“Đoàn Công binh 19-5” anh hùng

“Sức mạnh mềm” bồi đắp truyền thống

Những ngày đầu tháng 4-2026, chúng tôi tới thăm Lữ đoàn 28, Quân chủng Phòng không-Không quân. Đi đến đâu, chúng tôi cũng thấy cán bộ, chiến sĩ làm việc sôi nổi, nhiệt tình, trách nhiệm, khẩn trương để đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện các công trình chào mừng 60 năm Ngày truyền thống đơn vị và đón nhận Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Nhất.

Vừa dẫn chúng tôi đi tham quan Nhà bia tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ trong khuôn viên đơn vị, Đại tá Hà Quang Tùng, Lữ đoàn trưởng Lữ đoàn 28 vừa thuyết minh giới thiệu: “Đây là công trình chào mừng 60 năm Ngày truyền thống Lữ đoàn 28 anh hùng của đơn vị. Khuôn viên Nhà bia tưởng niệm rộng gần 600m2, khắc họ tên 51 anh hùng liệt sĩ của đơn vị qua các thời kỳ. Công trình bắt đầu khởi công xây dựng từ đầu tháng 3-2026, dự kiến khánh thành đầu tháng 5-2026. Cùng với Phòng truyền thống, Nhà bia tưởng niệm là nơi để các thế hệ cán bộ, chiến sĩ tới tham quan, dâng hương tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ...”.

Đại tá Hà Quang Tùng, Lữ đoàn trưởng Lữ đoàn 28 tặng quà chiến sĩ mới nhập ngũ năm 2026.

Để có thêm thông tin về lịch sử truyền thống của Lữ đoàn, chúng tôi gặp Đại tá, cựu chiến binh Vương Xuân Thái, nguyên Lữ đoàn trưởng Lữ đoàn 28, người đã có hơn 25 năm công tác và chứng kiến từ những ngày đầu tiên thành lập Lữ đoàn 28. “Để có được truyền thống “Đoàn kết hiệp đồng, dũng cảm vượt khó, ra quân thắng lợi”, Lữ đoàn đã khơi nguồn “sức mạnh mềm”. Ở mọi lúc, mọi nơi, cán bộ, chiến sĩ đơn vị phải luôn phát huy truyền thống đoàn kết, kỷ luật, tận tâm, dấn thân, tự giác, trí tuệ, trách nhiệm và an toàn. Cái “chất” của Đoàn Công binh 19-5 là “nông dân tri thức”, mọi người sống với nhau có tình nghĩa, mộc mạc, chân thật, nhưng cũng đầy bản lĩnh, sáng tạo. Ngày 12-12-2000, Lữ đoàn 28 vinh dự được phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng LLVT nhân dân thời kỳ đổi mới. Năm 2006, kỷ niệm 40 năm Ngày truyền thống đơn vị, với phương châm “tự lực tự cường, tự lực cánh sinh, dựa vào sức mình là chính”, toàn đơn vị đã khơi nguồn, phát huy nội lực, công sức bộ đội, di chuyển hơn 1.000m2 nhà kho, xây mới hơn 300m2 nhà xe, đổ bê tông hơn 2.000m2 đường và sơn, quét vôi ve hơn 5.000m2 tường, doanh trại...”, Đại tá Vương Xuân Thái cho biết.

Một trong những yếu tố tạo nên “sức mạnh mềm”, theo Đại tá Vương Xuân Thái là ngoài giáo dục chính trị, tư tưởng, lịch sử truyền thống qua các thiết chế văn hóa, đơn vị còn phát huy hình thức “sử ca”. Đó là những ca khúc viết về người lính công binh của các nhạc sĩ: Thuận Yến, Trương Ngọc Ninh, Hoàng Tạo, Văn Thành... cùng các nhạc sĩ không chuyên đã lan tỏa, bay cao, bay xa, từ biên giới đến hải đảo, khắp mọi miền Tổ quốc. Bên cạnh đó, Lữ đoàn còn giáo dục bộ đội thông qua việc tham gia xây dựng, tôn tạo các công trình, di tích lịch sử. Đại tá Vương Xuân Thái xúc động kể: “Theo đề nghị của Ban biên tập Báo Quân đội nhân dân, đầu tháng 11-2006, đơn vị chúng tôi điều động hơn 20 cán bộ, chiến sĩ có trình độ chuyên môn lên thôn Khau Diều, xã Định Biên, huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên để thi công, mở rộng khuôn viên Nhà văn hóa thôn Khau Diều và bia kỷ niệm-nơi Báo Quân đội nhân dân ra số đầu tiên. Sau hơn một tháng thi công, ngày 25-12-2006, công trình được khánh thành. Ngày khánh thành công trình, thời tiết lạnh giá, lực lượng văn nghệ xung kích của đơn vị chúng tôi đã vượt qua giá rét, “cháy hết mình” để biểu diễn các tiết mục văn nghệ đặc sắc phục vụ chính quyền, bà con địa phương...”.

