“Bác sĩ” của vũ khí dưới nước

“Chưa thành công, không có nghĩa là thất bại”

Ngồi trước mặt tôi là người sĩ quan trẻ có gương mặt hiền, ánh mắt sáng và ánh nhìn cương nghị. Thiếu tá Ngô Đức Anh sinh năm 1993, 33 tuổi đời, con đường phấn đấu còn rộng dài phía trước. Tôi hỏi: “Lý do nào đưa Đức Anh đến với nghề này? Là truyền thống gia đình hay là khát khao của tuổi trẻ?”. “Cả hai chị ạ!”, Đức Anh cười hiền và chậm rãi kể về hành trình của mình.

Câu chuyện của chàng sĩ quan trẻ quê ở Quảng Bình bắt đầu bằng truyền thống-tình yêu với biển, đảo từ các thế hệ trong gia đình. Ông nội anh từng là chiến sĩ giải phóng Trường Sa cùng 4 người chú đều công tác trong lực lượng hải quân. Thế nên, ngay sau khi tốt nghiệp trung học phổ thông, anh chỉ có nguyện vọng duy nhất là được khoác lên mình màu áo người lính biển. Ước mơ đã trở thành hiện thực sau khi anh thi đỗ Học viện Hải quân, Khoa Vũ khí dưới nước, năm 2011. Được học tập, tiếp xúc với nhiều loại vũ khí hải quân hiện đại, Đức Anh khám phá ra mình có niềm đam mê với khoa học, kỹ thuật. Anh đã mạnh dạn đề xuất ý tưởng thực hiện Đề tài khoa học “Ứng dụng công nghệ số cải tiến mạch bắn ngư lôi trên tàu săn ngầm 159AE” tại Khoa Vũ khí dưới nước và được đánh giá xuất sắc. Đây cũng là cơ sở để Đức Anh bước đầu nghiên cứu thuật toán và đưa ra phương án cải tiến mạch bắn trên tàu săn ngầm có trong biên chế của lực lượng hải quân.

Thiếu tá Ngô Đức Anh vinh dự đón nhận danh hiệu Gương mặt trẻ tiêu biểu toàn quân năm 2024. Ảnh do nhân vật cung cấp

Chia sẻ về một trong những kỷ niệm đáng nhớ khi còn công tác ở Căn cứ 696, Vùng 2 Hải quân (nay là Trung tâm Bảo đảm kỹ thuật, Vùng 2 Hải quân), Đức Anh kể: “Có những sáng kiến, tôi và đồng đội dày công suy nghĩ, mất nhiều công sức để thực hiện mà thử nghiệm đi thử nghiệm lại vẫn không thành công. Như trường hợp sáng kiến “Tổ hợp ngư lôi SET 53M bắn tập và hệ thống máy kiểm tra phục vụ huấn luyện kiểm tra tổng hợp”. Sau 3 tháng miệt mài thiết kế, đến ngày chạy thử nghiệm, chúng tôi hồi hộp chờ đợi sản phẩm hoạt động thì một làn khói tỏa ra vì cháy bo mạch điều khiển. Vậy là mọi cố gắng và công sức coi như đổ bể, tôi rất buồn, định bỏ cuộc...”.

Nhưng rồi anh lại tự động viên mình không thể bỏ cuộc dễ dàng như thế! Anh tự nhủ: “Khi ta chưa thành công, không có nghĩa là sẽ thất bại” và lại lăn lộn hằng đêm, quên ăn quên ngủ với từng thuật toán, bo mạch. Một thời gian sau, anh đã khắc phục được điểm yếu này, tuy nhiên khi đưa vào khai thác, sản phẩm làm việc chưa đạt yêu cầu đề ra. Anh lại vùi mình cùng chiếc mỏ hàn và từng linh kiện để thiết kế lại bo mạch, viết lại lập trình.

Cuối cùng “trái ngọt” đã đến. Sáng kiến thành công, mang lại hiệu quả ngoài mong đợi. Trước đây, để huấn luyện kiểm tra tổng hợp phải mất 3 ngày với 20 người chuẩn bị. Nhưng từ khi có sáng kiến, chỉ cần 15 phút với 3 người đã triển khai huấn luyện như trên trang bị thật, có thể huấn luyện mọi lúc, mọi nơi, vừa huấn luyện được cho từng vị trí, vừa huấn luyện đồng thời cho toàn kíp kiểm tra. Sáng kiến này đã giành giải nhất Giải thưởng Tuổi trẻ sáng tạo trong Quân đội năm 2020.

Thiếu tá Ngô Đức Anh trải lòng, với công việc, anh lựa chọn vì yêu thích nhưng để hiểu, gắn bó và hết mình với nó lại nhờ rất nhiều đam mê, tâm huyết và sự nỗ lực. Con đường để từ năm 2016 đến nay, anh hoàn thành 11 sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, 2 phần mềm mô phỏng huấn luyện, tham gia 2 dự án hiện đại hóa trang bị kỹ thuật của Quân chủng Hải quân cũng trải qua vô vàn chông gai, mà theo anh thì nếu không có quyết tâm, bản lĩnh cùng sự tin tưởng, ủng hộ của thủ trưởng và đồng đội thì không thể thành công.

