Khẳng định sự hy sinh của đồng chí là biểu tượng sáng ngời của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, trong lời điếu do đồng chí Vũ Trọng Ngọc, Chỉ huy trưởng Ban chỉ huy quân sự phường Tây Hồ đã trình bày ngắn gọn quá trình hoạt động cách mạng của đồng chí Đặng Xuân Cảnh. Năm 1972, theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, đồng chí tình nguyện lên đường nhập ngũ, vào chiến đấu tại chiến trường miền Tây Nam Bộ trong đội hình Tiểu đoàn 6, Trung đoàn 20, Quân khu 9. Giai đoạn này, Trung đoàn 20 đang thực hiện nhiệm vụ chiến đấu chống địch phá hoại Hiệp định Paris, lấn chiếm vùng giải phóng trên địa bàn xã Vĩnh Hòa Hưng, huyện Gò Quao, tỉnh Kiên Giang.
Đồng chí Đặng Xuân Cảnh đã cùng đồng đội chiến đấu dũng cảm, tham gia nhiều trận đánh ác liệt, góp phần cùng đơn vị bảo vệ và mở rộng vùng giải phóng. Trong trận chiến đấu ác liệt diễn ra tại Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang (nay là tỉnh An Giang) ngày 18-8-1973, đồng chí không may trúng đạn và bị thương nặng. Đồng đội nhanh chóng đưa đồng chí về trạm phẫu tiền phương của Trung đoàn bên bờ kênh Sáu Kim. Nhưng do vết thương quá nặng, đồng chí đã hy sinh cùng ngày. Sau khi hy sinh một thời gian, phần mộ của liệt sĩ Đặng Xuân Cảnh được đưa về an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ tỉnh An Giang với tấm bia ghi “Mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin”.
    |
 |
Lễ truy điệu và an táng hài cốt liệt sĩ Đặng Xuân Cảnh, tháng 12-2025. Ảnh: VIỆT PHƯƠNG
|
Trải qua nhiều năm tìm kiếm, bằng tinh thần trách nhiệm và sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan chức năng Trung ương, địa phương và thân nhân liệt sĩ, đến năm 2016, danh tính liệt sĩ Đặng Xuân Cảnh đã được xác định chính xác bằng phương pháp giám định ADN. Theo đó, ngày 10-10-2016, Cục Người có công, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội (nay là Bộ Nội vụ) thông báo kết luận của Viện Pháp y Quân đội xác định danh tính hài cốt liệt sĩ Đặng Xuân Cảnh ở vị trí mộ số 1, hàng 6, lô 3, khu A, Nghĩa trang Liệt sĩ tỉnh An Giang.
Sau một thời gian tiến hành các thủ tục cần thiết với nỗ lực, quyết tâm của các bạn học cùng lớp với đồng chí Đặng Xuân Cảnh Trường cấp 3 Chu Văn An (nay là Trường THPT chuyên Chu Văn An) Hà Nội (niên khóa 1970-1973), thân nhân liệt sĩ và sự giúp đỡ, tạo điều kiện của các sở, ban, ngành chức năng tỉnh An Giang và TP Hà Nội, hài cốt liệt sĩ Đặng Xuân Cảnh được di chuyển từ Nghĩa trang Liệt sĩ tỉnh An Giang về quê nhà ngày 20-12-2025, sau đó được đưa về an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ TP Hà Nội.
Tại lễ truy điệu và an táng hài cốt liệt sĩ, bà Hạ Hồng Hà, đại diện bạn học lớp G, Trường cấp 3 Chu Văn An đã thay mặt bạn bè chia sẻ những hồi ức về người bạn học giàu lý tưởng cùng hành trình nhiều năm kiên trì tìm kiếm, xác minh thông tin và phối hợp giám định ADN để đưa liệt sĩ trở về với gia đình, quê hương. Tiếp đó, cựu chiến binh Trương Ngọc Quang, nguyên chiến sĩ Trung đoàn 20, đại diện đồng đội từng chiến đấu cùng đơn vị với đồng chí Đặng Xuân Cảnh, xúc động ôn lại những năm tháng chiến tranh gian khổ, tinh thần chiến đấu kiên cường, lòng dũng cảm và sự hy sinh cao cả của người đồng chí, đồng đội thân yêu. “Sau hơn 50 năm hy sinh, đồng chí Cảnh đã trở về trong vòng tay gia đình, đồng đội và nhân dân với đầy đủ tên tuổi, quê quán. Phía sau mỗi hài cốt liệt sĩ được tìm thấy, mỗi ngôi mộ được khắc tên là những đóng góp thầm lặng của biết bao người. Dù gian nan, vất vả nhưng tôi tin hành trình tri ân sẽ không dừng lại bởi đất nước không bao giờ quên những người con ưu tú đã ngã xuống vì Tổ quốc”, cựu chiến binh Trương Ngọc Quang nói.
TƯỜNG HUẤN