Giai đoạn này, bên cạnh việc tổ chức đưa các toán biệt kích xâm nhập miền Bắc, địch còn tiến hành vây bắt những người hành nghề trên biển, tập trung ở vùng biển Lạch Ghép, Lạch Bạng (Thanh Hóa); Lạch Quèn, Cửa Lò (Nghệ An); Cửa Sót, Cửa Nhượng (Hà Tĩnh); Nhật Lệ, Lý Hòa, sông Gianh (Quảng Bình) và bí mật tập kích lên bờ để bắt người. Từ đó, chúng khai thác tin tức phục vụ ý đồ tung gián điệp, biệt kích, chỉ điểm cho máy bay Mỹ-ngụy oanh tạc...

Theo hồ sơ lưu trữ tại Cục Trinh sát Bộ đội Biên phòng, 18 giờ ngày 10-7-1965, tàu địch ập đến vây bắt thuyền của anh Nguyễn Tiến Hoàng thuộc hợp tác xã Quảng Phúc, huyện Quảng Trạch (Quảng Bình), đưa lên Hòn Cho-một đảo nhỏ gần bán đảo Sơn Trà (Đà Nẵng). Đến ngày 6-9, chúng thả 6 người trở về, trong đó có anh Nguyễn Tiến Hoàng vốn là Chi ủy viên, Phó trưởng Công an xã Quảng Phúc.

Do được giáo dục trước nên khi bị bắt, anh Hoàng đã tỉnh táo, khôn khéo động viên, hướng dẫn mọi người đấu tranh không khai báo cho địch. Đồng thời bằng nghiệp vụ, anh phát hiện hai người bị địch cưỡng ép giao nhiệm vụ là Nguyễn Kinh, 30 tuổi và Nguyễn Bảo, 23 tuổi. Trong gần hai tháng bị giam giữ, địch dùng mọi thủ đoạn ép buộc họ nhận cộng tác với chúng. Hai người này được chúng tiến hành huấn luyện cách thu thập, chuyển giao tin tức, tuyển lựa người làm việc, thủ đoạn ngụy trang che giấu, phương pháp móc nối liên lạc và khi bị lộ thì trốn ra biển để gặp chúng.

Tương kế tựu kế, Ban chỉ huy CANDVT tỉnh Quảng Bình quyết định lập Chuyên án TM10, giao cho trinh sát tỉnh chủ trì, phối hợp với trinh sát bảo vệ chính trị Ty Công an tỉnh Quảng Bình tổ chức thực hiện. Đại úy Nguyễn Viết Tiếu, Phó tham mưu trưởng CANDVT tỉnh Quảng Bình phụ trách trinh sát, trực tiếp chỉ đạo chuyên án. Thực hiện mục đích mai phục câu nhử và đón bắt bọn gián điệp, biệt kích từ miền Nam ra, Ban chuyên án đã giáo dục, thuyết phục, chuyển hóa Kinh và Bảo thành cơ sở, kết hợp lực lượng mật sẵn có tạo thành lưới khép kín, lừa địch vào thế trận đã bày sẵn, dùng địch để đánh địch.

 Ngày 24-11-1968, đồng chí Hà Ngọc Tiếu, Phó tham mưu trưởng CANDVT phụ trách trinh sát điện cho Ban chỉ huy CANDVT tỉnh Quảng Bình ý kiến chỉ đạo của Bộ tư lệnh: “TM10 là chuyên án mai phục nên phải tạo mọi thời cơ câu nhử địch ra mà đánh. Đối tượng chính của chuyên án là bọn cầm đầu tổ chức gián điệp, biệt kích ở miền Nam, được huấn luyện, đào tạo kỹ nên cần đề cao cảnh giác, tính toán trước mắt và lâu dài. Kế hoạch, biện pháp phải cụ thể, chặt chẽ, dự kiến nhiều tình huống để chủ động đối phó”.

leftcenterrightdel

 Đoàn Đặc nhiệm Phòng, chống tội phạm ma túy số 1 (Cảnh sát biển Việt Nam) phối hợp với Bộ đội Biên phòng TP Hải Phòng tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho ngư dân. Ảnh: HUY HOÀNG

