80 năm “Trung với nước, hiếu với dân”

Tiến bước dưới quân kỳ Bác trao

Phóng viên (PV): Việc Chủ tịch Hồ Chí Minh trao lá cờ thêu 6 chữ vàng “Trung với nước, hiếu với dân” tặng Trường Võ bị Trần Quốc Tuấn (nay là Trường SQLQ 1) nhân dịp khai giảng khóa 1 ngày 26-5-1946 là sự kiện có ý nghĩa chính trị, văn hóa sâu sắc đối với toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta. Đồng chí Chính ủy có thể cho bạn đọc hiểu rõ hơn về bối cảnh lịch sử và ý nghĩa của sự kiện đặc biệt này?

Trung tướng, TS Lê Văn Duy: Trước hết, tôi xin thông tin thêm để các đồng chí được biết. Trong khoảng một năm trước khi Trường Võ bị Trần Quốc Tuấn khai giảng khóa 1 thì dưới tên gọi Trường Quân chính kháng Nhật (thành lập ngày 15-4-1945), nhà trường đã tổ chức huấn luyện được 7 khóa với hàng trăm học viên tốt nghiệp, trở thành cán bộ nòng cốt tại các đơn vị vũ trang chiến đấu.

Trung tướng, TS Lê Văn Duy. Ảnh: PHÚ SƠN

Trong bối cảnh đất nước gặp muôn vàn khó khăn, thách thức, nhất là nguy cơ xâm lược trở lại của thực dân Pháp, yêu cầu cấp thiết đặt ra là phải nhanh chóng xây dựng đội ngũ cán bộ quân sự chính quy, có bản lĩnh chính trị vững vàng, đủ năng lực lãnh đạo, chỉ huy bộ đội chiến đấu bảo vệ Tổ quốc, Trường Võ bị Trần Quốc Tuấn-trường quân sự chính quy đầu tiên của nước ta được thành lập. Với ý nghĩa chiến lược đặc biệt quan trọng nên ngay từ khâu chuẩn bị lễ khai giảng khóa đầu tiên của trường, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã quan tâm, chỉ đạo rất cụ thể, tỉ mỉ. Đặc biệt, Người đến dự và trực tiếp trao cờ tặng nhà trường.

6 chữ vàng “Trung với nước, hiếu với dân” là sự kết tinh tư tưởng, đạo đức và quan điểm xây dựng Quân đội kiểu mới của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đó không chỉ là lời dạy mà còn là phương châm hành động, là chuẩn mực cao nhất về phẩm chất của người quân nhân cách mạng. “Trung với nước” thể hiện sự tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Đảng, với Nhà nước; còn “hiếu với dân” nhấn mạnh bản chất “từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà chiến đấu” của Quân đội nhân dân Việt Nam. Vì thế, sự kiện Bác Hồ trao lá cờ năm 1946 không chỉ có ý nghĩa đối với riêng nhà trường mà còn mang tầm vóc đối với toàn quân và toàn xã hội. “Trung với nước, hiếu với dân” đã trở thành truyền thống chính trị-tinh thần cao đẹp, là kim chỉ nam xuyên suốt quá trình xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của Quân đội ta, đồng thời là nền tảng để hình thành phẩm chất cao quý Bộ đội Cụ Hồ.

PV: Hơn 80 năm xây dựng và trưởng thành, trong thời chiến cũng như thời bình, Trường SQLQ 1 đã lập nhiều chiến công. Tiêu biểu có thể kể đến là gì, thưa đồng chí?

Trung tướng, TS Lê Văn Duy: Ngay từ khi thành lập, nhà trường đã lập chiến công mở đầu trong trận tiễu phỉ tại Tân Trào tháng 6-1945. Trước một toán phỉ đông, trang bị vũ khí đầy đủ, cán bộ, học viên đã mưu trí, linh hoạt, chia cắt, bất ngờ tiến công và tiêu diệt gọn. Chiến thắng này không chỉ bảo vệ an toàn căn cứ cách mạng mà còn củng cố niềm tin của nhân dân vào cách mạng.

