ được sự vững vàng về lập trường, phương pháp và thái độ. Với thế hệ trẻ Nam Bộ, nhất là cán bộ, chiến sĩ trong lực lượng vũ trang, giáo dục truyền thống cần luôn đổi mới, tiếp cận những cách làm mới phù hợp tâm lý giới trẻ và nhu cầu tiếp nhận thông tin. Hào khí “Thành đồng Tổ quốc” không chỉ kể bằng những bài diễn văn trong các ngày kỷ niệm, trong các tài liệu tuyên truyền ở bảo tàng, thư viện. Hào khí ấy có thể kể bằng những câu chuyện ngắn trên nền tảng số; bằng hình ảnh, phim ngắn, đồ họa, trí tuệ nhân tạo; bằng những cuộc đối thoại giữa người trẻ với nhân chứng; bằng những câu chuyện về người lính hôm nay đang sống, học tập, công tác trên chính mảnh đất từng là chiến trường ác liệt. Đa dạng cách tiếp cận để người trẻ nhìn thấy và làm chủ sự tiếp nối giữa quá khứ với hiện tại. Ngày xưa, quân dân Nam Bộ cầm tầm vông, mã tấu đứng lên bảo vệ nền độc lập. Ngày nay, người trẻ phải biết dùng tri thức, công nghệ, trách nhiệm công dân và bản lĩnh chính trị để bảo vệ những giá trị mà cha ông đã hy sinh mới có được. Ngày trước là cuộc chiến đấu trên đường phố, đồng ruộng, chiến khu; hôm nay còn có cuộc đấu tranh trong không gian nhận thức. Những cuộc đấu tranh ấy khác về tính chất, nhưng có cùng một điểm tựa, đó là lòng yêu nước và lòng trung thành với Tổ quốc, với nhân dân và với Đảng ta.

81 năm sau Ngày Nam Bộ kháng chiến, danh hiệu “Thành đồng Tổ quốc” lại ngân vang trong trái tim, khối óc của mỗi người dân Nam Bộ. Nuôi dưỡng giá trị ấy trong tư duy người trẻ để họ thấy rõ hơn trách nhiệm với hiện tại và khát vọng tương lai đất nước. Mỗi dịp đất nước kỷ niệm những dấu mốc lớn, tình cảm yêu nước, niềm tự hào dân tộc lại được thể hiện mạnh mẽ, đặc biệt trên không gian mạng. Những dòng người, những lá cờ, những hình ảnh người lính và những câu chuyện lịch sử được chia sẻ rộng rãi đã góp phần khẳng định, truyền thống dân tộc là cội nguồn sức mạnh trong mỗi người. Điều quan trọng là chúng ta phải biết khơi đúng mạch, dẫn đúng hướng, biến cảm xúc thành nhận thức bền vững và hành động có trách nhiệm. Làm thế nào để giữa vô vàn luồng thông tin, những giá trị đúng không bị che lấp, sự thật lịch sử không bị đánh tráo; giữa những tác động đa chiều, niềm tin và khát vọng cống hiến cho đất nước không bị phai nhạt? Câu trả lời, suy cho cùng, vẫn bắt đầu từ nhận thức, ý chí, bản lĩnh của mỗi con người.

Hào khí “Thành đồng Tổ quốc” tiếp tục sống trong tư duy của thế hệ hôm nay, giúp họ biết trân trọng lịch sử, biết tự hào về truyền thống cha ông; biết nhận diện cái sai, cái xấu và biết xây dựng, lan tỏa cái đúng, cái đẹp. Danh hiệu vẻ vang “Thành đồng Tổ quốc” tiếp tục tỏa sáng, trở thành động lực tinh thần để những người trẻ trên vùng đất “Thành đồng Tổ quốc” vững vàng bước vào kỷ nguyên mới vì tương lai đất nước hùng cường, thịnh vượng, phồn vinh...

PHAN TÙNG SƠN