Sinh ra và lớn lên tại xã Liên Minh, tỉnh Phú Thọ, năm 2016, tốt nghiệp ngành điện-điện tử, Học viện Kỹ thuật Quân sự, Nguyễn Mạnh Toàn được phân công về công tác tại Trung tâm Kỹ thuật thông tin công nghệ cao và dần trưởng thành qua từng nhiệm vụ.
Nhớ lại lần đầu trực tiếp tham gia xử lý sự cố kỹ thuật, anh kể: “Năm 2017, đơn vị nhận được thông báo sự cố “treo” hệ thống quản lý của máy chủ, mất khả năng giám sát toàn bộ thiết bị mạng truyền dẫn quang quân sự. Trung tâm điều hành thông tin liên lạc quân sự cấp 1 thông báo, yêu cầu chúng tôi phối hợp kiểm tra, xử lý. Ngay lập tức, chúng tôi tổ chức rà soát tình trạng, đưa ra các phương án vu hồi thông tin để bảo đảm an toàn cho hệ thống, tổ chức phân chia nhiệm vụ cho từng đồng chí. Thời điểm đó, cả Ban gần như thức trắng để nghiên cứu tài liệu, đọc hàng nghìn tệp ghi lại lịch sử của hệ thống. Sau đó, chúng tôi phát hiện một thiết bị hoạt động lâu ngày bị lỗi, liên tục đẩy yêu cầu xử lý lên hệ thống, làm “treo” máy chủ. Ngay sau khi phát hiện, chúng tôi khắc phục lỗi thiết bị, khôi phục khả năng hoạt động của hệ thống quản lý, giám sát. Qua những lần xử lý sự cố như vậy, chúng tôi đã tích lũy thêm được nhiều kinh nghiệm quý. Có những vấn đề nếu chỉ học lý thuyết thì rất khó hình dung, nhưng khi trực tiếp xử lý mới hiểu sâu hơn về hệ thống và bình tĩnh tìm nguyên nhân, từng bước giải quyết vấn đề”.
Thiếu tá Nguyễn Mạnh Toàn cho biết, đối với người làm công tác kỹ thuật, các sự cố kỹ thuật có thể xảy ra mà không báo trước. Anh nhớ nhất là lần được đơn vị giải quyết nghỉ tranh thủ hồi tháng 7-2018. Khoảng 2 giờ hôm ấy, anh nhận được điện thoại của chỉ huy thông báo có sự cố trên hệ thống. Không chần chừ, anh nhanh chóng mang theo tư trang ra bến xe để bắt chuyến xe sớm nhất trở về đơn vị. Trên đường di chuyển, anh còn tranh thủ gọi điện trao đổi với đồng đội cùng phân tích tình trạng hệ thống, tìm nguyên nhân và phương án khắc phục sự cố. Gần 6 giờ, anh Toàn có mặt tại đơn vị. Ngay trong ngày, anh cùng đồng đội tiếp cận, xử lý và khắc phục được lỗi máy chủ.
    |
 |
| Thiếu tá Nguyễn Mạnh Toàn (người đứng) cùng các cộng sự tham gia xử lý sự cố kỹ thuật. Ảnh: NAM TIẾN |
Được biết, quá trình bảo đảm kỹ thuật cho hệ thống thông tin liên lạc, Thiếu tá Nguyễn Mạnh Toàn và đồng đội đã trực tiếp xử lý, hỗ trợ khắc phục nhiều sự cố thông tin; đồng bộ hơn 100 thiết bị truyền dẫn quang, 41 thiết bị ghép bước sóng trên các đường trục truyền dẫn quang quân sự mới; thiết kế, thử nghiệm, triển khai thiết bị truyền dẫn ghép bước sóng quang mật độ cao và thiết bị truyền tải quang cho các trạm thông tin, bảo đảm băng thông rộng cho truyền tải thông tin quân sự Bắc-Nam... Trong công tác sản xuất, sửa chữa, anh luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ theo sản lượng và tiến độ yêu cầu. Giai đoạn 2019-2024, anh trực tiếp sửa chữa hàng trăm trang bị, vật tư kỹ thuật...
Từ những vấn đề nảy sinh trong thực tiễn công tác, anh Toàn luôn trăn trở tìm cách giải quyết, từng bước đúc kết kinh nghiệm thực tế thành các sáng kiến, đề tài có tính ứng dụng cao. Năm 2019, anh nhận thấy thực tế trên hệ thống truyền dẫn quang quân sự có nhiều tuyến truyền dẫn có cự ly lớn, nhu cầu sử dụng bộ khuếch đại quang rất cao. Tuy nhiên, thiết bị khuếch đại của hãng có giá thành cao, việc bảo đảm kỹ thuật, sửa chữa gặp nhiều khó khăn về linh kiện và thời gian xử lý. Từ đó anh luôn trăn trở phải nghiên cứu, chế tạo thiết bị, vừa chủ động bảo đảm kỹ thuật, vừa từng bước làm chủ công nghệ, nâng cao tính ổn định và khả năng dự phòng của hệ thống.
Nghĩ là làm, anh cùng hai cộng sự bắt tay vào nghiên cứu. Nhưng khi ấy lại gặp khó khăn rất lớn, đó là tài liệu chuyên sâu về quang chưa được phổ biến rộng rãi, linh kiện, vật tư không có sẵn trong nước mà phải đặt mua từ nước ngoài nên mất nhiều thời gian và giá thành rất cao. Để tháo gỡ khó khăn, anh động viên đồng đội và phân công nhiệm vụ theo sở trường của từng người. Anh nghiên cứu tối ưu phần quang, hai cộng sự còn lại nghiên cứu phần điều khiển và điện. Sau đó, cả nhóm tìm hiểu, lựa chọn linh kiện phù hợp, tính toán các tham số và tiến hành thử nghiệm nhiều lần. Sau thời gian kiên trì thử nghiệm với không ít lần thất bại, sáng kiến “Nghiên cứu thiết kế, chế tạo bộ khuếch đại quang EDFA” được nghiệm thu và áp dụng rộng rãi trên hệ thống thông tin liên lạc quân sự từ năm 2020. Năm 2021, sáng kiến được trao giải nhất Giải thưởng Tuổi trẻ sáng tạo trong Quân đội lần thứ 21. Nối tiếp thành công, năm 2022, đề tài “Nghiên cứu thiết kế, chế tạo bộ khuếch đại quang RAMAN” do anh làm chủ nhiệm đoạt giải ba Giải thưởng Tuổi trẻ sáng tạo trong Quân đội lần thứ 22. Đặc biệt, anh Toàn vinh dự được Bộ Quốc phòng tuyên dương là một trong những Gương mặt trẻ tiêu biểu toàn quân năm 2021.
PHƯƠNG NINH