Theo lời kể của Đại tá Nguyễn Văn Chức, nguyên Cục trưởng Cục Trinh sát Bộ đội Biên phòng, trong khi trinh sát CANDVT tỉnh Quảng Bình đang đấu tranh với Chuyên án TM10 thì địch vẫn tiếp tục đẩy mạnh việc bắt cóc ngư dân với quy mô ngày càng lớn, phạm vi ngày càng rộng. Tính đến tháng 2-1967, chúng đã bắt 252 thuyền, 1.242 ngư dân và 3 lần tập kích lên bờ tìm bắt người. Trong số bị bắt có 190 người bị khống chế giao nhiệm vụ. Âm mưu dùng người địa phương đánh người địa phương và thủ đoạn “vãi lúa tráng men, bôi lem quần chúng” của địch làm cho công tác trinh sát của ta gặp nhiều khó khăn, phức tạp...

Đêm 22-3-1966, ngư dân Chu Hoạt đang ngủ trong nhà ở xóm Hải Phong, xã Kỳ Lợi, huyện Kỳ Anh (Hà Tĩnh) thì bị một toán biệt hải của địch đột nhập bắt giữ. Hơn 90 ngày sau, vào lúc 5 giờ ngày 22-6-1966, Hoạt trôi dạt vào khu vực bờ biển thuộc xã Giao Phong, huyện Giao Thủy (Nam Hà), trên một chiếc thuyền thúng. Hoạt bị giữ và đưa về Hà Tĩnh. Phán đoán nhiều khả năng địch đã giao nhiệm vụ cho Chu Hoạt, trinh sát CANDVT tỉnh Hà Tĩnh đã khẩn trương lập kế hoạch đấu tranh. Một mặt sử dụng lực lượng mật tiếp cận giáo dục, cảm hóa. Mặt khác phối hợp với đảng ủy, chính quyền xã vận động quần chúng tiến công chính trị để ngăn chặn hoạt động phá hoại của địch đã giao nhiệm vụ cho Chu Hoạt. Ít lâu sau, Chu Hoạt xin tự thú và khai nhận rõ quá trình bị bắt, khống chế, giao nhiệm vụ và thả về làm nhiệm vụ cho địch. Theo đề nghị của CANDVT, chính quyền tỉnh Hà Tĩnh quyết định chuyển gia đình Hoạt vào xã nội địa, cách ly địch, tạo điều kiện và mở đường cho Hoạt trở lại con đường làm ăn lương thiện.

Trên hướng khác, ngày 24-3-1966, địch lại bắt và thả 10 người về bờ biển xã Xuân Phổ, huyện Nghi Xuân (Hà Tĩnh), trong đó có Nguyễn Hồng Bường và Nguyễn Minh Tiến, người có đạo, quê ở xã Thạch Kim, huyện Thạch Hà (Hà Tĩnh). Từ nguồn tin do những người cùng bị bắt cung cấp, khi bị địch giam, trong lúc mọi người đều lo lắng thì Bường tỏ ra phấn chấn. Y còn nhiều lần nói “ở đây cũng được, về cũng được”. Sau khi mọi người bị bịt mắt dẫn xuống tàu thả về, Bường còn ngồi lại nói chuyện với địch hơn một tiếng đồng hồ. Lúc xuống tàu, người ta thấy Bường cầm một tập tài liệu ngồi đọc.

Khi vào đến đất liền, trinh sát phát hiện trong túi áo của Bường có một tập tài liệu xuyên tạc, kèm theo một tờ giấy bạc 5 đồng. Bường khai địch nhét vào túi áo lúc nào không biết. Trở về địa phương, Nguyễn Hồng Bường và Nguyễn Minh Tiến không thật thà khai báo. Hai người thường lén lút đến nhà những người có chồng con trốn đi miền Nam, chuyển lời thăm hỏi gia đình, ca ngợi cuộc sống ở miền Nam và bộc lộ ý định nếu lần sau bị bắt sẽ không trở về...

Ngày 10-5-1966, Ban chỉ huy CANDVT tỉnh Hà Tĩnh quyết định xác lập Chuyên án TK66 nhằm làm rõ ý đồ của địch. Đối tượng chính của chuyên án là Nguyễn Hồng Bường. Đồng chí Trần Quốc Nam, trinh sát tỉnh và Võ Khánh, trinh sát Đồn Biên phòng 106 (Cửa Sót) được giao nhiệm vụ phối hợp với Phòng Trinh sát bảo vệ chính trị, Ty Công an tỉnh và Công an huyện Thạch Hà tổ chức thực hiện.

