Bứt phá từ điểm tựa truyền thống

Những địa danh và chiến công lịch sử

Khi trao đổi với chúng tôi, Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Ngân, Phó chủ nhiệm Chính trị Quân khu 2 tự hào nhắc đến những địa danh và chiến công lịch sử trên địa bàn Quân khu 2. Anh cho biết: Ngày 19-10-1946, theo Quyết định của Trung ương, Chiến khu 10 được thành lập, gồm các tỉnh: Lào Cai, Hà Giang, Yên Bái, Tuyên Quang, Phú Thọ, Vĩnh Yên và huyện Mai Đà, tỉnh Hòa Bình. Ngày 8-9-1995, Bộ Quốc phòng ra Quyết định số 794/QĐ-QP công nhận ngày 19-10-1946 là Ngày truyền thống của LLVT Quân khu 2. Ngày nay, địa bàn Quân khu 2 gồm các tỉnh: Phú Thọ, Tuyên Quang, Lào Cai, Sơn La, Điện Biên và Lai Châu.

Chỉ huy Sư đoàn 304 (Quân khu 2) tuyên dương những chiến sĩ bắn giỏi.

Các thế hệ cán bộ, chiến sĩ LLVT và nhân dân trên địa bàn Quân khu 2 luôn tự hào về vùng đất Tây Bắc Tổ quốc với những địa danh ghi dấu chiến công lịch sử trong các cuộc kháng chiến và sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc. Đó là “Thủ đô khu giải phóng”, trung tâm “Thủ đô kháng chiến” Tân Trào (tỉnh Tuyên Quang) trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945 và 9 năm trường kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp. Là địa bàn diễn ra các chiến dịch và các trận đánh lớn giành thắng lợi vang dội như: Chiến dịch Việt Bắc Thu- Đông năm 1947 với chiến thắng Sông Lô; Chiến dịch Sông Thao năm 1949 với trận Phố Ràng; các chiến dịch Lê Hồng Phong 1, Trần Hưng Đạo, Lý Thường Kiệt diễn ra năm 1950-1951 và Chiến dịch Tây Bắc năm 1952. Đặc biệt là cuộc tiến công chiến lược năm 1953-1954, đỉnh cao là thắng lợi của Chiến dịch Điện Biên Phủ “chấn động địa cầu”, kết thúc hào hùng cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Sau khi miền Bắc giải phóng và tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa, cán bộ, chiến sĩ LLVT Quân khu 2 đi đầu trong công cuộc kiến thiết đất nước, thực hiện nhiệm vụ kết hợp kinh tế với quốc phòng, tham gia xây dựng những nông trường lớn ở Điện Biên, Sơn La, Lào Cai... Quân khu 2 có những đơn vị đầu tiên làm nhiệm vụ quốc tế, chiến đấu và giúp bạn Lào giành thắng lợi trong các chiến dịch Nậm Thà, Nậm Bạc, Cánh Đồng Chum-Xiêng Khoảng... Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, cùng với hàng nghìn cán bộ, chiến sĩ, thanh niên nhập ngũ chi viện chiến trường miền Nam, quân và dân trên địa bàn Quân khu 2 vừa tích cực lao động sản xuất, vừa anh dũng chiến đấu chống sự leo thang chiến tranh phá hoại ra miền Bắc của đế quốc Mỹ. Hình ảnh những dân quân huyện Phù Yên và nữ dân quân Yên Châu (tỉnh Sơn La), dân quân xã Tiền Châu, huyện Yên Lãng, tỉnh Vĩnh Phú, dùng súng bộ binh bắn rơi máy bay Mỹ... đã tô thắm truyền thống anh hùng của nhân dân và LLVT Quân khu 2.

Sau ngày đất nước thống nhất, bước vào sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc, cán bộ, chiến sĩ LLVT Quân khu 2 không chỉ làm tròn nhiệm vụ chiến đấu bảo vệ biên giới mà còn tích cực tham gia phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội ở địa phương. Những năm gần đây, cán bộ, chiến sĩ LLVT Quân khu 2 không ngừng nỗ lực huấn luyện, nâng cao trình độ, khả năng sẵn sàng chiến đấu; chủ động làm nhiệm vụ “chiến đấu trong thời bình” là phòng, chống lụt, bão, khắc phục hậu quả thiên tai, cháy rừng và phòng, chống dịch bệnh...