Chuyên gia “chữa bệnh” cho ngư lôi

Trao đổi với chúng tôi, Đại tá Nguyễn Văn Hoàn, Chỉ huy trưởng Trung tâm Bảo đảm Kỹ thuật chia sẻ rằng, điểm nổi bật của đơn vị những năm qua chính là sự nở rộ của những sáng kiến, cải tiến kỹ thuật giúp tăng hiệu quả làm việc, giảm chi phí nhân công cũng như thời gian thao tác. “Là một cán bộ trẻ, dám nghĩ, dám làm, sẵn sàng đương đầu với mọi khó khăn, thử thách, Thiếu tá Ngô Đức Anh là một trong những cánh chim đầu đàn trong phong trào phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật ở đơn vị”, Đại tá Nguyễn Văn Hoàn nhấn mạnh.

Lời giới thiệu ấy càng làm tăng thêm sự hứng thú của chúng tôi khi trò chuyện với anh. Đức Anh kể, đầu năm 2021, anh về công tác tại Trung tâm với cương vị Ngành trưởng và được bổ nhiệm làm Phó trạm trưởng Trạm 63 ngay trong năm đó. Nhiệm vụ nhiều hơn, trách nhiệm nặng nề hơn nhưng anh lại càng thấy hăng say với công việc vì cảm thấy Trung tâm luôn tạo “sân chơi” để anh và đồng đội thỏa sức với đam mê.

Thiếu tá Ngô Đức Anh luôn say sưa với công việc chuyên môn. Ảnh: KHÁNH AN

Những năm qua, Đức Anh và đồng đội liên tục nghiên cứu, hoàn thành và đưa vào ứng dụng các sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, đặc biệt là những sáng kiến “chữa bệnh” cho ngư lôi. Anh cho biết: “Trong quá trình nâng cấp ngư lôi để thực hiện nhiệm vụ trên biển, tôi nhận thấy các máy phát tín hiệu trong dây chuyền kiểm tra thường xuyên khai thác có độ tin cậy không cao, nếu xảy ra hỏng hóc thì không có vật tư dự phòng thay thế, muốn khắc phục, sửa chữa được tốn rất nhiều thời gian, ảnh hưởng tới toàn bộ quá trình kiểm tra, nâng cấp và tiến độ bàn giao ngư lôi”.

Từ suy nghĩ này, anh đã nghiên cứu sáng kiến “Bộ cáp chuyển đổi kiểm tra đầu tự dẫn ngư lôi”. Sản phẩm này đòi hỏi phải nghiên cứu sâu bản chất trang bị của nhiều loại ngư lôi, nhiều loại dây chuyền kiểm tra để tìm ra điểm chung, điểm có thể chuyển đổi kết nối. Đồng thời phải xử lý tín hiệu nhỏ tới microvolt và bảo đảm an toàn cho trang bị. “Sau 6 tháng nghiên cứu và thử nghiệm nhiều lần, sáng kiến được thông qua và đưa vào sử dụng. Sản phẩm đã giúp giảm tải tần suất khai thác trên dây chuyền kiểm tra tự dẫn ngư lôi 53VA. Qua đó nâng cao tuổi thọ trang bị, có thể chuyển đổi trang bị tương đương giữa hai dây chuyền, tăng lượng trang bị dự phòng khi thực hiện nhiệm vụ nếu xảy ra hỏng hóc và nâng cao khả năng sẵn sàng chiến đấu”, Thiếu tá Ngô Đức Anh cho biết.

Tiếp đó, anh có thêm sáng kiến “Cải tiến ắc quy bộ gõ ngư lôi bắn tập bằng pin lithium”. Sáng kiến này Đức Anh mất gần một năm nghiên cứu, thử nghiệm nhiều lần mới đạt yêu cầu kỹ thuật, bảo đảm an toàn tuyệt đối cho ngư lôi và không ảnh hưởng tới kết cấu, trọng tâm của ngư lôi. Sáng kiến đã ứng dụng công nghệ pin lithium mới nhất hiện nay, cũng là cơ sở để tiếp tục nghiên cứu thay thế các loại ắc quy nguyên bản hiện có trong ngư lôi đang khai thác nói riêng và nhiều trang bị kỹ thuật, phương tiện chuyên dụng nói chung trong toàn quân.

Một trong những công trình mà Ngô Đức Anh rất tâm đắc vừa được hoàn thành là “Thiết bị bổ trợ tháo lắp khoang khí ngư lôi 53BA”. Đức Anh cho biết: “Sản phẩm đã cơ giới hóa quá trình tháo lắp khoang khí ngư lôi 53BA so với phương pháp thủ công truyền thống, từ đó bảo đảm an toàn, rút ngắn thời gian từ 4 ngày xuống còn 1 ngày, giảm công sức cho bộ đội (từ 4 người xuống còn 2 người) khi thực hiện tháo lắp để sửa chữa. Sáng kiến cũng là cơ sở để nghiên cứu các hệ thống tời kéo, băng chuyền sử dụng cho các nhà máy, xí nghiệp, công trình dân sự hóa hiện nay”.

Rời Trạm 63, chúng tôi nhớ mãi ánh mắt cương nghị và lời bộc bạch của Thiếu tá Ngô Đức Anh: “Là cán bộ trẻ, tôi luôn tâm niệm phải luôn hành động vì lợi ích chung, càng khó khăn, gian khổ càng phải bản lĩnh để vượt qua. Đồng thời cũng không được thỏa mãn với thành tích mà ngủ quên trên chiến thắng, luôn sẵn sàng, đồng hành, chia sẻ kinh nghiệm, giúp đỡ đồng đội để làm chủ vũ khí, trang bị kỹ thuật hiện đại. Khát vọng của tôi chính là nghiên cứu, sáng tạo được nhiều sản phẩm vượt trội giúp ích cho công việc và cùng đồng đội vươn tới những đỉnh cao khoa học”.

PHẠM THU THỦY