Trong Chiến dịch Việt Bắc-Thu Đông năm 1947, nhà trường đã kịp thời chuyển trạng thái từ huấn luyện sang chiến đấu, tổ chức thành Trung đoàn 79. Cán bộ, giảng viên, học viên vừa chiến đấu dũng cảm, vừa giúp đỡ nhân dân sơ tán, bảo vệ an toàn các cơ quan Trung ương, góp phần làm thất bại chiến lược “đánh nhanh, thắng nhanh” của địch hòng tiêu diệt cơ quan đầu não của ta. Tiêu biểu trong giai đoạn này là trận phục kích Bản Thi-Đầm Hồng ngày 18-10-1947. Với trình độ kỹ thuật, chiến thuật vững vàng và tinh thần chiến đấu quả cảm, cán bộ, học viên nhà trường đã lập nên kỳ tích “72 viên đạn diệt 38 tên địch”, tiêu biểu cho nghệ thuật tác chiến chính xác, hiệu quả. 

Trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, thực hiện phương châm “Lấy nhà trường làm trận tuyến chống Mỹ, cứu nước” và quyết tâm “Coi khóa học như một chiến dịch, mỗi khoa mục như một trận chiến đấu”, nhà trường đã kịp thời chuyển hướng từ đào tạo cơ bản, dài hạn sang đào tạo, bồi dưỡng các lớp ngắn hạn, đáp ứng nhu cầu mở rộng lực lượng vũ trang, phát triển các quân, binh chủng, bổ sung cán bộ cho chiến trường, góp phần quan trọng làm nên Đại thắng mùa xuân năm 1975. Nhiều đồng chí đã mưu trí, dũng cảm, lập công xuất sắc, có đồng chí đã anh dũng hy sinh, tiêu biểu như: Thiếu úy, liệt sĩ Nguyễn Văn Thỏa, hy sinh trong trận chiến giữ cầu Quảng Trị; Thiếu úy, liệt sĩ, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phạm Ngọc Khánh trong trận Tà Cơn-Khe Sanh...

Ngày nay, cùng với nâng cao chất lượng giáo dục-đào tạo, nhà trường không ngừng khẳng định vị thế, uy tín thông qua những dấu ấn nổi bật trong thực hiện nhiệm vụ và tham gia các hoạt động đối ngoại quốc phòng. Bên cạnh đó, nhà trường luôn là đơn vị tiêu biểu trong tham gia các hội thi, hội thao. Các đội tuyển của nhà trường thường xuyên đạt thành tích cao trên các mặt công tác, từ huấn luyện quân sự, điều lệnh, thể lực đến nghiên cứu khoa học, sáng kiến, cải tiến kỹ thuật...

Với những thành tích trong quá trình xây dựng, trưởng thành, Trường SQLQ 1 vinh dự 9 lần được Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm và nhiều lần gửi thư động viên, khen ngợi; được tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân; 3 Huân chương Hồ Chí Minh, 5 Huân chương Quân công, 7 Huân chương Chiến công, 3 Huân chương Lao động, 2 Huân chương Bảo vệ Tổ quốc và nhiều phần thưởng cao quý khác.

Trung tâm đào tạo sĩ quan chỉ huy-tham mưu lục quân cấp phân đội hàng đầu của Quân đội

PV: Truyền thống vẻ vang, chiến công rất đáng tự hào suốt 81 năm qua là động lực để Trường SQLQ 1 tiếp tục nỗ lực phấn đấu giành những thành tích mới, vậy những định hướng của nhà trường là gì, thưa đồng chí?

Trung tướng, TS Lê Văn Duy: Phát huy truyền thống và những thành tích đã đạt được, cũng như tiếp tục nâng cao chất lượng đào tạo cán bộ đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội trong tình hình mới, Đảng ủy, Ban giám hiệu nhà trường xác định quán triệt, triển khai thực hiện nghiêm túc Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Quân đội lần thứ XII, cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội Đảng bộ nhà trường lần thứ XVIII, nhiệm kỳ 2025-2030 vào công tác lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng nhà trường. Đây là nền tảng cốt lõi để bảo đảm cho mọi nhiệm vụ được triển khai đúng định hướng, giữ vững bản chất cách mạng, tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Đảng và nhân dân.

