Ông Nguyễn Huy Hoàng nhập ngũ năm 1972, khi đã trúng tuyển Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội. Sau thời gian huấn luyện, ông được biên chế vào Đại đội 18, Trung đoàn 66, Sư đoàn 304 và làm chiến sĩ thông tin truyền đạt. Năm 1974, đơn vị ông tham gia chốt giữ ở mặt trận Thượng Đức. “Gần một năm hoạt động ở Thượng Đức, tôi có bao kỷ niệm đáng nhớ. Hôm trước vừa dẫn 200 người lên điểm cao 1062, hôm sau đã nhận tin chỉ còn lại hơn chục người, thương lắm...”, ông Hoàng kể.
Giọng người cựu chiến binh nghẹn lại khi nhắc về liệt sĩ tên Long, người đồng đội cùng là chiến sĩ truyền đạt của Đại đội 18. Hai người rất thân thiết, thường xuyên kể chuyện, tâm sự và động viên nhau chiến đấu. Hôm đó, khi ông Hoàng chạy từ điểm cao 1062 xuống thì gặp ông Long đang cơ động làm nhiệm vụ. Hai người vội vã hẹn gặp lại nhau khi ông Long trở xuống. Tối đó, đợi mãi không thấy đồng đội về, chỉ huy đơn vị lệnh cho ông Hoàng cùng một số đồng chí đi tìm. Họ không khỏi bùi ngùi khi thấy ông Long đã hy sinh trong một góc hầm do trúng đạn pháo địch. Nén thương đau, ông Hoàng cùng các đồng đội tìm một chỗ kín đáo để an táng liệt sĩ rồi đánh dấu lại. Thật may mắn, nhiều năm sau hòa bình, gia đình đã tìm được phần mộ liệt sĩ Long và đưa về quê hương Hải Phòng.
    |
 |
Đồng chí Nguyễn Huy Hoàng (ngoài cùng, bên trái, hàng đứng) cùng đồng đội tại Quảng Trị, năm 1973. Ảnh do nhân vật cung cấp
|
Nén lại những ký ức đau thương, ông Hoàng tiếp tục kể về những năm tháng cuộc đời của mình. Tháng 10-1976, ông nhận quyết định xuất ngũ để trở về Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội tiếp tục học tập. Được gia đình động viên, ủng hộ, ông Hoàng càng có thêm động lực và quyết tâm học tập. Những ngày đầu trở lại giảng đường, ông Hoàng không khỏi bỡ ngỡ vì đã nhiều năm không động đến sách, bút. Nhưng bằng ý chí được tôi rèn qua nhiều năm trên chiến trường, đến năm thứ hai, Lớp trưởng Lớp 76D2, Khoa Đô thị Nguyễn Huy Hoàng không những bắt kịp nhịp học mà còn nằm trong tốp xuất sắc của lớp.
Tốt nghiệp năm 1982, đúng vào đợt tinh giản biên chế, ông Hoàng chưa xin được việc làm phù hợp nên tạm thời về giúp bố mẹ duy trì hiệu ảnh của gia đình. Giữa lúc ấy, một cơ duyên bất ngờ đến với ông. Thời điểm đó, Hãng thông tấn AP (Mỹ) đang tìm kiếm những nhân vật xuất hiện trong bức ảnh chụp chiếc xe jeep chở Đại úy Phạm Xuân Thệ, Phó trung đoàn trưởng Trung đoàn 66 (sau này là Trung tướng, Anh hùng LLVT nhân dân, Tư lệnh Quân khu 1) và Tổng thống ngụy Dương Văn Minh năm xưa để thực hiện một bộ phim tài liệu. Tình cờ, một người bạn đại học nhận ra ông Hoàng trong bức ảnh liền báo cho người anh trai cũng đang hợp tác với Hãng thông tấn AP, rồi dẫn đường về tận nhà ông tại số 1 phố Tràng Thi, TP Hà Nội.
Sau đó, các phóng viên nước ngoài đã cùng ông kết nối với nhiều nhân chứng lịch sử và tổ chức đoàn vào miền Nam một tuần để ghi hình cho bộ phim tài liệu về ngày 30-4. “Ngày ấy, tôi là chiến sĩ thông tin truyền đạt đi cùng phục vụ thủ trưởng Trung đoàn 66, trực tiếp là Phó trung đoàn trưởng Phạm Xuân Thệ trên xe chỉ huy. Vì vậy, khi Đại úy Phạm Xuân Thệ yêu cầu Dương Văn Minh sang Đài Phát thanh để tuyên bố đầu hàng, tôi được đi cùng. Tái hiện thời khắc lịch sử mà mình vinh dự có mặt, chúng tôi đã có những buổi ghi hình xúc động. Cũng nhờ tham gia bộ phim này mà sau đó tôi được nhận vào làm tại Công ty Xây dựng dân dụng Hà Nội, nay là Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng dân dụng Hà Nội”, ông Hoàng cho biết.
Sau khi được nghỉ theo chế độ 176 vào năm 1992, cựu chiến binh Nguyễn Huy Hoàng tích cực tham gia công tác xã hội và các hoạt động tại địa phương. Ông tham gia sinh hoạt, có nhiều đóng góp trong các hoạt động kết nối nghĩa tình của cựu chiến binh Trung đoàn 66 và Quân tăng cường Thủ đô Hà Nội.
BẢO CHÂU