Đến thăm Sư đoàn 301, chúng tôi được Đại tá Đinh Văn Tiến, Phó chính ủy Sư đoàn giới thiệu về những dấu mốc lịch sử của đơn vị. Trải qua nhiều giai đoạn, thực hiện nhiều nhiệm vụ trong những điều kiện khác nhau, song ở mỗi thời kỳ, cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn luôn nêu cao tinh thần đoàn kết, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Trong chặng đường ấy, Sư đoàn 301 có 2 tập thể và 3 cá nhân được Đảng, Nhà nước tuyên dương danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân.
Cùng các chiến sĩ trẻ của Sư đoàn tham gia một buổi học tập truyền thống, nghe giới thiệu về những hiện vật đang được trưng bày tại nhà truyền thống của đơn vị, chúng tôi đi từ bất ngờ đến tự hào. Trong không gian trưng bày, chúng tôi rất xúc động khi thấy 3 bức tượng của các Anh hùng LLVT nhân dân thuộc Sư đoàn được đặt ở vị trí trang trọng. Nghe đồng chí thuyết minh viên giới thiệu về chiến công, thành tích của họ, ai cũng rưng rưng. Đặc biệt là tấm gương của Anh hùng LLVT nhân dân, liệt sĩ Nguyễn Đình Thuần trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc.
    |
 |
| Chiến sĩ mới Trung đoàn 692, Sư đoàn 301 thực hành kiểm tra nội dung bắn súng, tháng 5-2026. |
Lịch sử Sư đoàn 301 ghi rõ, Trung úy Nguyễn Đình Thuần nguyên là Đại đội trưởng Đại đội 2, Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 12, một trong những đơn vị tiền thân của Trung đoàn 692, Sư đoàn 301 ngày nay. Ngày 17-2-1979, đối phương sử dụng xe tăng, pháo yểm trợ tấn công vào vị trí đơn vị do Trung úy Nguyễn Đình Thuần phụ trách. Trong trận đánh hôm ấy, ông bị thương gãy nát cánh tay nhưng vẫn cố tự băng bó, tiếp tục chỉ huy bộ đội đẩy lùi các đợt tiến công. Bị thương ở đùi và bụng, quân y băng bó và đề nghị đưa về tuyến sau nhưng ông không đồng ý mà ở lại sát cánh cùng đồng đội và đã anh dũng hy sinh. Ngày 19-12-1979, liệt sĩ Nguyễn Đình Thuần được Đảng, Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân...
Chiến công của thế hệ đi trước được tiếp nối bằng những việc làm cụ thể của cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn 301 hôm nay. Tại Trung đoàn 692, đơn vị đủ quân của Sư đoàn 301, những ngày này sôi nổi các hoạt động hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống LLVT Thủ đô. Đón chúng tôi, Trung tá Nguyễn Văn Khiêu, Phó chính ủy Trung đoàn tự hào kể về chặng đường xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của đơn vị. Theo đó, tháng 8-1954, Tiểu đoàn 12 (sau là Trung đoàn 12) trong đội hình Trung đoàn 600 Công an nhân dân vũ trang được thành lập và đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ bảo vệ Trung ương Đảng, Chính phủ, Bác Hồ từ Chiến khu Việt Bắc về Hà Nội và ra mắt trước quốc dân đồng bào. Khi tách khỏi lực lượng Công an nhân dân vũ trang, Trung đoàn 12 được điều chuyển về trực thuộc Sư đoàn 301, Quân khu Thủ đô (nay là Bộ tư lệnh Thủ đô Hà Nội). Đến tháng 10-1980, Bộ Quốc phòng quyết định chuyển phiên hiệu Trung đoàn 12 thành Trung đoàn 692. Qua bao năm tháng làm nhiệm vụ bảo vệ, chiến đấu, giữ vững chủ quyền lãnh thổ của Tổ quốc, truy lùng biệt kích, thám báo, tiễu phỉ; bảo vệ biên giới Việt-Lào, biên giới Tây Nam và phía Bắc đầy gian khổ ác liệt, cơ động sẵn sàng chiến đấu bảo vệ Thủ đô..., Trung đoàn 692-Đoàn Thanh Xuyên anh hùng đã vượt qua mọi khó khăn, thử thách, lập nhiều chiến công xuất sắc.
