Trưa 12-6-2026, chúng tôi có mặt tại nhà riêng cựu chiến binh Trần Đức Huy, ở tổ dân phố Bắc Nội, phường Nguyễn Trãi để tham dự Lễ truy điệu, an táng hài cốt liệt sĩ Nguyễn Xuân Hồng.
Ông Trần Đức Huy là anh trai cùng mẹ khác cha với liệt sĩ Nguyễn Xuân Hồng. Ông Huy tâm sự: “Mẹ tôi sinh được 4 người con, Nguyễn Xuân Hồng là thứ hai, em trai thứ ba là liệt sĩ Nguyễn Thế Điểm. Mẹ tôi tên là Nguyễn Thị Bướm, đã được Nhà nước truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng. Nguyễn Xuân Hồng sinh năm 1958, nhập ngũ ngày 22-6-1977, chiến sĩ thuộc Đại đội 6, Tiểu đoàn 8, Trung đoàn 66, Sư đoàn 10, Quân đoàn 3 (nay là Quân đoàn 34). Về đơn vị được mấy tháng, em trai tôi được cấp trên cử đi đào tạo tiểu đội trưởng trinh sát. Sau khi tốt nghiệp, Hồng được điều động về đơn vị cũ với quân hàm Thượng sĩ, giữ chức vụ Tiểu đội trưởng...”.
Tại Lễ truy điệu liệt sĩ Nguyễn Xuân Hồng, cựu chiến binh Vũ Anh Tuấn, nguyên chiến sĩ thông tin liên lạc thuộc Đại đội 6, Tiểu đoàn 8, xúc động kể: “Trưa 11-12-1978, tôi và anh Nguyễn Xuân Hồng ngồi trong hầm. Lúc đó, cấp trên có lệnh cử anh Hồng đi trinh sát. Trước khi đi, anh dặn tôi ở trong hầm đợi anh về, chiều anh em cùng nhau ra suối tắm. Khoảng 15 giờ cùng ngày, chúng tôi ở trong hầm và nghe thấy 2 tiếng nổ liên tiếp ở điểm cao 200 (khu vực tiếp giáp biên giới Việt Nam-Campuchia). Mọi người nhận định là tổ trinh sát bị trúng mìn... Khi bộ phận cáng đồng đội về vị trí trú quân của Tiểu đoàn bộ, tôi vội chạy ra sờ người anh Hồng vẫn còn ấm, mắt khép hờ, ống quần bị xé toạc từ đầu gối. Tôi vạch tìm vết thương trên người anh, thấy một vết mảnh bằng đầu đũa xuyên vào ngực ra phía lưng và một vết thủng nhỏ xuyên qua thái dương...
Đầu năm 2005, tôi trở lại chiến trường xưa, vào khu vực Cà Tum (Tây Ninh) để tìm, nhưng không thấy mộ của liệt sĩ Nguyễn Xuân Hồng. Người dân ở đây cho biết, hài cốt các liệt sĩ Quân tình nguyện Việt Nam trên đất bạn Campuchia đã chuyển về Nghĩa trang Liệt sĩ Đồi 82, xã Thạnh Tây, huyện Tân Biên (nay là xã Tân Biên, tỉnh Tây Ninh). Tôi đến Nghĩa trang Liệt sĩ Đồi 82 và nhìn thấy tấm bia trên phần mộ ghi tên liệt sĩ Nguyễn Xuân Hồng, đúng năm sinh, quê quán, thời gian hy sinh. Ngày ấy, tôi về thông báo với thân nhân gia đình liệt sĩ, nhưng do điều kiện kinh tế khó khăn nên gia đình chưa đưa hài cốt liệt sĩ về an táng tại nghĩa trang quê nhà...”.
    |
 |
Lễ truy điệu, an táng hài cốt liệt sĩ Nguyễn Xuân Hồng diễn ra trang trọng tại quê nhà. Ảnh: THÁI GIANG
|
Ông Trần Đức Huy bộc bạch: “Trước khi mẹ tôi qua đời, mẹ luôn có tâm nguyện là đưa hài cốt em trai về an táng tại nghĩa trang quê nhà. Theo hướng dẫn của ông Vũ Anh Tuấn, gia đình tôi đã liên hệ với Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam với mong muốn được hỗ trợ, giúp đỡ mọi thủ tục để đưa hài cốt em trai về quê. Đầu tháng 6-2026, tôi cùng với con rể là Nguyễn Xuân Đức vào xã Tân Biên để tiến hành các công việc cần thiết. Ngày 9-6-2026, gia đình tôi được Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ tỉnh Tây Ninh phối hợp với Văn phòng Cơ quan đại diện Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam tại TP Hồ Chí Minh cùng đại diện các cơ quan chức năng tổ chức cất bốc hài cốt liệt sĩ Nguyễn Xuân Hồng trang nghiêm, đúng quy định... Ngày 12-6-2026, phường Nguyễn Trãi, Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam và gia đình chúng tôi đã tổ chức Lễ đón nhận, truy điệu và an táng hài cốt liệt sĩ Nguyễn Xuân Hồng tại Nghĩa trang Liệt sĩ Bắc An”.
NGUYỄN GIANG