Những thủ đoạn xuyên tạc, phủ nhận Cách mạng Tháng Mười
Một trong những luận điệu cho rằng Cách mạng Tháng Mười là một cuộc “đảo chính”, “tiếm quyền”, do một nhóm Bolshevik thực hiện. Luận điệu này cố tình thu hẹp Cách mạng Tháng Mười vào sự kiện giành chính quyền tại Petrograd, tách rời sự kiện đó khỏi quá trình vận động cách mạng rộng lớn diễn ra trên toàn nước Nga sau Cách mạng Tháng Hai. Đồng thời, cho rằng Cách mạng Tháng Mười “diễn ra không theo Mác”, “từ bỏ Chủ nghĩa Mác”, qua đó tạo dựng nhận thức sai lệch rằng giữa lý luận của C.Mác với thực tiễn Cách mạng Tháng Mười tồn tại sự đối lập không thể khắc phục. Thực chất, đây là cách đánh tráo khái niệm, cắt xén lịch sử để phủ định bản chất của Cách mạng Tháng Mười, nhà nước Xô viết và chế độ xã hội mới ở nước Nga.
Khi mô hình chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và Đông Âu lâm vào khủng hoảng rồi tan rã, các thế lực thù địch tìm mọi cách sử dụng sự sụp đổ này như một “bằng chứng” để tuyên bố Chủ nghĩa Mác-Lênin đã “lỗi thời”, chủ nghĩa xã hội đã “cáo chung”. Họ cố tình đồng nhất Cách mạng Tháng Mười với mô hình phát triển ở Liên Xô sau này; từ đó đi đến kết luận một cách hồ đồ rằng, ngay từ đầu Cách mạng Tháng Mười đã là một “sai lầm lịch sử”. Họ ra sức quảng bá những biến thể “chủ nghĩa xã hội dân chủ”, “chủ nghĩa xã hội phi Mác-xít”, đề cao con đường cải lương, “chuyển hóa dần dần” từ chủ nghĩa tư bản sang chủ nghĩa xã hội và cổ xúy “đa nguyên, đa đảng”, nhằm phủ nhận những nguyên tắc cơ bản của cách mạng xã hội chủ nghĩa và vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản.
Những năm gần đây, cùng với sự phát triển của internet và mạng xã hội, các quan điểm phủ nhận, xuyên tạc thành quả và ý nghĩa của Cách mạng Tháng Mười Nga tiếp tục xuất hiện dưới nhiều dạng thức mới. Sự xuyên tạc, phủ nhận được chuyển sang xu hướng “giải thiêng lịch sử” bằng những cách diễn đạt có vẻ khách quan, học thuật hơn, lựa chọn một số sự kiện, tư liệu hoặc mặt trái của lịch sử để tạo dựng một cách nhìn phiến diện về cuộc cách mạng. Đã xuất hiện nhiều “nghiên cứu” ở phương Tây cố tình “diễn giải” Cách mạng Tháng Mười xoay quanh vấn đề bạo lực, nội chiến, ký ức xã hội và di sản của chế độ Xô viết. Một số quan điểm cố tình đối lập Cách mạng Tháng Mười với các cuộc cách mạng tư sản ở phương Tây, tuyệt đối hóa mô hình nhà nước tư sản như một khuôn mẫu duy nhất của tiến bộ xã hội, từ đó xuyên tạc, phủ nhận ý nghĩa lịch sử của Cách mạng Tháng Mười và những giá trị mà nhà nước Xô viết đã tạo dựng.
Cùng với sự thay đổi nội dung, hình thức, thủ đoạn thực hiện các luận điệu cũng có bước chuyển rõ nét. Nếu trước đây chủ yếu là các bài viết chính trị trực tiếp thì hiện nay chúng có thể được “đóng gói” thành bài bình luận lịch sử, video ngắn, podcast, infographic, câu chuyện cá nhân, trích dẫn hồi ký, “giải mật tài liệu”... Sự thay đổi này không làm mất đi bản chất xuyên tạc mà chủ yếu làm cho những thông tin đó được trình bày dưới lớp vỏ “trung lập”, có tính giải trí, đáp ứng kịp thời “thị hiếu” và tăng khả năng tác động đến người dùng mạng xã hội.
Giá trị của Cách mạng Tháng Mười được kế thừa, phát triển
Ngay sau Cách mạng Tháng Mười, V.I.Lênin đã trực tiếp đấu tranh với những quan điểm xuyên tạc, phủ nhận bản chất và ý nghĩa của cuộc cách mạng. Trong tác phẩm “Cách mạng vô sản và tên phản bội Kautsky” (năm 1918), V.I.Lênin không chỉ bảo vệ những nguyên lý của Chủ nghĩa Mác về cách mạng vô sản, nhà nước và chuyên chính vô sản mà còn làm rõ cơ sở lý luận, thực tiễn của con đường cách mạng mà những người Bolshevik đã lựa chọn. Thực tiễn cho thấy, V.I.Lênin đã vận dụng sáng tạo lý luận của C.Mác về cách mạng vô sản vào điều kiện nước Nga, đề ra chủ trương liên minh công nhân-nông dân và khẩu hiệu “Hòa bình, ruộng đất, bánh mì”, đáp ứng những yêu cầu cấp bách của xã hội Nga năm 1917. Sau Cách mạng Tháng Hai, khi tình thế thay đổi, Người phát triển nhận thức về con đường chuyển từ cách mạng dân chủ tư sản sang cách mạng xã hội chủ nghĩa, thể hiện tập trung trong “Luận cương Tháng Tư”. Sau khi giành chính quyền, V.I.Lênin tiếp tục điều chỉnh chính sách phù hợp thực tiễn, tiêu biểu là chuyển từ “Cộng sản thời chiến” sang Chính sách kinh tế mới (NEP) năm 1921. Điều đó cho thấy, những luận điệu xuyên tạc rằng Cách mạng Tháng Mười là một cuộc “đảo chính” hay hành động “tiếm quyền”, “diễn ra không theo Mác”, thậm chí “từ bỏ Chủ nghĩa Mác” là những nhận định phiến diện, sai trái, võ đoán, hoàn toàn không có cơ sở lịch sử, lý luận.