Chuyên án kéo dài gần một năm chưa thu được nhiều kết quả giá trị. Vì vậy, đầu tháng 3-1967, Bộ tư lệnh CANDVT cử đồng chí Việt Hà, Phó trưởng phòng Trinh sát cùng 2 trợ lý là Trịnh Ngọc Huyền và Vũ Đình Thành tăng cường cho CANDVT tỉnh Hà Tĩnh cùng nghiên cứu giải quyết những bế tắc của chuyên án. Một thời gian sau, qua nhiều biện pháp, trinh sát

CANDVT tỉnh Hà Tĩnh đã làm rõ: Khi Nguyễn Hồng Bường bị bắt, y đã chỉ điểm cho địch một số mục tiêu quân sự, kinh tế trên bản đồ. Các mục tiêu này sau đó bị địch oanh tạc nhiều lần.

Ngoài ra, Mỹ và tay sai còn lập ra cái gọi là “Mặt trận Gươm thiêng ái quốc”, dùng đài phát thanh “Gươm thiêng ái quốc” phát sóng từ Thủ Đức cũng như qua các đài bí mật phát đi những nội dung, tin tức giả tạo về tình hình chiến sự và hậu phương nhằm gieo rắc hoang mang, làm giảm sút tinh thần và ý chí chiến đấu của cán bộ, nhân dân miền Bắc. Đồng thời, chúng còn cho máy bay rải truyền đơn, khẩu hiệu, cờ và hàng tâm lý chiến, kích động chống Việt Minh. Một số phần tử bất mãn sau khi bị bắt đã tình nguyện cộng tác với địch, lôi kéo người tham gia mặt trận, lén lút chuẩn bị phương tiện, lương thực và dùng cờ của mặt trận này để bắt liên lạc với tàu địch. Trần Đình Hiền, quê ở xã Nghi Tân, huyện Nghi Lộc (Nghệ An) là một trong những đối tượng đó. Hiền ngấm ngầm quan hệ với Trần Huy Lương, một tu sĩ bị sa thải cùng một số phần tử khác trong số ngụy quân và linh mục, tu sĩ chưa chịu cải tạo đã tung tin thất thiệt.

Tổng hợp các nguồn tin, Ban chỉ huy CANDVT tỉnh và Ty Công an tỉnh Nghệ An nhận định: “Có khả năng địch lợi dụng các mối quan hệ để tung gián điệp về ẩn nấp hoạt động. Hướng có thể là nơi tập trung đồng bào theo đạo Thiên chúa”. Vì vậy, ngày 28-10-1967, Chuyên án L107 được xác lập nhằm làm rõ ý đồ, phương thức cài gián điệp ẩn nấp vào nội địa và nội bộ ta. Đồng chí Nguyễn Hải, Phó trưởng ban Tham mưu CANDVT tỉnh phụ trách trinh sát, làm Trưởng ban chuyên án. Đồng chí Trần Văn Ngoạn, trinh sát tỉnh; Hoàng Kim Dục, trinh sát Đồn Biên phòng 96 (Cửa Lò) được giao nhiệm vụ phối hợp cùng Phòng Trinh sát bảo vệ chính trị, Ty Công an tỉnh và Công an huyện Nghi Lộc tổ chức thực hiện.

Đến ngày 9-1-1968, Ban chỉ huy CANDVT tỉnh Nghệ An quyết định phá một bộ phận Chuyên án L107, bắt Trần Huy Lương, Nguyễn Văn Thới, Trần Văn Trương, đồng thời phối hợp với chính quyền xã ổn định tư tưởng của các gia đình có người bị bắt, phân hóa số còn lại, giáo dục giáo dân hiểu rõ ý đồ nham hiểm của địch và chính sách nhân đạo của ta, kịp thời ngăn chặn những người bị lung lạc trốn vào miền Nam theo địch. Nhân đà thắng lợi, Chuyên án L107 được mở rộng để tiếp tục làm rõ ý đồ và bàn tay tội ác của địch phá hoại an ninh, trật tự hậu phương miền Bắc. Cùng với chiến công của các chuyên án khác do các địa phương chủ động xác lập, đấu tranh, ta đã làm thất bại âm mưu tung gián điệp, biệt kích của địch, giữ vững an ninh, trật tự tuyến biên giới.

TRẦN TUẤN ANH