Qua Ban liên lạc truyền thống Trung đoàn Thủ Đô-Đại đoàn Quân Tiên phong, một ngày đầu năm 2026, chúng tôi tới thăm cựu chiến binh Hoàng Kim Hiên tại nhà riêng ở ngõ 94, đường Cù Chính Lan, phường Phương Liệt, TP Hà Nội. Ở tuổi 86, cựu chiến binh Hoàng Kim Hiên còn khỏe mạnh, minh mẫn, dành nhiều giờ trò chuyện với chúng tôi.

Ông cho chúng tôi xem album ảnh thời chiến, nhớ rõ thời gian, địa danh cùng với đồng đội chụp ảnh. Ông Hiên kể: “Quê tôi ở Đáp Cầu, Bắc Ninh (nay là phường Vũ Ninh, tỉnh Bắc Ninh). Sau khi tốt nghiệp Hệ trung cấp kế toán, Trường Cán bộ tài chính Hà Đông (nay là Trường Trung cấp Kinh tế-Tài chính Hà Nội), tôi được nhận vào làm nhân viên kế toán tại Xí nghiệp Thương nghiệp Giao tế thuộc Bộ Nội thương (nay là Bộ Công Thương). Quá trình làm việc ở đây, do phấn đấu, rèn luyện tốt, ngày 1-12-1962, tôi được kết nạp Đảng. Công tác ở đó 3 năm, ngày 17-2-1965, tôi nhận quyết định nhập ngũ. Một tuần sau, tôi vào Trung đội 2, Đại đội 7, Tiểu đoàn 8, Trung đoàn 102, Sư đoàn 308...”.

leftcenterrightdel

Đại tá, cựu chiến binh Hoàng Kim Hiên. Ảnh: THÁI GIANG

Khi chúng tôi nhắc đến những lần ăn Tết ở chiến trường, người cựu chiến binh với mái tóc bạc trắng phấn chấn hẳn lên. Ông vui vẻ kể: “Tôi nhớ nhất là lần đón Tết Nguyên đán Tân Hợi năm 1971 cùng nhân dân xã Nghi Xuân, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An. Ngày ấy, tôi là Chính trị viên Đại đội 3, Tiểu đoàn 7 thuộc Trung đoàn Thủ Đô, Sư đoàn 308. Chiều 30 Tết năm ấy, tôi cùng Thượng sĩ Nguyễn Đình Vận, nhân viên quản lý đại đội, quê ở Thái Bình, hiện ở khu 8, xã Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên đi một vòng, vừa để kiểm tra bộ đội trú quân trong nhà dân, vừa xem người dân ở đây chuẩn bị đón Tết ra sao. Qua nắm tình hình, trao đổi với ông trưởng thôn ở xã Nghi Xuân, chúng tôi được biết có hai gia đình nghèo, nhà không có gì để ăn Tết. Tôi chủ động bàn với Trung úy Nguyễn Anh Đào (quê ở Quảng Nam), Đại đội trưởng và Chi ủy Đại đội 3 tặng quà Tết mỗi gia đình 2 bánh chưng, 2kg thịt lợn và 5kg gạo tẻ. Ngay sau đó, chúng tôi giao đồng chí Chính trị viên phó cùng đồng chí Vận nhanh chóng chuyển quà Tết đến hai gia đình nghèo trong chiều 30 Tết...”.

Cho chúng tôi xem bức ảnh chụp thời chiến, cựu chiến binh Hoàng Kim Hiên kể tiếp: “Đêm Giao thừa năm ấy, Đại đội chúng tôi cùng đông đảo nhân dân địa phương cùng quây quần bên chiếc radio Lido nghe Chủ tịch nước Tôn Đức Thắng chúc Tết đồng bào, chiến sĩ cả nước. Tối hôm đó, đơn vị tổ chức liên hoan văn nghệ cùng nhân dân địa phương. Chiến sĩ Nguyễn Công Phương (quê ở Thuận Thành, Bắc Ninh), nhập ngũ năm 1968, giỏi hát quan họ, dân ca, chèo. Đơn vị có duy nhất chiếc kèn Harmonica, sáo tự làm, dàn dựng các tiết mục văn nghệ, anh em đều tự biên, tự diễn... Xem buổi văn nghệ chào đón năm mới, bà chủ nhà nói với tôi: “Chú Hiên ạ, toàn xã này, không có cô gái nào xinh đẹp như chú Phương đóng giả con gái hát tối nay” (sau này, đồng chí Phương hy sinh ở chiến trường).

Sau buổi giao lưu văn nghệ cùng nhân dân địa phương, chúng tôi ai về nhà nấy. Về tới nhà, tôi thấy hai bác nông dân trung niên ngồi chờ gặp cán bộ đại đội. Thấy chúng tôi, một bác đã vội nói: “Chúng tôi cảm ơn nghĩa cử cao đẹp của bộ đội đã giúp hai gia đình có được cái Tết đầm ấm. Các chú thật xứng danh Bộ đội Cụ Hồ...”.

Sáng mồng Một Tết Tân Hợi năm 1971, sau lễ chào cờ, tôi kể lại việc hai bác nông dân đến cảm ơn đơn vị cho toàn đại đội nghe. Cán bộ đại đội thống nhất, những bữa ăn ngày Tết chia tiêu chuẩn cho từng tiểu đội mang về để cùng ăn Tết với các gia đình. Vui Tết, đại đội cùng nhân dân địa phương đã tổ chức được 3 tối liên hoan văn nghệ với các tiết mục cây nhà lá vườn thắm tình quân dân.  

THÁI KIÊN