Là người trực tiếp tham gia chỉ đạo lực lượng tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính HCLS, Đại tá Hoàng Văn Toàn, Phó chính ủy Bộ CHQS tỉnh Lào Cai, Phó trưởng ban chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính HCLS (Ban chỉ đạo 515) tỉnh Lào Cai, cho biết: “Để đẩy nhanh tiến độ, hiệu quả việc tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính HCLS tại địa phương, Ban chỉ đạo 515 tỉnh Lào Cai đề nghị Ban chỉ đạo 515 Quân khu 2 báo cáo cấp trên cho tỉnh Lào Cai thành lập Đội tìm kiếm, quy tập HCLS (lâm thời) trực thuộc Bộ CHQS tỉnh, quân số 38 đồng chí.
Bộ CHQS tỉnh Lào Cai thành lập 100 tổ tuyên truyền, vận động, xác minh thông tin mộ liệt sĩ tại 99 ban CHQS xã, phường và 1 tổ thuộc Bộ CHQS tỉnh. Hiện nay, toàn tỉnh Lào Cai có 4.787 mộ liệt sĩ tại 32 nghĩa trang liệt sĩ; 16/32 nghĩa trang liệt sĩ có mộ chưa xác định được thông tin, cần lấy mẫu phục vụ giám định ADN giai đoạn 1 với tổng số mộ cần lấy mẫu HCLS là 1.262. Ngày 16-7-2026, Ban chỉ đạo 515 tỉnh Lào Cai đã tổ chức bàn giao 821 mẫu HCLS cho Viện Pháp y Quốc gia (Bộ Y tế), 100% mẫu phẩm bảo đảm chất lượng”.
Trong thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm, Ban chỉ đạo 515 tỉnh Lào Cai đã tham mưu với Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh lãnh đạo, chỉ đạo, huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc và tuyên truyền, vận động các tổ chức, tập thể, toàn dân tham gia.
Điển hình là cựu chiến binh Hoàng Xuân Dục, ở thôn An Thành, xã Bát Xát, tỉnh Lào Cai, nguyên chiến sĩ Đại đội 6, Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 192, Sư đoàn 355, đã cùng lực lượng tìm kiếm, quy tập HCLS của Bộ CHQS tỉnh Lào Cai lội suối, leo núi, tham gia tìm kiếm đồng đội hy sinh. Kết quả đã tìm kiếm, quy tập được 9 HCLS tại điểm cao 350B, thôn Đồng Quang, xã Bát Xát, nơi Trung đoàn 192 chiến đấu bảo vệ biên giới. Ngày 20-6-2026, Ban chỉ đạo 515 tỉnh Lào Cai và địa phương đã tổ chức trọng thể lễ truy điệu và an táng 9 HCLS tại Nghĩa trang Liệt sĩ Bản Qua, xã Bát Xát...
Chúng tôi tới thăm Thiếu tướng Nguyễn Văn Kỳ, nguyên Chỉ huy trưởng Bộ CHQS tỉnh Yên Bái, nguyên Phó tham mưu trưởng Quân khu 2, ở phường Yên Bái, tỉnh Lào Cai. Thiếu tướng Nguyễn Văn Kỳ cho biết, đồng đội của ông tên là Nguyễn Văn Thắng, sinh năm 1954, ở xã Tuy Lộc, TP Yên Bái, tỉnh Yên Bái (nay là phường Nam Cường, tỉnh Lào Cai), nhập ngũ tháng 8-1973, ở Đại đội Trinh sát, Trung đoàn 66, Sư đoàn 10, Quân đoàn 3 (nay là Quân đoàn 34).
    |
 |
Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ (lâm thời) trực thuộc Bộ CHQS tỉnh Lào Cai tiến hành quy tập hài cốt liệt sĩ tại điểm cao 350B, thôn Đồng Quang, xã Bát Xát, tỉnh Lào Cai. Ảnh do đơn vị cung cấp
|
Thiếu tướng Nguyễn Văn Kỳ kể: “Chúng tôi cùng quê, nhập ngũ cùng ngày, ở cùng đơn vị nên hứa hẹn với nhau, sau này nếu ai còn sống trở về quê phải có trách nhiệm với gia đình đồng đội đã hy sinh. Sau năm 1975, tôi được cấp trên cử đi học Trường Sĩ quan Lục quân 1. Anh Thắng đi học một năm tại Trường Sĩ quan Đặc công, ra trường, anh được phong quân hàm Chuẩn úy, Trung đội trưởng thuộc Tiểu đoàn Đặc công 21, Tỉnh đội Hoàng Liên Sơn. Ngày 24-4-1979, anh Thắng bị địch phục kích, rồi trúng mìn, bị thương nặng ở khu vực xã Bản Qua, huyện Bát Xát, tỉnh Hoàng Liên Sơn (nay là xã Bát Xát, tỉnh Lào Cai). Đồng đội chuyển anh Thắng về Trạm phẫu tiền phương ở thị trấn Nông trường Phong Hải, huyện Bảo Thắng, tỉnh Hoàng Liên Sơn (nay là xã Phong Hải, tỉnh Lào Cai) và anh đã hy sinh tại đó. Anh Thắng được chôn cùng với 2 liệt sĩ ở xã Phong Hải. Thời điểm ấy, tôi đang công tác ở Trường Sĩ quan Lục quân 1 nên đã nhờ bố tôi và người nhà của anh Thắng lên xã Phong Hải thăm viếng mộ. Vài năm sau đó, địa phương có quy tập HCLS chuyển về nghĩa trang tạm ở gần phố Lu, huyện Bảo Thắng (nay là xã Bảo Thắng), tỉnh Lào Cai. Bố tôi đã lấy tấm gỗ khắc họ và tên, thời gian hy sinh của anh Thắng để chôn vào mộ liệt sĩ. Nhưng mấy năm sau, tôi và thân nhân liệt sĩ Thắng lên khu vực Bảo Thắng tìm nhiều lần ở các nghĩa trang nhưng không có mộ của liệt sĩ Nguyễn Văn Thắng...”.
Vị tướng nặng lòng với đồng đội cho biết thêm, mới đây thân nhân liệt sĩ Nguyễn Văn Thắng đã gửi đơn đề nghị các cơ quan chức năng lấy mẫu sinh phẩm từ phần mộ của mẹ liệt sĩ là Bà mẹ Việt Nam anh hùng, người thân duy nhất của liệt sĩ Nguyễn Văn Thắng để xét nghiệm ADN. Hy vọng trong Chiến dịch 500 ngày đêm sẽ xác định chính xác thông tin về liệt sĩ Nguyễn Văn Thắng...
THÁI AN