Đến nhà riêng của cựu chiến binh Nguyễn Văn Hành, nguyên Tiểu đội trưởng thuộc Đại đội 2, Tiểu đoàn 4, Trung đoàn 27, Sư đoàn 320B, ở ngõ 160 Lương Thế Vinh, phường Thanh Xuân, TP Hà Nội, tôi được nghe ông kể về những năm tháng trong quân ngũ, nhất là hai lần đi B đáng nhớ.
Cựu chiến binh Nguyễn Văn Hành quê ở xã Trường Yên, huyện Hoa Lư (nay là phường Tây Hoa Lư), tỉnh Ninh Bình, nhập ngũ tháng 5-1972. “Sau gần 5 tháng huấn luyện ở Trung đoàn bộ binh của Quân khu 3, đầu tháng 10-1972, đơn vị tôi bắt đầu hành quân đi B. Mỗi người mang một ba lô căng tròn quân trang, lương thực, súng đạn nặng trĩu, hơn 25kg. Đầu tháng 1-1973, chúng tôi vượt sông Bến Hải, được bổ sung vào Trung đoàn 27, chốt ở chợ Sải (Triệu Phong, Quảng Trị). Đó là lần đi B thứ nhất của tôi”, ông Hành kể.
    |
 |
| Đồng chí Nguyễn Văn Hành (ngồi phía trước) gặp lại các đồng đội năm 1976. Ảnh do nhân vật cung cấp |
Ở chiến trường gần 10 tháng thì Trung đoàn 27 hành quân trở lại miền Bắc, biên chế về Sư đoàn 320B. “Tôi được cử đi đào tạo khóa tiểu đội trưởng của Sư đoàn. Lần thứ hai tôi cùng đơn vị đi B là ngày 18-3-1975. Tôi làm Tiểu đội trưởng Tiểu đội 10 (súng cối 60mm) thuộc Đại đội 2, Tiểu đoàn 4, Trung đoàn 27. Tiểu đội gồm 9 người. Chúng tôi được Đại đội trưởng Dũng và Chính trị viên Minh, quê cùng ở Nghệ Tĩnh, đi họp về quán triệt mệnh lệnh hành quân vào miền Nam. Chúng tôi hành quân bằng cơ giới từ Tam Điệp, Ninh Bình vào Đông Hà, Quảng Trị. Đến ngày 26-3-1975, Huế được hoàn toàn giải phóng. Ngay sau đó, Trung đoàn tôi được lệnh từ Đông Hà, vượt đèo Ang Bun và hành quân theo đường Trường Sơn, tập kết tại Đồng Xoài để chuẩn bị cho chiến dịch tổng tiến công vào Sài Gòn, giải phóng miền Nam.
Ngày 21-4-1975, chúng tôi đã đến bờ phía Bắc sông Bé. Đêm 25, rạng sáng 26-4-1975, Trung đoàn tôi tập kết tại Bàu Cá Trê, cách Tân Uyên (Bình Dương) khoảng 5km. Sáng hôm sau, đơn vị tiến công địch bằng bộ binh cơ giới, đánh qua Tân Uyên, bắt tù binh, sử dụng xe tăng làm mũi nhọn dẫn đầu tiến quân qua Bình Chuẩn. Đại đội tôi được trên giao đánh địch chốt trên một quả đồi gần Chi khu Tân Uyên. Trong trận này, đơn vị tôi bị địch từ trên điểm cao bắn xuống nên chưa dứt điểm được. Sáng sớm hôm sau, được một đơn vị bạn chi viện, đơn vị chúng tôi mới làm chủ được cứ điểm Tân Uyên, mở đường cho cánh quân của Sư đoàn 320B tiến đánh phía Bắc Sài Gòn...”, ông Hành kể tiếp.
Sáng 29-4-1975, từ Tân Uyên, đơn vị tiếp tục hành quân bộ theo hướng Lái Thiêu vào Sài Gòn. Chiều 30-4-1975, Đại đội trưởng nhắc chúng tôi chỉnh đốn quần áo cho gọn ghẽ và đi bộ hàng một vào Sài Gòn. Đơn vị chúng tôi được giao nhiệm vụ tiếp quản Lục quân Công xưởng ở Gò Vấp, không phải nổ phát súng nào nữa. Dân chúng đổ ra đường xem bộ đội, như không hề có chiến sự. Chiều hôm ấy, Đại đội chúng tôi được đưa vào ở nhờ nhà dân trong khu gia binh của Lục quân Công xưởng. Tiểu đội chúng tôi được cấp trên phân công vào ở hai nhà dân tại đây. Sáng hôm sau, cả đơn vị dậy sớm dọn vệ sinh ngõ phố, bà con lúc đầu thấy lạ ra xem, sau đó bọn trẻ cũng lấy dụng cụ ra dọn cùng. Ngày đầu giải phóng, bà con còn e dè và hỏi những điều rất buồn cười, như có được làm thịt lợn không?... Tối 1-5, Đài Truyền hình Sài Gòn Giải phóng phát hình buổi đầu tiên, sau phần tin tức là chiếu phim “Trần Quốc Toản ra quân”. Mọi người lạ lẫm, vì lần đầu tiên được xem chương trình truyền hình của chính quyền mới. Còn chúng tôi tò mò, vì đây cũng là lần đầu tiên được xem vô tuyến truyền hình...”, cựu chiến binh Nguyễn Văn Hành nhớ lại.
Sau ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, ông Hành xuất ngũ. Năm 1976, ông học Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội. Tốt nghiệp đại học năm 1981, sau đó ông là cán bộ thư viện, công tác tại Trung tâm Thông tin-Thư viện Đại học Quốc gia Hà Nội và Trung tâm Thông tin-Thư viện Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông đến khi nghỉ hưu năm 2014.
THÁI BẢO NGỌC