Tiếp nối truyền thống   

Dự cuộc Tọa đàm với chủ đề “Quân khu 2 đinh ninh lời Bác dạy” do Bộ tư lệnh Quân khu 2 phối hợp với Báo Quân đội nhân dân tổ chức vào tháng 5-2018, tôi được gặp Đại tá, Anh hùng LLVT nhân dân La Văn Cầu (1931-2026), nguyên chiến sĩ Đại đội 671, Tiểu đoàn 251, Trung đoàn 174 (nay thuộc Sư đoàn 316, Quân khu 2). Ông kể: “Tôi nhập ngũ tháng 10-1948 vào đơn vị bộ đội địa phương tỉnh Cao Bằng, sau đó được biên chế về Đại đội 671, Tiểu đoàn 251, Trung đoàn 174. Tôi đã cùng đơn vị trực tiếp chiến đấu trên Đường số 4. Tham gia Chiến dịch Biên giới năm 1950, Trung đoàn tôi nhận nhiệm vụ đánh trận then chốt ở Đông Khê, mở màn chiến dịch và giành thắng lợi, góp phần tiêu diệt hai Binh đoàn Le Page và Charton của Pháp, giải phóng vùng đất biên giới rộng lớn. Trong trận đánh Đông Khê, tôi đánh bộc phá mở cửa, bị đạn địch bắn nát cánh tay phải. Tôi chịu đau đớn khi nhờ đồng đội chặt giúp cánh tay bị thương để tiếp tục ôm bộc phá xông lên, phá tan lô cốt địch. Với tinh thần chiến đấu dũng cảm, tham gia hàng chục trận đánh lớn, nhỏ, tôi được cử đi dự Đại hội Chiến sĩ thi đua và cán bộ gương mẫu toàn quốc lần thứ nhất (tháng 5-1952) và vinh dự trở thành một trong 7 anh hùng được tuyên dương tại đại hội. Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã biểu dương tôi: “La Văn Cầu là lá cờ đầu của phong trào thi đua giết giặc lập công trong Quân đội”.

Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ Bộ CHQS tỉnh Tuyên Quang triển khai nhiệm vụ tại thực địa.

Sau đó, tôi được đi học văn hóa và trở thành cán bộ Quân đội, nghỉ hưu năm 1996. Trong quân ngũ và khi đã nghỉ hưu, tôi luôn phấn đấu rèn luyện, giữ vững phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ. Tôi mong muốn rằng, cán bộ, chiến sĩ Quân đội, trong đó có LLVT Quân khu 2 luôn phát huy, tiếp nối truyền thống, đẩy mạnh Phong trào Thi đua Quyết thắng, đoàn kết, nỗ lực hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao”.

Anh hùng La Văn Cầu cùng những tấm gương tiêu biểu, điển hình tiên tiến của thế hệ cha anh đã lan tỏa, truyền cảm hứng cho cán bộ, chiến sĩ LLVT Quân khu 2 hôm nay. Đó cũng là điểm tựa niềm tin để cán bộ, chiến sĩ phấn đấu, khắc phục mọi khó khăn, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, tô thắm hình ảnh Bộ đội Cụ Hồ thời kỳ mới. Minh chứng cho tinh thần ấy là sự nỗ lực “vượt nắng, thắng mưa” trên thao trường huấn luyện, nâng cao trình độ, khả năng sẵn sàng chiến đấu cao của bộ đội; xây dựng lực lượng dân quân tự vệ vững mạnh, rộng khắp. Làm nhiệm vụ “chiến đấu trong thời bình”, tinh thần xả thân, dầm mình trong mưa lũ của cán bộ, chiến sĩ LLVT Quân khu 2 đã giúp nhân dân khắc phục hậu quả thiên tai; phòng, chống dịch bệnh... Như Binh nhất Thào Mí Lình, chiến sĩ Đại đội 5, Tiểu đoàn 8, Trung đoàn 98, Sư đoàn 316, trong khi tham gia tìm kiếm nạn nhân mất tích do bị lũ quét vùi lấp ở thôn Làng Nủ, xã Phúc Khánh, huyện Bảo Yên (nay là xã Phúc Khánh), tỉnh Lào Cai, giẫm phải đinh sắc xuyên qua bàn chân, nhiễm trùng phải đi điều trị. Đồng chí đã bật khóc khi không được tiếp tục tham gia cùng đồng đội tìm kiếm người dân bị nạn. Hay như Binh nhất Nguyễn Đức Quyến, chiến sĩ Đại đội 6, Tiểu đoàn 8, Trung đoàn 98, khi ngồi trên xe ô tô cơ động qua khu gia đình mình, thấy nhà ngập đến tầng 1, trong khi ở nhà chỉ có mình mẹ, không biết xoay xở thế nào, song đồng chí vẫn quyết tâm làm nhiệm vụ ở Làng Nủ và hoàn thành tốt công việc được giao.

