Tháng 8-2007, Thiếu tướng Hoàng Kiền, Tư lệnh Binh chủng Công binh, được Bộ Quốc phòng điều động làm Giám đốc Ban Quản lý dự án đường tuần tra biên giới (Ban Quản lý dự án 47) thuộc Bộ Tổng Tham mưu. Giữa bộn bề công việc, anh vẫn tranh thủ viết và xuất bản được 3 cuốn sách. Trong đó có tập thơ “Bài ca mở đường tuần tra biên giới”. Từ đây anh bắt đầu viết sách để phổ biến kinh nghiệm và quy trình kỹ thuật làm đường. Anh đã viết cuốn thơ “Quy trình thi công mặt đường bê tông xi măng”. Cuốn sách thơ của anh nhanh chóng trở thành “tài liệu” hữu ích, được phổ biến rộng rãi cho các đơn vị thi công đường tuần tra suốt dọc chiều dài biên giới của Tổ quốc. Năm 2014, anh viết 3 cuốn sách. 3 năm (2023-2025), anh viết và xuất bản 8 cuốn sách, cuốn thấp nhất cũng dày tới 400 trang. Các cuốn sách: “Một thời biển đảo Trường Sa”, “Tây Trường Sơn-tình sâu-nghĩa nặng” và “Những chuyến đi trên đất Triệu Voi” đều hơn 600 trang. 20 cuốn sách của mình, anh đã dành cho đề tài Trường Sơn 6 cuốn dày dặn.

leftcenterrightdel
Thiếu tướng Hoàng Kiền tặng sách các sinh viên Lào. Ảnh: TIỀN PHONG 

Tôi rất cảm phục Thiếu tướng Hoàng Kiền về việc viết nhanh của anh. Có những cuốn sách do câu thúc về thời gian, anh đã tập trung ngày đêm để kịp xuất bản. Nhiều cuốn sách dày 500-600 trang mà anh chỉ viết chưa đầy hai tháng, như cuốn “Những chuyến đi trên đất Triệu voi”, “Chuyến sang xứ cờ hoa”. Cuốn “Chuyến sang xứ cờ hoa” xứng đáng là một kỷ lục. Anh đã thai nghén cuốn sách này ngay từ khi được mời “tháp tùng” Chủ tịch nước Lương Cường sang công tác tại Hoa Kỳ. Vì thế mà mọi sự kiện, mọi hoạt động của đoàn đã được anh ghi chép tỉ mỉ, chi tiết một cách thú vị...

Một điều đặc biệt nữa là sách của Thiếu tướng Hoàng Kiền có rất nhiều ảnh tư liệu để bổ sung có giá trị cho nội dung cuốn sách. Cuốn “Chuyến sang xứ cờ hoa” đã tạo nên một kỷ lục: 152 trang ảnh màu. Nếu làm độc lập, 152 trang ảnh này đã có thể in riêng thành một cuốn sách ảnh sinh động cho chuyến đi rồi!

Chiếc ipad cũ là vật bất ly thân của Thiếu tướng Hoàng Kiền. Điều ngạc nhiên là anh “mổ cò” rất nhanh chỉ bằng ngón trỏ của bàn tay trái! Thế mà chữ nghĩa cứ “tuôn ra” ầm ầm! Anh tranh thủ viết mọi lúc, mọi nơi. Bất chợt xuất hiện điều gì lý thú trong đầu là anh “mổ cò” ngay. Cũng từ cái ipad này, anh đã làm và đăng lên trang cá nhân hàng trăm video clip, chụp hàng trăm bức ảnh gắn liền với hoạt động phong phú, không ngừng nghỉ của anh.

Thiếu tướng Hoàng Kiền còn viết rất nhiều thơ. Anh “sản xuất” thơ rất nhanh. Tôi nhớ, có lần anh đã hứa với Chánh Văn phòng Hội Truyền thống Trường Sơn-Đường Hồ Chí Minh Việt Nam, Đại tá Trần Văn Phúc (qua đời năm 2023), rằng sẽ có thơ đọc tặng đồng đội tại cuộc gặp mặt đầu xuân. Tối hôm trước anh từ quê nhà xã Giao Thịnh, huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định (nay là xã Giao Ninh, tỉnh Ninh Bình) lên Hà Nội khá muộn. Sáng hôm sau, lên xe buýt đến cơ quan, anh mới sực nhớ còn nợ  bài thơ xuân. Thế là anh viết bài thơ ngay trên xe. Đến cơ quan Hội thì bài thơ cũng được viết xong...

Tôi đã chứng kiến tại khá nhiều sự kiện mà Thiếu tướng Hoàng Kiền tham dự. Anh đã làm thơ tại chỗ, đọc tặng thơ trong tiếng vỗ tay cảm động và thán phục của đồng đội. Tôi biết, hàng trăm bài thơ đã ra đời trong nhiều hoàn cảnh như thế trong hơn mười năm qua khi anh đảm nhận chức vụ Phó chủ tịch Hội Truyền thống Trường Sơn-Đường Hồ Chí Minh Việt Nam. Anh đã làm rất nhiều việc hiệu quả và đầy ý nghĩa cho Trường Sơn, cho Hội Truyền thống Trường Sơn-Đường Hồ Chí Minh Việt Nam.

Thiếu tướng Hoàng Kiền lúc nào cũng viết. Bút lực và sức làm việc của anh thật dồi dào đáng kinh ngạc. Anh viết để giải tỏa, vì lẽ phải, vì lý tưởng và viết không phải để được nổi tiếng mà là để thỏa niềm đam mê. Viết vì Trường Sơn thôi thúc trong anh. Viết để trả nợ Trường Sơn... Anh là hội viên sáng lập của Hội Văn học-Nghệ thuật Trường Sơn. Anh đã vinh dự được tặng nhiều danh hiệu và phần thưởng cao quý: Anh hùng LLVT nhân dân, năm 2015; đồng tác giả Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học và công nghệ, năm 2017...

Nhà văn, nhà báo PHẠM THÀNH LONG