Đồng chí Phùng Khắc Đăng nhập ngũ tháng 5-1965. Sau thời gian huấn luyện, tháng 11-1965, ông cùng đồng đội thuộc Tiểu đoàn 97 trinh sát pháo binh vượt sông Bến Hải vào miền Nam chiến đấu.
Trung tướng Phùng Khắc Đăng kể: “Sau đó, chúng tôi được bổ sung cho Khu 5, chiến đấu chủ yếu ở Mặt trận Quảng-Đà. Tôi có nhiều kỷ niệm trong những năm gian khổ, chiến đấu ác liệt ở vùng đất này, nhất là với các đồng đội của tôi. Một trong số đó là Nguyễn Đình Thảo, chiến sĩ liên lạc Đại đội 11, Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 575. Thảo quê ở huyện Đan Phượng, tỉnh Hà Tây (trước đây). Đại đội 11 khi ấy do đồng chí Nguyễn Duy Chiến làm Đại đội trưởng, tôi làm Chính trị viên, đồng chí Vương Đình Bảo là Phó đại đội trưởng.
    |
 |
| Trung tướng Phùng Khắc Đăng. Ảnh: KIÊN THÁI |
Năm 1970, Đại đội 11 được trên giao nhiệm vụ dùng pháo phản lực ĐKB đánh phá sân bay Đà Nẵng và sân bay Nước Mặn của địch. Mục đích của ta là gây tiếng nổ, tạo ra tiếng vang, tạo niềm tin cho quần chúng nhân dân, rằng bộ đội giải phóng vẫn bám trụ kiên cường trên địa bàn. Quá trình chuẩn bị chiến đấu, qua trinh sát, chúng tôi biết được có hai trung đội Mỹ chốt giữ, chặn đường của đơn vị vào chiếm lĩnh trận địa. Vì vậy, chúng tôi phải tìm cách mang vác đạn pháo phản lực ĐKB đi qua chốt của địch. ĐKB là loại pháo phản lực được cải tiến bằng cách chế tạo riêng lẻ các ống phóng từ dàn pháo phản lực BM-21 của Liên Xô sản xuất. Mỗi viên đạn ĐKB nặng gần 50kg, có chiều dài gần 2m.
Khi Ban chỉ huy đại đội chưa có cách để đưa pháo qua chốt của địch thì Nguyễn Đình Thảo nêu ý kiến: Ở đây địa hình khá bằng phẳng, nhiều cát trắng, ta nên chọn thời điểm qua chốt vào giữa trưa, lợi dụng trời nắng to, tổ mang vác pháo ngụy trang kỹ đồng màu cát. Lúc này cát trắng lấp lóa, địch đang nghỉ trưa, lơ là, lại do nắng làm hoa mắt sẽ không nhìn rõ. Ta tận dụng thời điểm này để đưa đạn qua, rồi cất giấu, chờ đến tối sẽ đưa đến vị trí tập kết...
Sau khi bàn bạc, Đại đội trưởng Nguyễn Duy Chiến và tôi quyết định đưa 3 quả đạn ĐKB theo cách của chiến sĩ Thảo đề xuất. Các chiến sĩ của ta đã mang 3 quả đạn vượt qua chốt của địch vào địa điểm tập kết an toàn. Tối hôm đó, đơn vị đã nã đạn vào mục tiêu, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ trên giao”.
Năm 1972, Chính trị viên đại đội Phùng Khắc Đăng chuyển đi đơn vị khác. Ngày 29-3-1975, khi các mũi tiến công của quân ta tiến vào giải phóng thành phố Đà Nẵng, đồng chí Phùng Khắc Đăng gặp lại các đồng đội cũ, hỏi thăm, anh không cầm được nước mắt khi biết tin Nguyễn Đình Thảo đã hy sinh ngày 28-3-1975, trước khi giải phóng thành phố Đà Nẵng một ngày.
Năm 2023, Trung tướng Phùng Khắc Đăng đã tìm về quê, đến gia đình để thắp hương tưởng nhớ liệt sĩ Nguyễn Đình Thảo. Trung tướng lặng người và xót xa khi thấy trên bàn thờ không có di ảnh của liệt sĩ Nguyễn Đình Thảo, anh hy sinh khi mới hơn hai mươi tuổi và chưa có vợ con...
Đại tá ĐẶNG VIỆT THỦY