Cán bộ nêu gương, yêu thương đồng đội   

Là người gắn bó với đơn vị từ khi tốt nghiệp Trường Sĩ quan Công binh đến nay đã gần 30 năm, Đại tá Hà Quang Tùng có rất nhiều kỷ niệm không thể nào quên trong cuộc đời quân ngũ. Lữ đoàn trưởng Hà Quang Tùng nhớ lại: “Cuối tháng 3-2004, tôi là Đại đội trưởng Đại đội 7, Tiểu đoàn 30, vừa cưới vợ được một tuần, tôi nhận lệnh lên đường làm nhiệm vụ ở đảo Trường Sa. Đoàn chúng tôi có các đồng chí: Trung tá Nguyễn Song Hảo (Hào), Chủ nhiệm Kỹ thuật, Trưởng đoàn; Thiếu tá Nguyễn Đức Đương, Phó tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 30, Phó trưởng đoàn; Thiếu tá Hoàng Bá Phương, Phó tiểu đoàn trưởng về chính trị và gần 80 cán bộ, chiến sĩ trong đơn vị. Ở đảo, cán bộ mỗi tháng được gọi điện thoại cho người thân một lần. Để vơi đi nỗi nhớ, tôi viết thư tay, gửi theo tàu của Lữ đoàn 171 (Quân chủng Hải quân) nhờ chuyển về đất liền cho người thân. Thời gian ở đảo, ngoài nhiệm vụ chuyên môn, chúng tôi tận dụng đất cho vào hộp xốp để trồng rau. Sau gần 6 tháng, chúng tôi được cấp trên đánh giá hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ và lập thêm “kỳ tích” mới...”.

Lãnh đạo, chỉ huy Lữ đoàn 28 kiểm tra mô hình, học cụ huấn luyện năm 2026 của đơn vị. Ảnh do đơn vị cung cấp

“Điều trăn trở, suy tư nhất đối với anh trong khi thực thi nhiệm vụ là gì, và kỷ niệm nào để lại dấu ấn không thể nào quên đối với anh?”-tôi hỏi Lữ đoàn trưởng Hà Quang Tùng.

Sau phút suy nghĩ như lục tìm ký ức, giọng anh Tùng trầm xuống: “Đầu tháng 1-2006, lúc đó tôi là Đại đội trưởng Đại đội 7, Tiểu đoàn 30, được cấp trên giao nhiệm vụ chỉ huy bộ đội thi công công trình ở địa bàn Lương Sơn, Hòa Bình. Trung tá Đoàn Văn Liêm, Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 30 giao nhiệm vụ cho tôi chỉ huy 80 chiến sĩ cơ động từ công trường về Tây Mỗ, Từ Liêm, Hà Nội. Khi hành quân qua nhà, tôi tận mắt chứng kiến vợ tôi bế con khóc không thành tiếng. Nguyên nhân là do con bé vừa ngộ độc thức ăn, vừa bị sốt virus. Lúc đó, tôi nhờ Đại úy Phạm Thanh Đồng, Chính trị viên Đại đội 9, Tiểu đoàn 30 (nay là Thượng tá, Phó chính ủy Lữ đoàn 28) đưa vợ con tôi ra Bệnh viện Quân y 103 để khám và điều trị. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, tôi xin phép thủ trưởng đơn vị ra viện chăm sóc vợ con...”.

Gần 30 năm qua, Đại tá Hà Quang Tùng phần lớn thời gian chỉ huy bộ đội tham gia thi công các công trình từ biên giới đến hải đảo. “Đặc thù của đơn vị là bộ đội thường xuyên làm việc trong điều kiện độc lập, phân tán, gian khổ, độc hại, nguy cơ mất an toàn luôn rình rập. Hằng tháng, đơn vị đều phân công cán bộ trực tiếp đi kiểm tra, giám sát, bám nắm bộ đội, đặc biệt quan tâm những bộ phận thi công độc lập, vùng sâu, vùng xa. Cán bộ các cấp luôn bám sát phương châm “ba cùng” (cùng ăn, cùng ở, cùng làm với bộ đội), “bốn biết” (biết rõ chỉ thị, nghị quyết, quy tắc an toàn; biết rõ nhiệm vụ đơn vị; biết rõ tâm tư, tình cảm, diễn biến tư tưởng của bộ đội và biết xử lý linh hoạt các tình huống). Đối với những việc khó hay thi công ở khu vực địa chất phức tạp, nguy hiểm, chúng tôi thường xuyên trực tiếp kiểm tra, thậm chí xắn tay vào làm, “cầm tay chỉ việc” hướng dẫn bộ đội. Cùng nhiệm vụ chuyên môn, cán bộ các cấp luôn nêu gương, gần gũi, sâu sát, nắm chắc diễn biến tư tưởng, tâm lý bộ đội...”.

Đại tá Hà Quang Tùng nhắc lại câu chuyện về chiến sĩ Nguyễn Văn Quyết (quê Phú Thọ), cách đây 20 năm: “Đầu năm 2006, tôi chỉ huy 30 cán bộ, chiến sĩ làm nhiệm vụ ở Lương Sơn. Cán bộ trung đội báo với tôi là chiến sĩ Quyết mấy ngày gần đây có biểu hiện khác lạ, trầm tính, ít nói... Tôi gặp gỡ, hỏi chuyện thân mật, chiến sĩ Quyết chia sẻ chuyện gia đình, có bố mắc bệnh nặng. Tôi báo cáo cấp trên xin cho Quyết đi tranh thủ mấy ngày. Đồng thời, tôi gửi quà của đơn vị và cử cán bộ cùng về quê thăm thân nhân chiến sĩ. Thấy đơn vị quan tâm chu đáo, mọi người trong gia đình Quyết ai cũng cảm động. Chiến sĩ Quyết được giải tỏa tâm lý, sau khi thăm bố ốm, trở lại đơn vị đã an tâm tư tưởng, xác định tốt nhiệm vụ và yên tâm công tác...”.

Đại tá Hà Quang Tùng cho biết thêm, cùng với chuỗi hoạt động, các cơ quan, đơn vị đều có công trình tiêu biểu, thiết thực, hiệu quả để chào mừng 60 năm Ngày truyền thống đơn vị. 

NGUYỄN KIÊN THÁI