Gần đây, triển khai “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, cán bộ, chiến sĩ Quân khu 2 với quyết tâm chính trị hoàn thành các mục tiêu được giao sớm nhất. Những cán bộ, chiến sĩ treo mình trên các núi đá để đến các điểm cao rà phá mìn, vật liệu nổ, làm sạch khu vực quy tập mộ liệt sĩ. Dù biết là nguy hiểm, song tinh thần và đạo lý tri ân, tiếp nối truyền thống hào hùng của LLVT Quân khu khiến các anh vững tâm thực hiện nhiệm vụ.

Xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh

Địa bàn Quân khu 2 rộng, có nhiều dân tộc anh em cùng sinh sống nên việc xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân, phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, xây dựng nền quốc phòng toàn dân, thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân vững mạnh luôn được Đảng ủy, Bộ tư lệnh Quân khu 2 và các cấp ủy, chỉ huy, chính quyền địa phương quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, triển khai thực hiện đồng bộ. Thực tế tiến hành chiến tranh nhân dân qua các cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, đế quốc Mỹ, chiến đấu bảo vệ biên giới cho thấy tầm quan trọng và hiệu quả xây dựng nền quốc phòng toàn dân và xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân trong khu vực phòng thủ vững chắc.

Chỉ huy Sư đoàn 304 (Quân khu 2) kiểm tra kỹ thuật dựng nhà bạt của chiến sĩ mới. Ảnh: HÙNG TRUNG LƯỢNG

Chúng tôi đến gặp Đại tá Nguyễn Tiến Nguyệt, nguyên Ủy viên Thường vụ Tỉnh ủy, nguyên Chỉ huy trưởng Bộ CHQS tỉnh Yên Bái (nay là tỉnh Lào Cai) tại nhà riêng ở tổ 5, phường Yên Bái, tỉnh Lào Cai. Ông nêu kinh nghiệm: “Hơn 13 năm (1995-2008) trên cương vị Chỉ huy trưởng, tôi chủ động tham mưu với Tỉnh ủy, HĐND, UBND tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo triển khai xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh. Nghiên cứu và từ thực tế địa bàn, tôi tham mưu phát triển hệ thống đường giao thông, kết hợp các trục dọc, làm đường ngang để phục vụ phát triển kinh tế, xã hội, đồng thời bảo đảm cơ động khi có tình huống quốc phòng. Điều quan trọng nhất là tuyên truyền, vận động để cán bộ, nhân dân đồng thuận, nhận thức đúng thì triển khai công việc sẽ hiệu quả”.

Cùng quan điểm dựa vào dân, xây dựng LLVT và nền quốc phòng toàn dân vững mạnh, Thiếu tướng Vũ Lục Quốc, nguyên Phó tham mưu trưởng Quân khu 2 chia sẻ: “Tôi làm công tác quốc phòng, quân sự địa phương từ năm 1992 đến năm 2016, trên các cương vị cán bộ chỉ huy cấp huyện, cấp tỉnh và Phó tham mưu trưởng Quân khu 2. Điều tâm đắc nhất với tôi là phải chủ động đi cơ sở, bám sát cơ sở, vận động nhân dân, dựa vào dân để triển khai công tác quốc phòng, quân sự địa phương. Năm 2003, khi thành lập hai tỉnh Lai Châu và Điện Biên, tôi được bổ nhiệm Chỉ huy trưởng Bộ CHQS tỉnh Lai Châu. Bằng kinh nghiệm thực tế, tôi tham mưu với lãnh đạo tỉnh, đề nghị Đảng, Nhà nước, Bộ Quốc phòng biên chế một đoàn kinh tế-quốc phòng thuộc tỉnh. Đề nghị của tôi được chấp thuận và Đoàn Kinh tế-Quốc phòng 356 được thành lập. Đến nay, Đoàn đã phát triển toàn diện, hoạt động hiệu quả trong tuyên truyền, vận động, hỗ trợ, hướng dẫn bà con các dân tộc lao động, sản xuất, xóa đói, giảm nghèo, góp phần phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh trên địa bàn”.

HƯƠNG HỒNG THU