Cuối năm 2000, tôi được trên điều động bổ nhiệm về làm Chủ nhiệm Chính trị, sau đó được đại hội Đảng bộ bầu làm Bí thư Đảng ủy Bộ Tổng Tham mưu-Cơ quan Bộ Quốc phòng. Về công tác ở đây, cảm nhận đầu tiên của tôi là công tác Đảng, công tác chính trị có đối tượng, nội dung rất phong phú, đa dạng và có tầm quan trọng đặc biệt.

Chúng tôi từng nhiều lần được gặp và trò chuyện với bà Nguyễn Thị Kỳ (1922-2022, phu nhân của Đại tướng Văn Tiến Dũng), nguyên cán bộ Ban Tổ chức Trung ương, tại nhà riêng ở Hà Nội cũng như trong một số cuộc gặp mặt truyền thống cán bộ tiền khởi nghĩa. Ở bà luôn toát lên vẻ sang trọng, đằm thắm của người con gái Hà Nội ưa hoạt động, đặc biệt là sự mẫn tiệp hiếm thấy.

N'Trang Lơng là thủ lĩnh nổi tiếng ở Tây nguyên, đã tập hợp lực lượng, sử dụng lối đánh du kích dựa vào địa thế rừng núi hiểm trở, tổ chức những trận đánh và đánh bại nhiều cuộc càn quét lớn của quân Pháp trên địa bàn Tây Nguyên.

Đối với Thiếu tướng Trần Văn Niên, nguyên Phó tư lệnh Quân khu 9, khí thế những ngày thi đua giết giặc lập công của quân, dân Phân liên khu miền Tây (Quân khu 9 ngày nay) nhằm “chia lửa” với chiến trường Điện Biên Phủ vẫn còn nguyên trong ký ức.

Thiếu tướng Võ Minh Như (1927-2024), nguyên Phó tư lệnh Quân khu 7, người đã lập chiến công đặc biệt xuất sắc trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, được Đảng, Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân. Cuộc đời chiến trận và phẩm chất anh hùng của ông là tấm gương sáng cho thế hệ trẻ noi theo...

Trung tướng, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Thanh, nguyên Phó giám đốc Học viện Quốc phòng, trưởng thành từ người chiến sĩ, luôn phấn đấu bền bỉ trong công tác và nghiên cứu khoa học. Ông có một gia đình hạnh phúc. Vợ ông là bà Trần Thị Lê, một cựu y sĩ của Đặc khu ủy Quảng Đà.

Mùa xuân năm 40, cuộc Khởi nghĩa Hai Bà Trưng bùng nổ. Từ cửa sông Hát (Mê Linh) và trong những cánh rừng Ba Vì, lời thề của chủ tướng, lời thề của nghĩa quân vang vọng và lan truyền khắp nơi. Nghĩa quân đi tới đâu như bão táp trào dâng tới đó: “Ngàn Tây nổi áng phong trần/ Ầm ầm binh mã xuống gần Long Biên”. Nhiều đội quân với thành phần xuất thân từ mọi miền Giao Chỉ rầm rập kéo về tụ nghĩa dưới ngọn cờ của Hai Bà Trưng, trong đó có khá nhiều nữ tướng.

Năm 2020, trong quá trình chuẩn bị cho Hội thảo khoa học “Thượng tướng Phùng Thế Tài - Thân thế, cuộc đời và sự nghiệp”, chúng tôi đã được gia đình và các nhà khoa học cung cấp nhiều tài liệu quý, trong đó có bộ sách về quân sự do đồng chí Phùng Thế Tài biên soạn năm 1949.

Sinh thời, tại nhà riêng, Trung tướng Đoàn Chương (1927-2010), nguyên Viện trưởng Viện Chiến lược Quân sự, Bộ Quốc phòng từng kể cho chúng tôi về kỷ niệm sâu sắc trong 3 chiến dịch mà ông tham gia thời kháng chiến chống thực dân Pháp.

Thiếu tướng Nguyễn Văn Phước, nguyên Chủ nhiệm Khoa Xe tăng-Thiết giáp, Học viện Quân sự cao cấp (nay là Học viện Quốc phòng), sinh năm 1930 tại Vinh, Nghệ An. Năm 1949, ông nhập ngũ và liên tục chiến đấu trên các chiến trường. Năm 1967, trên cương vị Trưởng ban Tác chiến của Bộ tư lệnh Thiết giáp (nay là Binh chủng Tăng thiết giáp), ông nhận lệnh tổ chức đưa Tiểu đoàn Xe tăng 198 vào chiến trường Đường 9-Khe Sanh để chiến đấu.