|
 |
| Cán bộ Trung đoàn 692, Sư đoàn 301 trao đổi về việc ứng dụng chuyển đổi số trong huấn luyện, tháng 3-2026. Ảnh: NGỌC HÒA |
Cùng với sự chuyển mình của đất nước và Quân đội, với truyền thống “Trung kiên, dũng cảm, luyện giỏi, đánh thắng”, Trung đoàn 692 được các cấp tin tưởng giao thực hiện nhiều nhiệm vụ quan trọng. Trung đoàn thường xuyên được kiện toàn tổ chức, biên chế, tập trung nâng cao chất lượng huấn luyện, trình độ, khả năng sẵn sàng chiến đấu. Trong đó, chú trọng huấn luyện thực hành tác chiến trong mọi tình huống, rèn luyện khả năng cơ động, tổ chức diễn tập nâng cao chất lượng tổng hợp; xây dựng và luyện tập các phương án bảo vệ mục tiêu trọng yếu và tham gia các sự kiện chính trị trọng đại trên địa bàn Thủ đô. Những năm gần đây, Trung đoàn luôn giữ vững danh hiệu đơn vị vững mạnh toàn diện “mẫu mực, tiêu biểu”, “Đơn vị huấn luyện giỏi” và đơn vị xuất sắc trong Phong trào Thi đua Quyết thắng. Một trong những dấu ấn nổi bật là việc góp phần vào thành công của cuộc diễn tập khu vực phòng thủ TP Hà Nội năm 2024 (HN-24).
Trao đổi với chúng tôi, Thiếu tá Nguyễn Hoàng Hải, Trung đoàn trưởng Trung đoàn 692 cho biết: “Thực hiện nhiệm vụ HN-24, khi ấy tôi là Phó trung đoàn trưởng, Tham mưu trưởng Trung đoàn đã trực tiếp chỉ huy hàng trăm cán bộ, chiến sĩ, cơ động lực lượng gần 200km, trong 2 tháng tổ chức xây dựng trận địa, chuẩn bị hầm hào, công sự và các điều kiện phục vụ diễn tập. Khi mọi công việc cơ bản hoàn tất, chỉ chờ ngày bước vào cuộc diễn tập thì bão Yagi ập đến. Hậu quả là toàn bộ công tác chuẩn bị gần như về không”. Một tình huống hoàn toàn bất ngờ. Nhưng với bản lĩnh và sự vào cuộc nhanh chóng của các thành phần, Thiếu tá Nguyễn Hoàng Hải tiếp tục chỉ huy các lực lượng khắc phục hậu quả. Cơn bão qua đi, cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 692 lại nhanh chóng có mặt trên trận địa, người khơi thông dòng nước, người gia cố hầm hào, sửa chữa những vị trí bị sạt lở, hư hỏng. Sau những ngày làm việc khẩn trương, mọi công tác hoàn tất, bảo đảm chất lượng như ban đầu. Nhờ đó, cuộc diễn tập diễn ra theo đúng kế hoạch, được các cấp đánh giá cao. Kết thúc diễn tập, Trung đoàn được TP Hà Nội và Bộ tư lệnh Thủ đô Hà Nội tặng bằng khen...
Trước yêu cầu nhiệm vụ ngày càng cao, cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 692 luôn chủ động tìm tòi, sáng tạo, nâng cao chất lượng huấn luyện. Trên thao trường, bãi tập, cán bộ, chiến sĩ tích cực huấn luyện, học tập, noi gương thế hệ đi trước. Là một trong những cán bộ trẻ của đơn vị, Đại úy Tạ Văn Hiếu, Đại đội trưởng Đại đội 9, Tiểu đoàn 6 luôn có những sáng kiến, cải tiến để nâng cao chất lượng huấn luyện. Tiêu biểu như các sáng kiến đoạt giải cao cấp Sư đoàn như: “Thiết bị điều khiển bia ẩn hiện” đoạt giải nhất, năm 2023; “Thiết bị đóng bánh thuốc nổ” đoạt giải nhì, năm 2024; “Thiết bị hỗ trợ ngắm bia chỉ đỏ” đoạt giải khuyến khích, năm 2025... Các sáng kiến được đưa vào áp dụng rộng rãi, góp phần hỗ trợ bộ đội trong huấn luyện, nâng cao hiệu quả thực hiện nhiệm vụ. Với những kết quả, thành tích trong công tác, 3 năm liên tiếp (2023-2025), anh được tặng danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở. Trò chuyện với Đại úy Tạ Văn Hiếu, anh say sưa kể về đồng đội, về những sáng tạo mà anh cùng tập thể đơn vị đã hoàn thành góp phần nâng cao chất lượng huấn luyện. Qua tìm hiểu chúng tôi được biết, tại Hội thi sáng kiến cải tiến kỹ thuật năm 2026 của Trung đoàn 692, đã có gần 80 sáng kiến tiêu biểu được đánh giá có hàm lượng trí tuệ cao, có sự đổi mới, tính sáng tạo, khả năng ứng dụng vào thực tiễn và nhân rộng ở cơ quan, đơn vị. Đây là con số ấn tượng cho thấy bước chuyển mình của đơn vị, là minh chứng cho khẳng định của Thượng tá Đặng Thái Sơn, Chính ủy Trung đoàn 692: “Đảng ủy, chỉ huy Trung đoàn thường xuyên lãnh đạo, chỉ đạo toàn đơn vị xây dựng nhiều mô hình hay, cách làm sáng tạo nhằm khơi dậy tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới, sáng tạo của cán bộ, nhân viên toàn Trung đoàn trong mọi lĩnh vực công tác”.
HÀ CHUNG - PHƯƠNG NINH