Nhà giáo Đặng Thiêm sinh năm 1936, tại thôn Hoàng Xá, tổng Phương Đình, huyện Ứng Hòa, tỉnh Hà Đông (nay là xã Vân Đình, TP Hà Nội), trong một gia đình nhà Nho nghèo.
Năm 1956, học xong sơ cấp sư phạm, Đặng Thiêm xung phong lên miền núi dạy học tại xã Việt Long, miền quê nghèo huyện Đa Phúc, tỉnh Vĩnh Phúc trước đây. Năm 1958, thầy giáo Đặng Thiêm được Ty Giáo dục Vĩnh Phúc cử về Hà Nội dự lớp bồi dưỡng nghiệp vụ 3 ngày. Một vinh dự vô cùng lớn đến với thầy giáo Đặng Thiêm và lớp giáo viên đợt ấy là được đón Chủ tịch Hồ Chí Minh tới thăm. “Bác Hồ đến không báo trước, Bác vào đến cửa thì cả lớp mới hay và vỗ tay nồng nhiệt chào đón. Bác cười hiền từ hỏi thăm mọi người. Lời Bác huấn thị cốt lõi là: Nước ta cần khẩn trương khôi phục kinh tế, mở mang giáo dục, các thầy cô là những chiến sĩ. Nhiệm vụ của các cô chú dạy học là phải làm sao cho học trò dễ hiểu, nhớ lâu, tiến bộ mau. Kể từ ấy, cả cuộc đời tôi thấm nhuần lời dạy của Người và nguyện suốt đời tận hiến cho ngành giáo dục”, nhà giáo Đặng Thiêm xúc động nhớ lại.
    |
 |
| Ông Đặng Thiêm và vợ - bà Đặng Thị Sinh. |
Sau 5 năm dạy cấp I, thầy Thiêm được cấp trên cử đi học tại Trường Trung cấp Sư phạm Bắc Giang. Tốt nghiệp, thầy về dạy tại Trường Sư phạm Sơ cấp Vĩnh Phúc; sau đó về dạy tại Trường cấp II Lạc Long, Đa Phúc; đến năm 1965 thì chuyển về dạy tại quê hương Ứng Hòa.
Với năng lực sư phạm và chuyên môn tốt, thầy Thiêm lại được trên điều động tăng cường tới những đơn vị giáo dục yếu cần vực dậy. Thời kỳ thầy Thiêm phụ trách bồi dưỡng học sinh giỏi, huyện Ứng Hòa nhiều năm là lá cờ đầu của ngành giáo dục tỉnh Hà Tây. Ông Thiêm cho biết: “Do nhớ và làm theo lời Bác Hồ dạy mà tôi luôn nghĩ cách làm thế nào cho người học “dễ hiểu, nhớ lâu, tiến bộ mau”, tìm mọi cách tốt nhất thực hành trong dạy học. Tôi đúc rút kinh nghiệm dạy văn, tập hợp các bài in thành cuốn sách “Cùng học sinh khám phá qua mỗi giờ văn” (Nhà xuất bản Giáo dục, 2005).
Sau lần đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo mời thầy Thiêm viết cuốn “101 tình huống quản lý và giáo dục ở trường THCS vùng khó khăn nhất” làm tài liệu tập huấn cho cán bộ quản lý ở bậc THCS. Thầy Thiêm chia sẻ: “Chính tình yêu nghề, yêu học trò đã tiếp thêm sức mạnh để tôi vượt qua mọi thử thách trong cuộc sống...”. Sau 42 năm dạy học và làm công tác quản lý, năm 1998 thầy Thiêm được nghỉ hưu theo chế độ. Nghỉ hưu, song ông vẫn không ngừng sáng tạo và cống hiến. Ông tâm sự: “Sở dĩ tôi có được vốn kiến thức ấy là nhờ ham học. Tôi học ở trường, học rất nhiều từ sách báo, học ở đồng nghiệp, học trong quần chúng, học ở học sinh”.
|
 |
| Những cuốn sách của ông Đặng Thiêm đã xuất bản. Ảnh do gia đình cung cấp |
Nhà giáo Đặng Thiêm thường xuyên được Phòng Giáo dục huyện Ứng Hòa cùng các trường trong khu vực mời thỉnh giảng, nói chuyện chuyên đề với giáo viên và học sinh cấp I, II, III. Điều thú vị là năm 78 tuổi, nhà giáo Đặng Thiêm tham gia chương trình “Ai là triệu phú” của Đài Truyền hình Việt Nam và đã nhận tiền thưởng 30 triệu đồng.
Năm 2023, nhà giáo Đặng Thiêm được mời làm diễn giả của Hội Văn nghệ dân gian Hà Nội với chuyên đề “Câu đối trong văn hóa Việt”. Tôi và nhiều học giả tham dự hôm ấy rất khâm phục sự am tường Hán ngữ và vốn kiến thức uyên bác của ông. Cùng với việc dạy học, nhà giáo Đặng Thiêm còn viết hàng nghìn bài báo, một số cuốn sách đúc kết kinh nghiệm, lan tỏa tình yêu cùng phương pháp dạy-học văn như: “Hỏi-đáp Ngữ văn” lớp 6, 7, 8, 9; “Hỏi-đáp về các tình huống khó trong dạy và học Ngữ văn”; “Cùng học sinh khám phá qua mỗi giờ văn”; “Sổ tay từ Hán-Việt”... Bên cạnh đó, ông còn viết sách để tri ân quê hương như: “Địa chí văn hóa Hoàng Xá”, “Ẩm thực Kẻ Đình” được Nhà xuất bản Hà Nội ấn hành năm 2024.
Thầy giáo Đặng Thiêm đã kế thừa và phát huy được truyền thống gia đình, luôn học tập theo Bác Hồ, trở thành một nhà giáo mẫu mực, tuổi cao gương sáng, đức độ và có nhiều cống hiến cho ngành giáo dục.
Nhà văn NGUYỄN THỊ THIỆN