Thành tựu và ý nghĩa của Cách mạng Tháng Mười Nga cũng không thể bị phủ định bằng cách đồng nhất với quá trình xây dựng, vận hành mô hình xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô, Đông Âu nhiều thập niên sau đó. Kể từ sau Cách mạng Tháng Mười (năm 1917), Liên Xô đã tiến hành nhiều chương trình cải cách kinh tế-xã hội. Đây là nhu cầu tất yếu khách quan bởi xây dựng chủ nghĩa xã hội là con đường chưa từng có tiền lệ trong lịch sử thế giới nên phải vừa xây dựng, vừa rút kinh nghiệm. Ngay cả chủ nghĩa tư bản thế giới trong lịch sử hàng trăm năm cũng phải nhiều lần cải cách và điều chỉnh mô hình phát triển. Tuy nhiên, các chương trình cải cách đó ở Liên Xô không nhất quán, mâu thuẫn, thiếu tính cập nhật, thậm chí là chệch hướng, sai lầm.
Tổng thống Nga Vladimir Putin từng nhận định: Lẽ ra, Liên Xô không sụp đổ nếu có các biện pháp cải cách đúng hướng và có hiệu quả. Đồng thời, sự sụp đổ đó còn là hệ quả của chiến lược “diễn biến hòa bình”, “chiến thắng không cần chiến tranh” do Mỹ và các nước phương Tây thực hiện. Vì thế, quy kết sự sụp đổ của mô hình chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và Đông Âu có nguyên nhân gốc rễ từ “sai lầm” của Cách mạng Tháng Mười là mưu đồ “lật sử”, nhằm mục đích minh chứng rằng Chủ nghĩa Mác đã “lỗi thời”, chủ nghĩa xã hội đã “cáo chung” và tuyệt đối hóa chủ nghĩa tư bản như mô hình duy nhất của tương lai. Cách quy kết đó không chỉ sai lệch về lịch sử mà còn nhằm phủ nhận vai trò của Chủ nghĩa Mác-Lênin, phủ nhận giá trị của con đường xã hội chủ nghĩa, làm suy giảm niềm tin vào những thành quả mà phong trào cách mạng thế giới đã đạt được.
Thực tiễn cải cách, mở cửa ở Trung Quốc, đổi mới ở Việt Nam cùng với các xu hướng lựa chọn, tìm tòi con đường phát triển mang tư tưởng xã hội chủ nghĩa ở một số nước Mỹ Latin một lần nữa cho thấy, ảnh hưởng của Cách mạng Tháng Mười vẫn tiếp tục được tiếp nhận, vận dụng trong những điều kiện lịch sử mới. Khi còn đương nhiệm, Tổng thống Venezuela Hugo Chavez từng công khai xác định mục tiêu xây dựng “chủ nghĩa xã hội thế kỷ 21”; còn Tổng thống Bolivia Evo Morales khẳng định chủ nghĩa xã hội là một khát vọng của các dân tộc Mỹ Latin; lãnh đạo Ecuador và Nicaragua cũng từng bày tỏ định hướng phát triển theo con đường xã hội chủ nghĩa. Các quốc gia không sao chép nguyên mẫu mô hình Xô viết mà lựa chọn, điều chỉnh, phát triển những nguyên lý, giá trị của Cách mạng Tháng Mười, của chủ nghĩa xã hội phù hợp với điều kiện lịch sử, văn hóa và trình độ phát triển của mình. Đây là những biểu hiện sinh động cho thấy chủ nghĩa xã hội hoàn toàn không phải là một “mô hình đã cáo chung” như những quan điểm xuyên tạc. Đồng thời, khẳng định sau hơn một thế kỷ với nhiều biến động của lịch sử thế giới, ảnh hưởng và ý nghĩa của Cách mạng Tháng Mười không mất đi mà tiếp tục được phản ánh qua những tìm tòi, vận dụng, phát triển mới của các lực lượng chính trị, các quốc gia và phong trào cách mạng trên thế giới.
Cách mạng Tháng Mười Nga là một sự kiện lịch sử đã tạo ra bước chuyển căn bản trong đời sống chính trị thế giới, để lại những dấu ấn sâu sắc đối với phong trào cách mạng quốc tế, trong đó có Việt Nam. Đấu tranh với các luận điệu xuyên tạc, phủ nhận Cách mạng Tháng Mười là bảo vệ sự thật lịch sử, bác bỏ những cách diễn giải phiến diện và làm rõ những giá trị đã được thực tiễn lịch sử kiểm chứng. Hoạt động này có ý nghĩa thiết thực trong củng cố bản lĩnh chính trị, giữ vững niềm tin cho cán bộ, đảng viên và nhân dân vào mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, đồng thời nâng cao sức đề kháng trước những luận điệu xuyên tạc Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và con đường phát triển mà Đảng, Nhà nước và nhân dân ta đã lựa chọn.
(*) Chỉ thị số 159-CT/TW, ngày 27-4-1968 của Bộ Chính trị về việc tổ chức kỷ niệm lần thứ 150 ngày sinh của Các Mác, Văn kiện Đảng toàn tập, tập 29, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, trang 237
Thượng tá, TS NGUYỄN QUANG TẠO