Đối với Thiếu tướng Trần Văn Niên, nguyên Phó tư lệnh Quân khu 9, khí thế những ngày thi đua giết giặc lập công của quân, dân Phân liên khu miền Tây (Quân khu 9 ngày nay) nhằm “chia lửa” với chiến trường Điện Biên Phủ vẫn còn nguyên trong ký ức.

Thiếu tướng Võ Minh Như (1927-2024), nguyên Phó tư lệnh Quân khu 7, người đã lập chiến công đặc biệt xuất sắc trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, được Đảng, Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân. Cuộc đời chiến trận và phẩm chất anh hùng của ông là tấm gương sáng cho thế hệ trẻ noi theo...

Trung tướng, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Thanh, nguyên Phó giám đốc Học viện Quốc phòng, trưởng thành từ người chiến sĩ, luôn phấn đấu bền bỉ trong công tác và nghiên cứu khoa học. Ông có một gia đình hạnh phúc. Vợ ông là bà Trần Thị Lê, một cựu y sĩ của Đặc khu ủy Quảng Đà.

Mùa xuân năm 40, cuộc Khởi nghĩa Hai Bà Trưng bùng nổ. Từ cửa sông Hát (Mê Linh) và trong những cánh rừng Ba Vì, lời thề của chủ tướng, lời thề của nghĩa quân vang vọng và lan truyền khắp nơi. Nghĩa quân đi tới đâu như bão táp trào dâng tới đó: “Ngàn Tây nổi áng phong trần/ Ầm ầm binh mã xuống gần Long Biên”. Nhiều đội quân với thành phần xuất thân từ mọi miền Giao Chỉ rầm rập kéo về tụ nghĩa dưới ngọn cờ của Hai Bà Trưng, trong đó có khá nhiều nữ tướng.

Năm 2020, trong quá trình chuẩn bị cho Hội thảo khoa học “Thượng tướng Phùng Thế Tài - Thân thế, cuộc đời và sự nghiệp”, chúng tôi đã được gia đình và các nhà khoa học cung cấp nhiều tài liệu quý, trong đó có bộ sách về quân sự do đồng chí Phùng Thế Tài biên soạn năm 1949.

Sinh thời, tại nhà riêng, Trung tướng Đoàn Chương (1927-2010), nguyên Viện trưởng Viện Chiến lược Quân sự, Bộ Quốc phòng từng kể cho chúng tôi về kỷ niệm sâu sắc trong 3 chiến dịch mà ông tham gia thời kháng chiến chống thực dân Pháp.

Thiếu tướng Nguyễn Văn Phước, nguyên Chủ nhiệm Khoa Xe tăng-Thiết giáp, Học viện Quân sự cao cấp (nay là Học viện Quốc phòng), sinh năm 1930 tại Vinh, Nghệ An. Năm 1949, ông nhập ngũ và liên tục chiến đấu trên các chiến trường. Năm 1967, trên cương vị Trưởng ban Tác chiến của Bộ tư lệnh Thiết giáp (nay là Binh chủng Tăng thiết giáp), ông nhận lệnh tổ chức đưa Tiểu đoàn Xe tăng 198 vào chiến trường Đường 9-Khe Sanh để chiến đấu.

Sinh thời, tại nhà riêng ở TP Hồ Chí Minh, trong những lần gặp mặt, chúng tôi được nghe Trung tướng Vũ Trọng Cảnh (1929-2016), nguyên Phó tư lệnh về Chính trị Quân chủng Phòng không-Không quân kể nhiều kỷ niệm sâu sắc ông từng trải qua trong 46 năm quân ngũ. Trong đó, chúng tôi đặc biệt ấn tượng với câu chuyện về tình huống không đánh mà thắng của Bộ đội Phòng không trong Chiến dịch Phòng không Hà Nội, Hải Phòng cuối năm 1972.

Khỏe mạnh và mẫn tiệp, Trung tướng, Anh hùng LLVT nhân dân Nguyễn Văn Phiệt, nguyên Phó tư lệnh về Chính trị Quân chủng Phòng không-Không quân dường như vẫn chẳng quên chi tiết nào về những năm tháng rực lửa. Hiện ông vẫn bận rộn với những chuyến đi vừa kết nối đồng đội, vừa hết mình vì những mảnh đời bất hạnh...

Hà Nội những ngày mưa rét cuối năm 2025, trong căn phòng ở ngõ nhỏ trên phố Đội Cấn, một ông già tóc bạc như cước vẫn chăm chú đọc sách. Đã gần bước qua tuổi 96, sức khỏe yếu đi nhiều, dùng thuốc nhiều hơn dùng cơm, nhưng với ông, đọc sách và hoài niệm là liều thuốc tinh thần giúp trí nhớ tốt hơn, sống lạc quan, yêu đời hơn. Ông là Thiếu tướng Nguyễn Văn Ninh, nguyên Phó cục trưởng Cục Tác chiến, Bộ Tổng Tham mưu Quân đội nhân dân Việt Nam.