Giáo dục truyền thống ở Trường Sĩ quan Lục quân 1. Ảnh: TUẤN TÚ

Thiếu tướng, TS Nguyễn Trung Hiếu, Hiệu trưởng Trường Sĩ quan Lục quân 1 trao thưởng tặng các tập thể tiêu biểu trong học kỳ I năm học 2025-2026. Ảnh: LÊ CHÍNH

Nhà trường tập trung chuẩn hóa, hiện đại hóa chương trình, nội dung, phương pháp dạy học; phát triển năng lực toàn diện cho người học, đặc biệt là năng lực thực hành, chỉ huy, quản lý bộ đội trong điều kiện tác chiến hiện đại. Phấn đấu đến năm 2030, có trên 95% đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục đạt chuẩn theo quy định. Tỷ lệ nhà giáo có trình độ sau đại học đạt trên 85%, trong đó có 25% trình độ tiến sĩ, cán bộ quản lý giáo dục đạt trên 45%; trong đó có từ 20% trở lên đủ điều kiện làm việc trong môi trường quốc tế.

Một định hướng đột phá rất quan trọng là phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và cải cách hành chính quân sự. Từng bước xây dựng mô hình nhà trường thông minh, số hóa hệ thống giáo trình, tài liệu, bài giảng; đầu tư đồng bộ các trung tâm mô phỏng, thao trường, trường bắn hiện đại; gắn nghiên cứu khoa học với thực tiễn huấn luyện, chiến đấu. Qua đó không chỉ nâng cao chất lượng đào tạo mà còn góp phần phát triển tiềm lực khoa học quân sự của Quân đội.

PV: Để tiếp tục nâng cao chất lượng việc học tập, làm theo lời Bác dạy và hoàn thành những định hướng nói trên, nhà trường đã thực hiện những chủ trương, giải pháp cụ thể nào, thưa đồng chí?

Trung tướng, TS Lê Văn Duy: Nhà trường đã và đang triển khai đồng bộ nhiều chủ trương, giải pháp thiết thực, toàn diện. Trước hết là tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo, quán triệt sâu sắc các nghị quyết, chỉ thị của trên về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; gắn chặt với thực hiện các nghị quyết về xây dựng, chỉnh đốn Đảng và Cuộc vận động “Phát huy truyền thống, cống hiến tài năng, xứng danh Bộ đội Cụ Hồ” thời kỳ mới. Nội dung học tập và làm theo Bác được cụ thể hóa thành các tiêu chí, chuẩn mực đạo đức, lối sống, tác phong công tác sát với chức trách, nhiệm vụ của từng đối tượng.

Nhà trường tập trung đổi mới chương trình, nội dung, phương pháp dạy học theo hướng chuẩn hóa, hiện đại, đáp ứng chuẩn đầu ra. Coi trọng “dạy thực chất, học thực chất, đánh giá thực chất”, kết hợp chặt chẽ giữa đào tạo kiến thức với rèn luyện kỹ năng thực hành, năng lực chỉ huy, quản lý bộ đội đáp ứng yêu cầu đòi hỏi của thực tiễn xây dựng Quân đội để rèn luyện bản lĩnh, trách nhiệm và tinh thần phục vụ nhân dân của mỗi quân nhân. Trên cơ sở đó, xây dựng môi trường văn hóa quân sự lành mạnh, chính quy, kỷ luật nghiêm với đội ngũ cán bộ, giảng viên có phẩm chất, năng lực toàn diện, thực sự là tấm gương để học viên học tập, noi theo.

PV: Trân trọng cảm ơn đồng chí!

BÍCH TRANG - NINH THÁI (thực hiện)