Thiếu tá Lưu Đức Doanh, nguyên Đại đội trưởng Đại đội 13, Tiểu đoàn 4 Vô tuyến điện tiếp sức (VTĐTS), Bộ tư lệnh Thông tin liên lạc, người trực tiếp điều khiển phiên liên lạc trên sóng VTĐTS giữa Đại tướng Văn Tiến Dũng, Tư lệnh Chiến dịch Hồ Chí Minh và Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Tổng Tư lệnh Quân đội nhân dân Việt Nam, lúc 12 giờ ngày 30-4-1975 tại Sở chỉ huy Chiến dịch Hồ Chí Minh ở Lộc Ninh.
Ông kể lại: “Từ ngày 26 đến 30-4-1975, VTĐTS là phương tiện liên lạc chủ yếu giữa các cánh quân với Sở chỉ huy chiến dịch. Đại đội 13 (Cụm VTĐTS X75 phục vụ Bộ chỉ huy chiến dịch) khi đó ở đỉnh núi Ông (cao điểm 280 trên đất Lộc Ninh), cách Sở chỉ huy chừng 7km đường chim bay. Cho đến ngày 29-4-1975, 6 hướng liên lạc do cụm này đảm nhiệm với các Quân đoàn 1, 2, 3, 4, Đoàn 232 và JK1 (hướng Hà Nội) vẫn thông suốt.
Đêm 29, rạng sáng 30-4, Bộ chỉ huy chiến dịch lệnh cho các mũi thọc sâu tiến công những khu vực đầu não của địch. Bỗng dưng, lúc 9 giờ 30 phút ngày 30-4, X75 mất liên lạc với Quân đoàn 2, ngay trước đó, Quân đoàn 2 báo cáo đang chiến đấu với địch ở núi Thị, Xuân Lộc-cửa ngõ Sài Gòn. Các cán bộ Phòng Tác chiến nhận định: Quân đoàn 2 đang đột kích mũi thọc sâu... do vậy, Cụm VTĐTS X75 bình tĩnh theo dõi.
Cùng lúc ấy, tại JK1 ở Hà Nội, do Đại đội 15, Tiểu đoàn 4 đảm nhiệm phục vụ Bộ Tổng Tham mưu (BTTM) chỉ đạo, chỉ huy chiến đấu, điện báo viên Nghiêm Xuân Thát thấy luồng tín hiệu gào lên ào ào kéo dài đều đều trong tổ hợp tai nghe. Mất liên lạc với Quân đoàn 2, toàn ca trực 15 người sửng sốt, lo âu. Phòng Tác chiến, Phòng Điện báo truyền chữ dồn dập những bức điện khẩn gửi mặt trận Quân đoàn 2, đều bị chững lại. Trực ban tác chiến, có đồng chí không kiềm chế được, quát anh Thát: “Giờ phút nước sôi lửa bỏng như thế này mà thông tin để mất liên lạc. Đồng chí phải hoàn toàn chịu trách nhiệm về việc này. Đây là xương máu của bộ đội ngoài chiến trường đấy”.
Các chiến sĩ JK1 kiên nhẫn theo dõi trên máy. 30 phút trôi qua trong náo động cả Trung đoàn 205 (đơn vị phụ trách tổng hợp các phương tiện thông tin ở Khu A-Sở chỉ huy cơ bản của BTTM trong thành Hoàng Diệu, Hà Nội). Các cán bộ chuyên môn giỏi nhất ở cơ quan tham mưu của Bộ tư lệnh Thông tin liên lạc tập trung nghiên cứu tìm nguyên nhân mất liên lạc, đề xuất phương án giải quyết sớm nhưng vẫn bế tắc. Cán bộ của Cục Tác chiến đứng ngồi không yên, có đồng chí chạy sang cả phòng trực máy thông tin kiểm tra...
90 phút mất liên lạc trôi qua. Lúc 11 giờ, thủ trưởng Bộ tư lệnh Thông tin liên lạc ra lệnh cho đồng chí trực ban của Bộ tư lệnh điện vào Phòng Thông tin của Sở chỉ huy Chiến dịch Hồ Chí Minh, cho rút bớt một xe tiếp sức ở chỗ nào đấy, đưa đến Quân đoàn 2 ngay trong buổi trưa 30-4 để liên lạc với Bộ Quốc phòng.
Sau 40 phút chờ đợi căng thẳng và hy vọng, đúng 11 giờ 40 phút, tiếng rào trong tổ hợp tai nghe im bặt, chuông vô tuyến điện vang lên, Nghiêm Xuân Thát dõng dạc: “Đây rồi! JK1 đây”. Tiếng đồng chí báo thoại viên VTĐTS Quân đoàn 2 hét lên trong máy: “Chúng tôi vào Sài Gòn rồi! Đang ở nóc dinh Độc Lập rồi!”.
Thì ra, Quân đoàn 2-mũi đột kích thọc sâu, trên đà tiến công thần tốc và táo bạo hơn lúc nào hết đã nảy ra một quyết đoán lịch sử: Chắc thắng! Không thể khác, bất chấp mọi nguy hiểm, nhanh chóng dứt điểm trận đánh cuối cùng, xông thẳng đến dinh Độc Lập buộc đối phương đầu hàng. Trạm VTĐTS của Quân đoàn được lệnh gấp di chuyển theo mũi thọc sâu, không kịp báo cắt liên lạc.
VTĐTS Chiến dịch Hồ Chí Minh trở lại thông suốt. Chỉ huy Quân đoàn 2 báo cáo với Tư lệnh chiến dịch về các thời điểm xe tăng ta vào dinh Độc Lập, nội các Dương Văn Minh đầu hàng, người cắm lá cờ giải phóng trên nóc dinh...
12 giờ ngày 30-4-1975, trên sóng VTĐTS tuyến núi Ông-Hà Nội, Đại tướng Văn Tiến Dũng báo cáo với Tổng Tư lệnh Võ Nguyên Giáp về tin chiến thắng. Kết thúc cuộc trao đổi lịch sử ấy, Đại tướng Võ Nguyên Giáp nói: “Cho tôi gửi lời hỏi thăm, chúc sức khỏe và ôm hôn toàn thể cán bộ, chiến sĩ đã tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh đại thắng”.
PHẠM XƯỞNG