Trong gian trưng bày chuyên đề “Đã ra quân là đánh thắng” tại Bảo tàng Lực lượng TTG, Chiến thắng Làng Vây năm 1968 được soi rọi qua chiếc thuyền độc mộc và gùi mây của đồng bào Vân Kiều sinh sống ở Hướng Hóa (Quảng Trị).
Chiếc thuyền độc mộc (tuộc a loang-tiếng Bru Vân Kiều) có số đăng ký 499 G58, dài 8,9m, màu nâu gụ, trông giống hình dáng của một con cá, đuôi thuyền bị vỡ nhiều mảng. Lòng thuyền có một số lỗ thủng do trúng đạn. Chủ nhân của chiếc thuyền đã dùng mảnh kim loại được lấy từ xác máy bay Mỹ do quân-dân Hướng Hóa, Quảng Trị bắn rơi để vá lại.
Cạnh đó là chiếc gùi mây (a chói) có số đăng ký 1009 T3 đã đứt quai, sờn sợi, được đan thủ công từ vật liệu mây và tre, dáng hình trụ, cao 53cm, miệng 38cm, đáy 26cm, của gia đình ông Hồ A Nhưa thuộc bản Tà Côi, xã Thuận, huyện Hướng Hóa (nay là xã Lìa), tỉnh Quảng Trị. Chiếc gùi là bạn đồng hành gắn bó chủ yếu với người phụ nữ Vân Kiều từ lúc trẻ đến khi về già. Họ thường đeo gùi trên vai để đựng nông sản, vật liệu, vật phẩm khi đi làm nương rẫy, đi chợ...
Cựu chiến binh, Đại úy Nguyễn Văn Lứu (80 tuổi), quê ở xã Gia Lương, huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương (nay là xã Gia Lộc, TP Hải Phòng); nguyên pháo thủ xe 566, Đại đội 9, Tiểu đoàn 198, người trực tiếp tham gia trận Làng Vây và cũng là Dũng sĩ diệt Mỹ trong trận đánh này, kể lại: “Nhờ sự cưu mang, giúp đỡ của nhân dân địa phương, Tiểu đoàn 198 đã trú quân an toàn giữa sự lùng sục của biệt kích, thám báo, máy bay trinh sát địch. Đồng bào vừa hăng hái vận chuyển vũ khí, đạn, mắt xích xe tăng, nhu yếu phẩm... vừa trinh sát, dẫn đường, cung cấp thông tin, giữ bí mật cho xe tăng. Đặc biệt, cán bộ xã, già bản còn chỉ dẫn bộ đội xe tăng những khu vực cần phải tránh, kinh nghiệm qua sông Sê Pôn, chia sẻ phong tục của dân tộc nơi đây... Nhờ vậy, bộ đội TTG giữ được bí mật và bảo đảm an toàn mọi mặt để bước vào trận đánh theo đúng kế hoạch”.
    |
 |
| Chiếc thuyền độc mộc và gùi mây của đồng bào Vân Kiều ở Hướng Hóa, Quảng Trị trưng bày tại Bảo tàng Lực lượng Tăng thiết giáp (Hà Nội). Ảnh: HÀ VIỆT |
Đúng dịp kỷ niệm 40 năm Ngày ra quân đánh thắng trận đầu của Bộ đội TTG (1968-2008), tại buổi lễ tiếp nhận chiếc thuyền độc mộc từ đại diện huyện Hướng Hóa tặng Binh chủng TTG làm hiện vật truyền thống, Thiếu tướng Vũ Bá Đăng, khi đó là Tư lệnh Binh chủng TTG, xúc động nói: “Được sự giúp đỡ của đồng bào các dân tộc huyện Hướng Hóa, Tiểu đoàn 198 đã đánh thắng trận đầu tại Làng Vây. Đó là chiến công mở đầu cho truyền thống “Đã ra quân là đánh thắng” của Bộ đội TTG anh hùng. Hiện vật quý giá này lưu giữ lịch sử sống động, góp phần giáo dục cán bộ, chiến sĩ hôm nay cũng như mai sau về tình đoàn kết, gắn bó giữa Bộ đội TTG với đồng bào các dân tộc Hướng Hóa nói riêng và nhân dân cả nước nói chung trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của dân tộc”.
Cựu chiến binh Nguyễn Văn Lứu tự hào nói với khách tham quan: “Gần 6 thập kỷ đã qua kể từ ngày ra quân đánh thắng trận đầu cho đến nay, Bộ đội TTG không ngừng lớn mạnh và lập công xuất sắc trên các chiến trường. Tình nghĩa quân-dân ở Làng Vây vẫn son sắt như xưa. Lớp lớp thế hệ cán bộ, chiến sĩ xe tăng luôn ghi nhớ, dành tặng sự kính trọng và lòng biết ơn sâu sắc đối với đồng bào đã từng đồng cam cộng khổ, kề vai sát cánh cùng các chiến sĩ viết nên bản hùng ca vang vọng chiến thắng trận đầu của Bộ đội TTG. Ngày nay, căn cứ Làng Vây đã trở thành một trong những địa điểm tham quan, tìm hiểu lịch sử, một “địa chỉ đỏ” thu hút đông đảo khách du lịch; được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là di tích cấp quốc gia năm 2011”.
HÀ THỊ VIỆT HÀ